Gözünüzün İçine Bakıp Vücudunuzun Kaç Yaşında Olduğunu Tahmin Eden Yapay Zeka Geliştirildi
Seul Ulusal Üniversitesi araştırmacıları, göz dibi fotoğraflarından kişinin yaşını tahmin eden bir yapay zeka modeli geliştirdi. Modelin tahmin ettiği retina yaşı ile gerçek yaş arasındaki farkın diyabet, sigara ve bazı göz hastalıklarıyla ilişkili olduğu görüldü.
Peki, basit bir göz taraması vücudun ne kadar hızlı yaşlandığını gösterebilir mi?
Retina, vücutta hem damarların hem de sinir dokusunun doğrudan görülebildiği tek organ.
Takvim yaşı aynı olan iki kişinin vücudu farklı hızlarda yaşlanabiliyor. Araştırmacılara göre bu farkı genetik, çevre ve yaşam tarzı belirliyor. Biyolojik yaşı ölçen mevcut yöntemler ise geniş çaplı sağlık taramalarında kullanılmaya pek uygun değil. Araştırmacılar bu yüzden daha pratik bir yöntem için retinaya yöneldi.
Retinada yaşla birlikte görülen atardamar daralması ve damar yoğunluğundaki azalma gibi değişikliklerin, vücuttaki damar yaşlanmasıyla paralel ilerlediği biliniyor. Göz dibi fotoğrafı da hızlı, ağrısız ve düşük maliyetli bir yöntem. Üstelik sağlık taramalarında zaten yaygın olarak kullanılıyor.
Çalışmanın ayrıntıları şöyle:
Eğitim Verisi: Model, sağlık taramasından geçen 7.535 kişiden alınan 29.530 göz dibi görüntüsüyle eğitildi.
Test: Ardından 7.416 kişiye ait 14.832 farklı görüntü üzerinde denendi.
Sağlıklı ve Hastalıklı Gözler: Önceki çalışmaların çoğundan farklı olarak retina ya da görme siniri hastalığı bulunan gözlerin görüntüleri de sisteme dahil edildi.
Cinsiyet Tahmini: Model yaşın yanında kişinin cinsiyetini de aynı anda tahmin ediyor. Bunun, kadın ve erkek retinası arasındaki farklardan kaynaklanabilecek hataları azaltması amaçlanıyor.
Model, kişinin gerçek yaşını ortalama 2,5 ila 2,7 yıllık hata payıyla tahmin edebildi. Araştırmacılar daha sonra modelin tahmin ettiği retina yaşıyla gerçek yaş arasındaki farka, yani 'retina yaşı farkına' odaklandı.
'Aynı takvim yaşındaki bireyler, genetik, çevresel ve yaşam tarzı faktörlerinin şekillendirdiği biyolojik yaşlanma ve sağlık durumu açısından önemli farklılıklar gösterir.' - Araştırma ekibi, Seul Ulusal Üniversitesi
Diyabeti olanların retina yaşı, diyabeti olmayanlara göre ortalama 2,52 yıl daha yüksek çıktı.
Araştırmacılar retina yaşı farkının hangi sağlık ve yaşam tarzı etkenleriyle bağlantılı olduğunu inceledi. Retina yaşını en belirgin şekilde yükselten durum diyabet oldu.
- Diyabet: Diyabet tanısı olanların retina yaşı ortalama 2,52 yıl daha yüksek çıktı. Diyabet öncesi dönemdeki kişilerde ise böyle bir ilişki görülmedi.
- Sigara: Hiç sigara içmemiş olanlara göre sigara içenlerde yaklaşık 0,5 yıllık, sigarayı bırakmış olanlarda ise 0,46 yıllık artış tespit edildi.
- Evlilik: Evli katılımcıların retina yaşı bekârlara göre 0,46 yıl daha düşüktü. Ancak araştırmacılar bu bulgunun istatistiksel olarak daha zayıf olduğunu ve keşif niteliği taşıdığını belirtiyor.
- Tansiyon ve Kolesterol: Yüksek tansiyon ve yüksek kan yağları ile retina yaşı arasında bir ilişki bulunmadı.
Göz hastalıkları da sonuçlara yansıdı. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu olan gözlerde retina yaşı 0,60 yıl, katarakt olan gözlerde ise 1,86 yıl daha yüksek çıktı. Glokomda ise bir fark görülmedi.
Kataraktla ilgili sonuca temkinli yaklaşmak gerekiyor. Katarakt göz dibi fotoğrafının kalitesini düşürdüğü için bu artışın bir kısmı, retinanın yaşlanmasından değil bulanık görüntüden kaynaklanıyor olabilir.
Araştırmacılar yöntemin şimdilik kişisel sağlık tahmini için hazır olmadığını vurguluyor.
Geliştirilen sistem henüz bir kişinin biyolojik yaşını ölçen bir test olarak görülmüyor. Araştırmacılar yöntemi mevcut biyolojik yaş ölçümleriyle karşılaştırmadı. Aynı kişilerin yıllarca takip edildiği yeni çalışmalara da ihtiyaç var. Ayrıca modelin yakaladığı etkilerin birçoğu, kendi hata payına kıyasla küçük kalıyor.
'Bunun biyolojik yaşlanmayı yansıtıp yansıtmadığı, yerleşik yaşlanma belirteçleriyle karşılaştırılarak uzun süreli çalışmalarla doğrulanmalı. Şu an için retina yaşı farkı, bireysel risk tahmininden çok toplum düzeyindeki değerlendirmeler için uygun.' - Araştırma ekibi, Seul Ulusal Üniversitesi
Yine de yöntemin ileride rutin göz muayenelerine farklı bir işlev kazandırabileceği düşünülüyor:
- Ek Tetkik İhtiyacı: Göz dibi görüntülemesinin rutin olarak yapıldığı göz kliniklerinde, daha kapsamlı sağlık değerlendirmesine ihtiyaç duyabilecek hastaların belirlenmesine yardımcı olabilir.
- Değişimi Takip Etme: Uzun süreli çalışmalarla doğrulanırsa, tekrarlanan ölçümler kişideki değişimi ve uygulanan tedavilere verilen yanıtı izlemek için kullanılabilir.
Araştırmanın sonuçları GeroScience dergisinde yayımlandı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Yeni Araştırma: Genç Kuşaklarda Biyolojik Yaşlanma Hızlandı
Yorum Yazın