El Niño'da Tüm Zamanların Rekoru Kırıldı: 347 Milyon Çocuk Sel ve Kuraklık Tehdidi Altında
Pasifik Okyanusu'ndaki El Niño, 1950'den bu yana kayıt altına alınan tüm olayları geride bırakma yolunda ilerliyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), bu sonbahar ve kış döneminde 'çok güçlü' bir El Niño yaşanma olasılığını yüzde 90 olarak açıkladı. UNICEF ise yaklaşık 100 ülkede 347 milyondan fazla çocuğun Ekim-Aralık aylarında aşırı sel ya da kuraklıkla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Pasifik'in doğusunda deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin 3 derece üzerine çıkarak rekor seviyeye ulaştı.
NOAA'nın Eylül ayı raporuna göre Niño-3.4 bölgesindeki anomali Ağustos'ta +1,8°C'ye çıktı, Güney Amerika kıyılarına yakın Niño-1+2 bölgesinde ise sapma +3,4°C'yi buldu. Sözcü'nün aktardığına göre okyanus yüzeyi sıcaklıkları normallerin 6,1 Fahrenheit (yaklaşık 3,4°C) üzerinde seyrediyor.
TechTimes'ın yayımladığı verilere göre Niño-3.4 bölgesi 21 Eylül'de uzun dönem ortalamasının 3,11°C üzerine çıkarak 2015'te görülen 3,08°C'lik önceki rekoru da aştı. Bu eşiğin normalde olayın zirve aylarında görülmesi bekleniyor; bu yıl ise sonbaharın henüz başında geçildi.
NOAA, 1950'den bu yana görülen her El Niño'dan daha şiddetli "tarihi bir olay" için yüzde 75 ihtimal veriyor.
Kurumun açıklamasında Ekim-Aralık döneminde tarihi güçte bir olay yaşanma ihtimalinin yüzde 75, kuzey yarımkürede sonbahar ve kışta 'çok güçlü' bir El Niño görülme ihtimalinin ise yüzde 90'ın üzerinde olduğu belirtildi. Halen yürürlükte olan El Niño Uyarısı'nın sürdüğü kaydedildi.
Uzmanlar bu büyüklükteki olaylarda El Niño kaynaklı etkilerin görülme ihtimalinin arttığını, ancak sonuçların kesin olmadığını vurguluyor. NOAA'nın bir sonraki tanı raporunu 8 Ekim'de yayımlaması planlanıyor.
UNICEF'e göre sel ve kuraklık tehdidi altındaki 347 milyon çocuğun 190 milyonu Asya-Pasifik'te yaşıyor.
UNICEF'in dağılımına göre Doğu ve Güney Afrika ile Latin Amerika ve Karayipler'de 41'er milyon, Avrupa ve Orta Asya'da 22 milyon, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile Batı ve Orta Afrika'da ise 20'şer milyon çocuk olağandışı yağışlı ya da kurak koşullara maruz kalabilir.
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, 'Çocuklar için El Niño bir hava olayından çok daha fazlası. Yerinden edilme, yetersiz beslenme, su kıtlığı ve salgın hastalık anlamına gelebilir' dedi. Kuruluş, dünyadaki 1,1 milyar çocuğun zaten en az üç iklim tehlikesine birden maruz kaldığına da dikkat çekiyor.
Kolombiya, Fiji, Papua Yeni Gine ve Filipinler'de kuraklık ile su sıkıntısı bekleniyor.
UNICEF, bu dört ülkede tarımsal kuraklığın ve su kıtlığının çocukların sağlığını ve beslenmesini tehdit edeceğini belirtti. Çatışma yaşanan Afganistan ve Çad'da ise mevcut açlığın daha da ağırlaşması söz konusu.
Dünya Gıda Programı'nın (WFP) projeksiyonuna göre 2027 sonuna kadar 49 milyon kişi daha akut gıda güvensizliğine sürüklenebilir. Güney Afrika, Güney Amerika ve Karayipler'in her birinde 12 milyonu aşkın kişinin yeni gıda krizine girmesi öngörülüyor. Carbon Brief ise 2027'nin sanayi öncesine göre yaklaşık 1,7°C ile yeni bir sıcaklık rekoru getirebileceğini hesaplıyor.
Somali gibi ülkelerde ise tehlike bu kez kuraklıktan değil, taşan sulardan ve onun getirdiği hastalıklardan geliyor.
UNICEF, Somali'de olağandışı yağışların sele ve su kaynaklı hastalıkların yayılmasına yol açabileceğini söylüyor. Kuruluşun verilerine göre 2016-2023 arasında hava felaketleri her gün 20 binden fazla çocuğu yerinden etti; 2025'te ise 171 milyon öğrencinin eğitimi iklim olayları yüzünden aksadı.
Ailelerin geçim kaynaklarını kaybettiği durumlarda çocukları aile ayrılığı, şiddet, istismar ve çocuk evliliği riski bekliyor. UNICEF, Etiyopya'da 2022 kuraklığında kuraklıktan etkilenen bölgelerde çocuk evliliklerinin ortalama yüzde 119 arttığını hatırlattı.
İnsani yardımın yüzde 1'inden azı önleyici eyleme ayrılıyor, oysa harcanan her 1 dolar 15 dolara kadar tasarruf sağlıyor.
UNICEF, hükümetlere felaket gelmeden önce harekete geçen 'öngörüye dayalı eylem' mekanizmalarına yatırım yapma çağrısı yaptı. Kuruluşa göre önleme için harcanan her 1 dolar, sonradan yapılacak iyileştirme masraflarında 15 dolara kadar tasarruf demek.
Bugün insani yardım bütçesinin yüzde 1'inden azı bu alana gidiyor. NOAA'nın 8 Ekim'de açıklayacağı yeni değerlendirme, El Niño'nun zirveye ne kadar yaklaştığını gösterecek.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Asfaltı Beyaza Boyuyorlar: Los Angeles'da Sıcaklık 8 Derece Birden Düştü
Yorum Yazın