Görenler Süs Bitkisi Sanıyor: Tek Tek Elle Toplanan Bu Çiçek Yemeklere Kırmızı Rengini Veriyor
Bizde balkonlarda ve parklarda süs bitkisi olarak yetişen horozibiği çiçeği, Hindistan'ın Keşmir bölgesinde mutfağın vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Yerel halkın 'Mawal' adını verdiği kadife dokulu kırmızı çiçek, her ekim ayında tarlalardan tek tek elle toplanıyor. Güneşte kurutulan çiçekler, bölgenin meşhur ziyafet sofralarındaki et yemeklerine o koyu kırmızı rengi veriyor. Bir dönem neredeyse unutulan bu gelenek, yapay gıda boyalarına duyulan kaygıyla yeniden canlanıyor.
Kaynak: Greater Kashmir
Çiçekler ekim ayında toplanmazsa rengini kaybediyor
Bilimsel adı Celosia cristata olan horozibiği, adını horoz ibiğine benzeyen dalgalı ve kadifemsi çiçeğinden alıyor. Keşmir vadisinin ılıman yazında kolayca yetişen bitki, Srinagar kentinin çevresindeki köylerde küçük tarlalarda ekiliyor. Hasat zamanı geldiğinde ise iş tamamen el emeğine kalıyor: Çiçekler makineyle değil, tek tek koparılarak toplanıyor.
Srinagar'ın Rathpora bölgesinde yaklaşık 1,5 dönümlük arazide horozibiği yetiştiren Noor Muhammad, bu işi 15 yıldır yaptığını anlatıyor. Bir dönem insanların bu çiçeği tamamen unuttuğunu söyleyen çiftçi, son sezonda ürününün daha hasat edilmeden tamamen satıldığını belirtiyor.
Zamanlama ise işin en kritik kısmı. Chadoora'da üretim yapan Muhammad Jabar'a göre çiçekler mutlaka ekim ayında toplanmalı; hasat kasıma kalırsa rengin canlılığı azalıyor. Toplanan çiçekler sonbahar güneşinde kurutuluyor, ardından yaprakları ince pullar halinde öğütülüyor. Bu pullar suda bekletildiğinde ya da kaynatıldığında koyu kırmızı bir renk bırakıyor.
Keşmir'in meşhur kırmızı soslu et yemeği rengini bu çiçekten alıyor
Keşmir'de düğünlerde ve bayramlarda kurulan, onlarca çeşit yemekten oluşan geleneksel ziyafet sofrası 'Wazwan' olarak biliniyor. Bu sofranın en tanınan yemeklerinden biri de koyu kırmızı soslu kuzu eti yemeği rogan josh. Yemeğe o tok kırmızı rengi veren şey ise çoğu zaman sanıldığı gibi biber değil, kurutulmuş horozibiği çiçeği.
Srinagar'ın eski şehir bölgesinde kuşaklardır aşçılık yapan bir aileden gelen usta aşçı Ghulam Hassan Waza, eskiden kimyasal renklendiricilerin olmadığını, renk için yalnızca bu çiçeğin kullanıldığını hatırlatıyor. Bir catering işletmesinde çalışan aşçı Bilal Ahmad da çiçeğin yemeğe toprağı andıran bir koku, derin bir kırmızılık ve hafif bir tat kattığını söylüyor.
Çiçeğin yeniden gündeme gelmesinin en önemli nedeni yapay gıda boyalarına duyulan kaygı. Gıda teknoloğu Dr. Showkat Ahmad, gıdalarda kullanımı yasak olan Sudan boyaları gibi sentetik renklendiricilerin karaciğer ve böbreklere zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.
Talebin artmasıyla birlikte Keşmir Tarım Müdürlüğü de çiftçilere fide dağıtıp teknik destek vermeye başladı. 2023'ün sonlarında ise bölgeden ABD'ye 120 kilogramlık ilk kurutulmuş horozibiği ihracatı yapıldı. Bizde yalnızca süs bitkisi olarak bilinen çiçek, Keşmir'de safran ve lavantanın yanında yeni bir geçim kapısı olarak görülüyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Doğa Tersine Döndü: Dünyanın En Kurak Çölünde Milyonlarca Çiçek Açtı
Yorum Yazın