Bir Zamanlar Bahçelerin Gözdesiydi: Şimdi Herkes Bu Zehirli Bitkiden Kurtulmaya Çalışıyor!
Bahçenizi süslesin diye diktiğiniz bir bitkinin bir gün koca bir ülkeyi sarabileceğini hiç düşündünüz mü? Madagaskar kriptostegiyası, Avustralya'da bir zamanlar süs bitkisi olarak dikilen gözde bitkilerdendi. Bugün ise işler değişti ve ülkenin en tehlikeli yabani otlarından biri olarak anılıyor. 'Kauçuk sarmaşığı' adıyla da bilinen bu bitki, binlerce kilometrelik bir alanı kaplayarak kabusa dönüştü. Peki bu sarmaşık nasıl bu kadar kontrolden çıktı?
Kaynak: Antena 3 CNN
Güzel görünsün diye dikildi ama sonunun böyle olacağını kimse düşünemedi
Madagaskar kriptostegiyasının bilimsel adı Cryptostegia madagascariensis. 'Kauçuk sarmaşığı' ve 'istilacı sarmaşık' adlarıyla da tanınıyor. Bitkinin ilk yurdu Madagaskar'ın güneybatısı. Ancak bugün Doğu Afrika'da, Güneydoğu Asya'da, ABD'de, Orta Amerika'da ve Güney Amerika'da da yaşıyor.
En büyük sorunu ise Avustralya'da yarattı. Sarmaşık binlerce kilometrelik doğal alanı kapladı. Bölgedeki ekosistem ve hayvancılık için ciddi bir tehdit oluşturdu.
Önce süs bitkisi oldu, sonra kauçuk kaynağı, en sonunda ise başa bela
Sarmaşığın Avustralya'daki macerası 1860'lı yıllarda başladı. Queensland'in kuzeyindeki madenci kasabalarında süs bitkisi olarak yetiştirilmeye başlandı. 1917'den itibaren ise kontrolsüz biçimde yayıldı. İkinci Dünya Savaşı sırasında doğal kauçuk elde etmek için özel olarak yetiştirilmesi bu yayılmayı daha da hızlandırdı.
Zamanla Queensland'in büyük bölümüne, Cape York Yarımadası'na, Carpentaria Körfezi'ne ve Kuzey Bölgesi sınırına kadar ulaştı. 1991 yılında yalnızca Queensland'de 700 bin hektarlık bir alanı kaplamıştı.
Bir ağaca sarıldığı zaman 30 metreye kadar çıkıyor
Bitki tutunacak bir yüzey bulamazsa 2-3 metre yüksekliğinde bir çalı olarak büyüyor. Bir ağaca tırmanabildiğinde ise 30 metreye kadar yükselebiliyor. Bunu 3 ila 8 metre uzunluğundaki ince ve esnek sürgünleri sayesinde yapıyor. Kamçıyı andıran bu sürgünler çevredeki bitkilere sarılıp sarmaşığı yukarı taşıyor. Yapraklı sürgünleri ise 2 metreye kadar uzuyor. Gövdesi kırıldığında beyaz ve sütümsü bir sıvı akıtıyor.
Yaprakları koyu yeşil, parlak ve oval şekilde. Boyları 6 ila 10 santimetre arasında değişiyor. Eflatun, pembe ya da beyaz renkteki çiçekleri ise yeterli nem olduğu sürece Haziran ve Temmuz ayları hariç yıl boyunca açabiliyor.
Bir kapsülde yüzlerce, bir hektarda milyonlarca tohum var
Bitkinin meyveleri, 12 santimetreye kadar uzayan üç köşeli kapsüllerden oluşuyor. Bu kapsüllerin içinde çok sayıda tohum var. Queensland yetkilileri her kapsülde 450 tohum olduğunu söylüyor. Yeni Güney Galler yetkilileri ise bu sayının 840'a kadar çıkabildiğini belirtiyor. Bir hektarlık çalılık alanda her yıl milyonlarca tohum üretiliyor ve taze tohumların yüzde 95'i çimlenebiliyor.
Tohumlar rüzgârla, hayvan kürklerine takılarak ve araç tekerleklerindeki çamurla taşınıyor. Kapsüller su yüzeyinde bir aydan uzun süre kalabildiği için sel suları da tohumları çok uzak bölgelere götürüyor.
Kökü 12 metre derinde ve sökmek hiç kolay değil
Sarmaşık kurak tropikal ve subtropikal bölgelerde, özellikle dere ve nehir kenarlarında yetişiyor. Gölgeye ve sıcaklık değişimlerine dayanıklı olduğu için gelişimini yalnızca don olayları sınırlandırabiliyor. Kökleri yerin 12 metre derinliğine kadar inebiliyor. Bu yüzden yetişkin bitkileri kökünden sökmek çok zor ve sarmaşıkla mücadele de bu nedenle güçleşiyor.
Doğaya da hayvancılığa da zarar veriyor
Sarmaşık kıyılarda ve otlaklarda içinden geçilemeyecek yoğunlukta çalılıklar oluşturuyor. Kıyıdaki bitki örtüsünü baskıladığı için biyolojik çeşitlilik azalıyor. Yaban hayatı bu çalılıklar yüzünden rahat hareket edemiyor. Sarmaşık ayrıca suyun kalitesini de düşürüyor. Bütün bunlar hem bölgedeki doğal yaşam hem de hayvancılık için ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Bitkileriniz Kışı Atlatamıyorsa Bu 9 Hatayı Yapıyor Olabilirsiniz
Yorum Yazın