Çöpe Attığımız Kahve Telvesi Betonu Yüzde 30 Daha Güçlü Yapıyor: Kaldırımlara Bile Döküldü
Her sabah içtiğimiz kahveden geriye kalan telve, çoğu zaman doğrudan çöpe gidiyor. Fakat bu telveler, birçok farklı alanda kullanılabilir. Son olarak Avustralya'daki RMIT Üniversitesi'nden mühendisler bu atığı betonun içine katarak çok daha işe yarar bir yere taşıdı. Ekibin geliştirdiği yöntemle üretilen beton, sıradan betondan yüzde 30 daha güçlü çıktı.
Dünyada her yıl yaklaşık 10 milyar kilogram kahve atığı oluşuyor.
Bu atığın büyük kısmı çöp sahalarına gidiyor. Sadece Avustralya'da yılda 75 milyon kilogram kullanılmış kahve telvesi ortaya çıkıyor.
Araştırmanın baş yazarı Dr. Rajeev Roychand, organik atıkların çöpe gitmesinin ciddi bir çevre sorunu olduğuna dikkat çekiyor: 'Organik atıkların bertarafı çevresel bir sorun oluşturuyor, çünkü iklim değişikliğine katkıda bulunan metan ve karbondioksit gibi sera gazlarını büyük miktarda salıyor.'
Kahve telvesi, betondaki kumun yerini alıyor
Beton üretiminde kullanılan doğal kum genellikle nehir yataklarından ve kıyılarından çıkarılıyor. Dünyada inşaat projelerinde her yıl 50 milyar ton doğal kum kullanılıyor.
Araştırma ekibinin lideri Prof. Jie Li, kum çıkarımının doğaya büyük zarar verdiğini ve kaynakların sınırlı olduğunu vurguluyor. Li'ye göre döngüsel ekonomi yaklaşımıyla hem organik atıklar çöpe gitmekten kurtarılabilir hem de kum gibi doğal kaynaklar korunabilir.
Kahve telvesinden elde edilen malzeme, betondaki kumun bir kısmının yerine kullanılıyor.
Peki telve doğrudan betona katılamıyor mu?
Katılamıyor.
Kahve telvesi gibi organik atıklar betona doğrudan eklendiğinde zamanla çürüyor ve içerdiği kimyasalları sızdırarak betonun bağ kurmasını engelliyor. Sonuç olarak beton zayıflıyor.
Araştırmacılar bu sorunu çözmek için telveyi oksijensiz bir ortamda, düşük enerjiyle 350 santigrat dereceye kadar ısıttı. Piroliz adı verilen bu işlem, organik molekülleri parçalayarak telveyi gözenekli ve karbon bakımından zengin bir tür kömüre, yani 'biyokömüre' dönüştürüyor. Biyokömür ise çimentoyla bağ kurarak betonun yapısına katılabiliyor.
Ekip aynı işlemi 500 derecede de denedi, ancak bu sıcaklıkta elde edilen biyokömür parçacıkları o kadar sağlam olmadı. Sonuçlar Journal of Cleaner Production dergisinde yayımlandı ve kahve telvesinin betonu güçlendirmek için kullanılabileceğini gösteren ilk çalışma oldu.
Kahveli beton laboratuvardan çıkıp kaldırımlara döküldü
RMIT, 2024'te Macedon Ranges Belediyesi ile birlikte Victoria eyaletinin Gisborne kasabasında kahveli betonla bir kaldırım döktü. Ancak tedarik zinciri sorunları nedeniyle bu denemede ekibin kendi düşük enerjili yöntemiyle üretilen biyokömür kullanılamadı. Bu yüzden Gisborne'daki betonun dayanımı standart betonla benzer düzeyde kaldı.
Aynı yıl kahveli beton ilk kez büyük bir altyapı projesinde de kullanıldı. Pakenham'daki yol genişletme çalışmasında 5 ton kullanılmış kahve telvesi 2 ton biyokömüre dönüştürüldü ve 30 metreküplük bir kaldırıma döküldü. Yüklenici firmanın tahminine göre bu, yaklaşık 140 bin fincan kahvenin telvesinin çöpe gitmesini önledi ve 3 tondan fazla kum tasarrufu sağladı.
Araştırmacılar, kahveli betonun uzun vadeli dayanıklılığının hâlâ test edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ekip, malzemenin donma ve çözülme döngülerine, su emilimine ve aşınmaya nasıl tepki verdiğini inceliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın