Evden Çalışanlar İçin Yeni Kurallar Belli Oldu
Evden ya da hibrit çalışan milyonlarca kişiyi ilgilendiren Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, işçi ile işveren arasındaki pek çok gri alanı netleştirdi. İnternet ve elektrik giderlerinin nasıl karşılanacağından mesai dışında gelen iş mesajlarına, bozulan bilgisayarın tamirinden evden yapılamayacak işlere kadar birçok soru yanıt buldu. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, bugünkü köşesinde uzaktan çalışanları bekleyen hak ve yükümlülükleri tek tek sıraladı.
Sözlü anlaşma devri kapandı: Evden çalışmak için yazılı sözleşme artık şart.
SGK uzmanı İsa Karakaş'a göre kuralların muhatabı oldukça geniş. İşinin tamamını ya da bir kısmını evden, kafeden veya bilgisayarının bulunduğu herhangi bir yerden, işvereninin onayıyla yürüten herkes yönetmeliğin kapsamına giriyor.
Düzenleme üç temel kavramı netleştiriyor: süreci denetleyen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işini ofis dışından teknoloji aracılığıyla yapan 'uzaktan çalışan' ve yazılı bir akitle kurulan 'uzaktan çalışma' modeli.
Bu da 'Yarın sen evden çalış' türünden sözlü anlaşmaların hukuken bir karşılığının kalmadığı anlamına geliyor. Hizmet akdinin mutlaka yazılı yapılması gerekiyor. Sözleşmede işin tanımı, nasıl yapılacağı, çalışma süresi ve yeri, ücretin ne kadar olduğu ve ne zaman ödeneceği, şirketin vereceği bilgisayar ya da telefon gibi iş araçları ile işverenin çalışana hangi saatlerde ve hangi kanaldan ulaşacağı tek tek yer almalı. Karakaş'ın deyişiyle akde dökülmeyen hiçbir sözün hukuken hükmü bulunmuyor.
Haftanın bir bölümünü evde, bir bölümünü ofiste geçiren hibrit çalışanlar da düzenlemenin dışında kalmadı. Yönetmelikte yapılan değişikliklerle birlikte hangi günlerin evde, hangi günlerin şirkette geçirileceği sözleşmeye gün gün işlenecek.
İnternet, elektrik ve bilgisayar masrafı: Giderlerin nasıl karşılanacağı sözleşmede yazacak.
Evden çalışanların en çok merak ettiği soru, evdeki internet ve elektrik faturasının kime ait olacağı. Yönetmeliğe göre evden çalışırken ortaya çıkan elektrik, internet gibi doğrudan giderlerin nasıl karşılanacağı sözleşmede açıkça belirtilmek zorunda. Evde ayrı bir çalışma alanı kurulacaksa bunun masrafına işçi ve işveren birlikte karar veriyor.
İşin yapılması için gereken bilgisayar, yazılım ve telefon gibi araçları ise aksi kararlaştırılmadıkça işveren temin ediyor. Teslim edilen ekipmanın değerini gösteren bir belge imzalanıyor; bir nüshası çalışanda kalıyor, diğeri özlük dosyasına giriyor. Araçların bakımı ve tamiri de işverenin sorumluluğunda. Yani bilgisayar bozulduğunda çalışan kendi cebinden tamir masrafı ödemek zorunda kalmıyor.
Mesai konusunda da çizgi net çekildi. Karakaş, uzaktan çalışmanın 24 saat ulaşılabilir olmak anlamına gelmediğinin altını çiziyor ve patronun gece yarısı mesaj atıp atamayacağı sorusuna açık bir 'hayır' yanıtı veriyor. Mesainin başlangıç ve bitiş saatleri sözleşmede yazılı olacak. İşveren 'şunu da bitir' diyerek çalışanı saatlerce bilgisayar başında tutamayacak; fazla mesai için işverenin yazılı talebi ve çalışanın yazılı onayı aranacak.
Bu işler evden yapılamayacak: Ofise dönmek isteyen çalışanın talebine öncelik verilecek.
Her iş uzaktan yürütülemiyor. Yönetmelik; tehlikeli kimyasallarla yapılan çalışmalarda, radyoaktif madde ve mikrobiyolojik risk taşıyan işlerde, milli güvenliği ilgilendiren kritik kurum ve projelerde ve kamu kurumlarının uzaktan yapılamayacağını belirttiği hizmet alımlarında evden çalışmaya kesinlikle izin vermiyor.
Veri güvenliği de ev rahatlığına kurban edilmeyecek. İşveren, şirket içi güvenlik kurallarını öğretmek, verilerin nasıl korunacağını anlatmak ve gerekli güvenlik yazılımlarını yüklemekle yükümlü; çalışan da bu kurallara harfiyen uymak zorunda. Karakaş, iş bilgisayarını eşe, arkadaşa ya da oyun oynaması için çocuğa vermenin ağır sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor. Sızan her bilgi hukuki sorumluluk anlamına geliyor; bu durum tazminatsız işten çıkarılmaya, hatta çalışanın tazminat ödemesine yol açabiliyor. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu da çalışan eve geçince bitmiyor. Evde sağlığın nasıl korunacağını anlatmak, İSG eğitimi vermek, sağlık kontrollerini takip etmek ve verilen ekipmanın güvenliğini sağlamak patronun görevleri arasında.
Ofisten eve geçmek isteyen çalışan talebini yazılı olarak iletiyor. İşveren, işin ve çalışanın bu modele uygun olup olmadığını değerlendirip en geç 30 gün içinde olumlu ya da olumsuz yanıt vermek zorunda. Talep kabul edilirse yeni sözleşme imzalanıyor. Evden çalışmaktan memnun kalmayıp ofise dönmek isteyenlerin dilekçesine de işveren öncelik tanıyacak. Pandemi, afet gibi zorlayıcı durumlarda ise işveren, çalışanların onayını almadan uzaktan çalışmaya geçebiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Yorum Yazın