Her Gün Çöpe Atıyoruz: Uzmanlar Kahve Telvesinin Evdeki Marifetlerini Açıkladı
Türk kahvesini içtikten sonra fincanın dibinde kalan telve, çoğu evde hiç düşünülmeden çöpe gidiyor. Oysa Texas A&M Üniversitesi'ne bağlı AgriLife uzmanlarına göre bu koyu tortunun mutfaktan bahçeye uzanan geniş bir kullanım alanı var. Koku gidermekten inatçı kirleri sökmeye, hatta ahşap mobilyadaki çizikleri kapatmaya kadar pek çok işte devreye girebiliyor. Ancak birkaç noktaya dikkat edilmezse faydadan çok zarar getirebiliyor.
Kaynak: Texas A&M AgriLife
Kurutulmuş telve buzdolabındaki ve ellerdeki ağır kokuları çekiyor
Telvenin evdeki en bilinen marifeti koku emme gücü. Uzmanlar, ağzı açık bir kaba konup buzdolabına ya da dondurucuya yerleştirilen telvenin bozulmuş yiyeceklerden yayılan ağır kokuları nötrleştirebildiğini söylüyor. Aynı yöntem bez bir keseye ya da eski bir çoraba doldurularak spor çantasında veya kirli çamaşır sepetinde de uygulanabiliyor.
Soğan, sarımsak ya da balık doğradıktan sonra ellere sinen koku için de lavabonun yanında küçük bir kap telve bulundurmak işe yarıyor. Elleri bir tutam telveyle ovup ardından sabunla yıkamak çoğu zaman yeterli oluyor. Burada önemli bir ayrıntı var: Nemli telve kısa sürede küflendiği için buzdolabına koymadan önce bir tepsiye yayılıp iyice kurutulmalı.
Telvenin pütürlü dokusu onu doğal bir ovma malzemesine dönüştürüyor. Tencere ve tavaların dibine yapışmış yemek artıkları, lavabodaki birikintiler ve mutfak gereçlerindeki inatçı kirler bu yolla daha kolay temizlenebiliyor. Yine de parlak, cilalı ya da kolay çizilen yüzeylerde kullanılmaması öneriliyor; aksi halde iz bırakabiliyor.
Ahşap sehpadaki küçük bir çizik için de çözüm mutfakta: Bir yemek kaşığı telveyi bir tatlı kaşığı zeytinyağıyla karıştırıp bir pamukla çiziğin üzerine sürmek ve ardından kuru bir bezle silmek, izi büyük ölçüde gizliyor. Telve, su ve biraz hindistan cevizi yağıyla karıştırıldığında ise vücut için doğal bir peeling malzemesine dönüşüyor.
Telveyi saksıya kalın kat halinde dökmek bitkinin büyümesini yavaşlatabiliyor
Telvenin en yaygın kullanım alanı bahçe ve kompost. Texas A&M AgriLife bahçe uzmanı Daphne Richards, kullanılmış kahvenin toprağa bir miktar azot kazandırdığını, ancak bitkinin bu azotun yalnızca küçük bir kısmını hemen kullanabildiğini anlatıyor. Geri kalanı zamanla mikroorganizmalar tarafından parçalanıyor ve bitkiye yavaş yavaş geçiyor. Telve aynı zamanda toprağın nemini korumasına da yardımcı oluyor.
Ziraat bilimci Ben Wherley ise telvenin azot, fosfor ve potasyumun yanı sıra magnezyum, bakır ve kalsiyum gibi mikro besinler de içerdiğine dikkat çekiyor. Wherley'nin ekibi çim alanlarda yürüttüğü denemelerde telvenin torfa alternatif olabilecek bir organik madde kaynağı olduğunu gördü.
Ama işin bir de öteki yüzü var. Richards, telvenin toprağın üzerinde kalın bir kabuk oluşturmaması gerektiğini, en iyisinin birkaç santim derine karıştırmak ya da diğer organik atıklarla kompostlamak olduğunu vurguluyor. Melbourne Üniversitesi'nden araştırmacıların Urban Forestry & Urban Greening dergisinde yayımlanan çalışması da bu uyarıyı destekliyor. Brokoli, pırasa, turp, menekşe ve ayçiçeğinin farklı toprak türlerinde yetiştirildiği deneyde, kompostlanmadan doğrudan toprağa verilen telvenin bitki büyümesini belirgin şekilde düşürdüğü görüldü.
Sık duyulan bir başka iddia da telvenin böcek kovduğu. Texas A&M'den entomologların ateş karıncalarıyla yaptığı bahçe denemelerinde ise telvenin neredeyse hiçbir etkisi görülmedi. Son olarak bir uyarı: Suda çözünmeyen telve lavaboya döküldüğünde giderde birikip tıkanıklığa yol açabiliyor, bu yüzden en doğru adres çöp ya da kompost kutusu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın