İskandinav Dillerinde Neden "Lütfen" Kelimesi Yok? Dil Bilimciler Nezaketin Başka Yollarını Anlattı
Danimarka, İsveç, Norveç, İzlanda ve Finlandiya'da Türkçedeki 'lütfen' ya da İngilizcedeki 'please' kelimesinin birebir karşılığı bulunmuyor. Bu durum, bu ülkelerde yaşayanların daha kaba olduğu anlamına gelmiyor. Dil bilimciler ve bölgede çalışan bir dil öğretmeni, kibarlığın bu coğrafyada çok farklı yollarla gösterildiğini anlatıyor. Bir fırında alışveriş yapan birinin kullandığı kalıp ise bu yolların en ilginç örneklerinden biri.
Fırında rica etmenin kendi yolu var.
Norveç Yazılı Kültür Müzesi'nde araştırmacı olan dil bilimci Dr. James Puchowski, 'lütfen' karşılığını aramanın baştan hatalı bir yaklaşım olabileceğini, çünkü nezaketin dillere göre farklı biçimlerde ifade edildiğini söylüyor. Danimarka'da bir fırında alışveriş yapan kişi 'rica edebilir miyim' anlamına gelen 'må jeg bede om' ifadesini kullanabiliyor.
İsveç'te isteğin sonuna 'teşekkür ederim' anlamındaki 'tack' eklenerek talep yumuşatılıyor.
Norveç'te ise cümle sonunda ses tonunu yükseltmek ve gülümsemek talebi daha nazik hale getiriyor.
İsveççe 'tack', Danca 'tak', Norveççe ve İzlandaca 'takk' ve Fince 'kiitos' kelimeleri teşekkür için kullanılıyor ve araştırmalara göre saygıdan çok eşitlik ve karşılıklılık anlayışıyla ilişkilendiriliyor. Turistlerin bu kelimeleri unutması ise büyük bir sorun yaratmıyor, örneğin Danimarka'da kahve siparişinde 'tak' dememek kabalık sayılmıyor.
Kuzeyde nezaket eşitlik anlayışına dayanıyor.
Puchowski bu iletişim biçimini toplumların eşitlikçi yapısıyla ilişkilendiriyor. Danimarkalı dil öğretmeni Daniela Hummelgren de iletişimin genellikle doğrudan kurulduğunu ve verimliliğin önemsendiğini belirtiyor. Hummelgren'e göre gereğinden fazla kibarlık, özellikle işleri yavaşlattığında rahatsız edici olabiliyor ve iş görüşmesinden sonra teşekkür kartı göndermek Danimarka'da alışılmadık, hatta karşılığında bir beklenti olduğu izlenimi verebilecek bir davranış sayılıyor.
Danimarka'da 'Herr' ve 'Frue' gibi eski resmi hitap biçimleri günlük dilde büyük ölçüde terk edilmiş durumda ve Puchowski bunun insanların toplumsal sınıflar üzerinden kendini tanımlamaktan uzaklaştığını yansıttığını söylüyor. Bu tutum, kimsenin kendini başkalarından üstün görmemesi gerektiğini savunan İskandinav kültüründeki Jante Yasası ile ilişkilendiriliyor. Finlandiya'da da benzer toplumsal normlar görülüyor, ancak Fince diğer dört ülkenin dilinden farklı bir dil ailesine ait. Hummelgren, turistlere ziyaret ettikleri yerin nezaket düzeyine uyum sağlamalarını, yerel halkın ses tonunu, beden dilini ve hizmet çalışanlarına nasıl davrandığını gözlemlemelerini öneriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Danimarka'da Evlerde Neden Perde Yok? Akşamları Evlerin İçi Vitrin Gibi!
Yorum Yazın