Dünyada Sadece Bir Kopyası Olan 2 Milyon Dolarlık Albümün Tuhaf Hikayesi
Müzik dinlemek bugün sadece saniyelerimizi alıyor. Bir sanatçının albümü çıktığı an dünyanın her yerinden aynı anda Apple Music veya Spotify ile o şarkılara ulaşıyoruz. Ancak efsanevi rap grubu Wu-Tang Clan bu tüketim hızına isyan edip müzik tarihinin en tuhaf işine imza attı. Karşımızda sadece tek bir fiziksel kopyası olan ve master kayıtları tamamen silinen bir albüm var. 'Once Upon a Time in Shaolin' isimli bu özel kayıt yıllar içinde bir müzik eserinden çok suç kanıtına dönüştü.
Her şey müziği yeniden tek ve eşsiz bir sanat eserine dönüştürme fikriyle başlıyor.
Grubun üyeleri RZA ve Cilvaringz müziğin dijitalleşmeyle değerini kaybettiğini düşündüler. Rönesans dönemindeki tablolar nasıl biricikse müzik de öyle olmalıydı. Bu yüzden albümü tam 6 yıl boyunca kimseye duyurmadan büyük bir gizlilik içinde kaydettiler.
Ortada dijital bir dosya yok. Sadece özel yapım devasa bir kutu var.
Kayıtlar bittikten sonra albümün bütün dijital kopyaları kalıcı olarak silindi. Albüm sadece iki CD'den oluşuyor ve bu CD'ler Faslı sanatçı Yahya tarafından elde işlenen gümüş bir kutunun içinde duruyor. Yanında da deri kaplı altın varaklı 174 sayfalık bir şarkı sözü kitabı var.
Satış sözleşmesine eklenen 88 yıl şartı olayı tamamen başka bir boyuta taşıyor.
Grup albümü açık artırmaya çıkardığında sözleşmeye çok sert bir madde ekledi. Albümü alan kişi 88 yıl boyunca yani 2103 yılına kadar bu müzikten hiçbir ticari gelir elde edemez. Sadece kendi evinde dinleyebilir veya para almadan özel dinleme partileri düzenleyebilir. RZA 8 rakamının hem Wu-Tang Clan'in orijinal sekiz üyesini hem de yan yattığında sonsuzluğu temsil ettiğini söylüyordu.
Müzik tarihinin en nadide eserini Amerika'nın en nefret edilen adamı satın alıyor.
Açık artırmayı 2 milyon dolarla Martin Shkreli adında bir adam kazandı. Shkreli kanser hastalarının kullandığı bir ilacın fiyatını bir gecede yüzde 5 bin artırarak büyük tepki çeken ve 'İlaç Biraderi' lakabıyla anılan bir zengindi. Wu-Tang Clan alıcının kim olduğunu öğrenince paranın büyük kısmını hayır kurumlarına bağışladı. Ancak iş işten çoktan geçmişti.
FBI devreye giriyor ve dünyanın en pahalı albümüne el konuluyor.
Shkreli albümü aldıktan sonra internette insanlara hava atıp şarkıları canlı yayınlarda dinletmeye başladı. Fakat bu şovu uzun sürmedi. 2017 yılında borsa dolandırıcılığından suçlu bulunup hapse girdi. Amerikan federal mahkemesi borçlarını karşılamak için Shkreli'nin tüm mal varlığına el koydu. O eşsiz albüm bir anda ABD Adalet Bakanlığının soğuk kanıt deposuna kaldırıldı.
Albümün yeni sahibi devletten alım yapan bir dijital koleksiyoner grubu oluyor.
ABD hükûmeti elindeki bu albümü 2021 yılında PleasrDAO adlı dijital sanat koleksiyonerleri grubuna sattı. Satış bedeli bu kez 4.75 milyon doları buldu. PleasrDAO bu eseri yasal sınırlar içinde insanlarla buluşturmak için çalışmalara başladı. Hatta Avustralya'daki bir müzede albümün 30 dakikalık bir kısmını dinletebilecekleri özel bir etkinlik bile düzenlediler.
Hikaye tam bitti derken kopyalama skandalı mahkeme salonlarına geri dönüyor.
Hapisten çıkan Martin Shkreli Haziran 2024'te X üzerinden açtığı bir yayında albümdeki şarkıları takipçilerine tekrar dinletti. Devlete teslim etmeden önce gizlice MP3 kopyalarını aldığını itiraf etti. PleasrDAO eserin biricikliğini bozduğu ve ticari değerini düşürdüğü gerekçesiyle ona hemen dava açtı. Anlayacağınız 2 milyon dolarlık bu tuhaf eser hala rahat yüzü görmüş değil.
Kapanışı ise şöyle yapalım...
Bir müzik projesi olarak başlayan Once Upon a Time in Shaolin bugün telif haklarının ve dijital dünyanın ne kadar karmaşık olduğunu gösteren devasa bir deneye dönüştü. Belki biz yaşarken bu albümü Apple Music veya Spotify'da baştan sona dinleme fırsatımız olmayacak. Ancak etrafında dönen bu kaos albümü çoktan müzik tarihinin en unutulmaz olayları arasına soktu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın