Daron Acemoğlu'ndan Kendisini Eleştiren The Economist Dergisine Yanıt Geldi
Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu ile İngiliz The Economist dergisi arasında sert bir tartışma patlak verdi. Ünlü ekonomistin hem akademik yayınlarını hem de ABD siyasetine dair analizlerini hedef alan makaleye tepki gösteren Acemoğlu, yapılan yayını açık bir 'itibar suikastı' olarak nitelendirdi.
Acemoğlu, derginin kaleme aldığı geniş kapsamlı analizle hedef gösterildi.
Yayınlanan metinde, Acemoğlu’nun Nobel Ödülü’ne dayanak oluşturan tezlerinden nüfus ve doğum oranları araştırmalarına, hatta Amerikan iç politikasına dair yorumlarına kadar pek çok alanda dikkat çeken iddialar sıralandı.
İngiliz yayın organı, makalesinde dünyaca ünlü ekonomist için “İkna edicilikten tuhaf bir şekilde uzak” ifadesini kullandı. Dergi, her ne kadar Acemoğlu’nun yüzlerce makalesi ve kitabıyla devasa bir etki yarattığını kabul etse de bazı teorilerinin ekonomi çevrelerinde ciddi tartışmalara yol açtığını ileri sürdü. Ayrıca, geliştirilen kimi modellerin geçmişte başarısızlığa uğramış politikaları desteklemek adına kullanıldığı savunuldu.
Aldığı ödül sorgulandı.
Yazıda, Acemoğlu’nun Simon Johnson ve James Robinson ile birlikte imza attığı ve 2024 Nobel Ekonomi Ödülü’nü getiren tarihsel kurumlar araştırması da masaya yatırıldı. 23 binden fazla atıf alan dev çalışma için kullanılan geçmiş dönem ölüm oranı verilerinin güvenilir olmadığı iddiası tekrar gündeme getirildi. Illinois Üniversitesi'nden David Albouy’un 2012'deki çalışmasına atıfta bulunularak, doğrudan veri bulunmayan ülkeler için tahmin yürütüldüğü ve veriler düzeltildiğinde sonuçların zayıflayabileceği öne sürüldü.
Kurumlar Tezi eleştirisi
Acemoğlu'nun iyi kurumların refah, kötü kurumların ise durgunluk getirdiği tezini doğru ama yetersiz bulan The Economist, “kurum” tanımının çok geniş olduğunu, kurumların kökeni açıklamalarının belirsiz olduğu eleştirisini getirdi. Tyler Cowen’ın deyimiyle 'sonsuz gerileme' daha çok geçmişe dönük açıklama sunarken hızla büyüyen Çin gibi örneklerin yeterince açıklanmadığı öne sürüldü.
Derginin radarındaki bir diğer başlık ise düşük doğum oranlarının ekonomik büyümeye etkisini inceleyen çalışma oldu.
Araştırmadaki 'düşük nüfus artışının kişi başına düşen GSYİH açısından olumlu sonuçlar doğurabileceği' yönündeki tespit eleştirildi. Dergi, bu yaklaşımın Japonya gibi nüfusu hızla yaşlanan ülkelerin durumunu basite indirgeme riski taşıdığını ve geçmişteki demografik verilerin günümüzü açıklamakta yetersiz kalacağını savundu. Verilerin yer yer eksik olduğunu söyleyen David Albouy’nun eleştirisine göre bazı ülkelere başka yerlerden ölüm oranları atanmış; bunlar düzeltilince sonuçlar güvenilmez hale geliyor.
Acemoğlu’nun Amerikan iç siyaseti ve toplumsal dinamikler üzerine yaptığı değerlendirmeleri de inceleyen dergi; iktisatçının akademik sahadaki derinliğini siyasi analizlerinde sergileyemediğini savundu. Örneğin Trump’ın “yürütme gücünü yükseltip kısıtlayıcı kurum ve normları yok ettiği” şeklindeki eleştirisi çok sıradan bulundu.
Yapay zeka ve teknoloji hakkındaki düşünceleri karamsar bulundu
Acemoğlu, 2024’te yayımladığı bir çalışmada yapay zekânın ABD’de verimliliği önümüzdeki on yıl içinde yalnızca sınırlı ölçüde artıracağını hesaplamıştı. Harvard Üniversitesi eski Başkanı ve eski ABD Hazine Bakanı Lawrence Summers ise bu hesabın yapay zekânın ileride yaratabileceği yeni ürünleri ve bilimsel gelişmeleri dikkate almadığını savundu.
Summers, Acemoğlu’nun analizine ilişkin, “Yapay zekâ sayesinde daha hızlı bilimsel ilerleme, daha hızlı sosyal bilimsel ilerleme veya daha iyi karar alma ihtimalini tamamen dışarıda bırakıyor” dedi.
Yapay zekânın bilimsel araştırmalarda tahmin ettiğinden daha faydalı olabileceğini de kabul eden Acemoğlu, buna rağmen verimlilik etkisini hesaplamak için kullandığı yöntemin arkasında durduğunu ve yapay zekâdan beklenen “devasa verimlilik artışlarına biraz gerçekçilik katmak” istediğini söyledi.
Acemoğlu ise bu sert yazıya X hesabı üzerinden tepki verdi.
'Economist dergisinin makalesinden memnun değilim, bu makale bir karalama gibi hissettiriyor. Bunun da bir arka planı var, ki bu daha endişe verici (bir noktada paylaşacağım gibi). Onlara yanıt vermeme izin vermelerini rica ettim. Cevaplarını bekliyorum. Eğer dergide değilse, yanıtımı burada paylaşacağım.'
Acemoğlu The Economist polemiği sosyal medyada da tartışıldı.
👇
👇
👇
👇
👇
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Acemoğlu geçtiğimiz aylarda Elon Musk'la da bir tartışma yaşamıştı.
Yorum Yazın