Evrenin Sırrını Çözmek İçin Dağın İçinden 800 Bin Ton Kaya Çıkarıldı
ABD’nin Güney Dakota eyaletinde bulunan eski bir altın madeni, dünyanın en büyük fizik deneylerinden birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Yaklaşık 1,5 kilometre derinlikte açılan dev boşluklara kurulacak dedektörlerle evrenin neden antimadde yerine maddeden oluştuğu araştırılacak.
Eski altın madeninden 800 bin ton kaya çıkarıldı
DUNE adı verilen deneyin dev dedektörleri, Güney Dakota’daki Lead kasabasının altında bulunan eski Homestake altın madenine kuruluyor. 2002’de kapatılan maden, günümüzde farklı bilimsel çalışmaların gerçekleştirildiği bir yer altı araştırma tesisine dönüştürülmüş durumda.
DUNE için yapılan kazı çalışmaları 2019’da başladı ve Şubat 2024’te tamamlandı. Yaklaşık 1.520 metre derinlikten 800 bin tondan fazla kaya çıkarılarak üç büyük yer altı boşluğu oluşturuldu. İki ana boşluğun her biri yaklaşık 150 metre uzunluğa, 20 metre genişliğe ve 28 metre yüksekliğe sahip. Üç boşluğun kapladığı toplam alan ise yaklaşık sekiz futbol sahasına denk geliyor.
Kazıların tamamlanmasının ardından proje dedektörlerin kurulum aşamasına geçti. Mayıs 2026’da yaklaşık 4,5 milyon kilogramlık çelik yapı elemanlarının yer altına indirilmesine başlandı. Bu çelikler, dev parçacık dedektörlerinin taşıyıcı sistemini oluşturacak.
Nötrinolar yerin içinden 1.286 kilometre yolculuk yapacak
Deneyin diğer bölümü Illinois eyaletindeki Fermilab’da bulunuyor. Burada üretilecek yoğun nötrino ışını, herhangi bir tünele ihtiyaç duyulmadan yerkürenin içinden geçerek 1.286 kilometre uzaktaki Güney Dakota dedektörlerine ulaşacak.
Nötrinolar, evrendeki en yaygın ancak anlaşılması en zor parçacıklar arasında yer alıyor. Maddeyle çok az etkileşime girdikleri için tespit edilmeleri son derece büyük ve hassas dedektörler gerektiriyor. Yer altındaki kaya katmanı da kozmik ışınların oluşturabileceği paraziti azaltıyor.
İlk aşamada kurulacak iki dedektör modülünün her birinde yaklaşık 17 bin ton sıvı argon bulunacak
Bilim insanları, nötrinolar ile antinötrinoların yolculuk sırasındaki davranışlarını karşılaştırarak evrende maddenin neden antimaddeden daha fazla olduğunu anlamaya çalışacak. Projede ilk nötrino ışınının 2031’de gönderilmesi hedefleniyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Bayat Ekmeği Dakikalar İçinde Tazecik Yapan Yöntem Belli Oldu
Kanalizasyon Hattı Döşerken 2 Bin 300 Yıllık Mezara Ulaştılar
Bahçedeki Ağaç Devrildi: İçinden 6 Metrelik Dev Bal Peteği Çıktı!
Yorum Yazın