Beyniniz Sizden Sadece Üç Şey İstiyor
Bir düşünün. Şu an, bu satırları okurken bile beyninizde inanılmaz bir şey oluyor.
Beyninizin tam ortasında, küçücük, kıvrımlı, deniz atına benzeyen bir organ var. Adı hipokampüs. Ve bu organ, sizin kim olduğunuzu belirliyor.
Nasıl mı? Size bir hikâye anlatayım.
50'li yıllarda bir hasta var. Adını bilmiyoruz, sadece H.M. diye anılıyor. Şiddetli sara nöbetleri var, doktorlar da o dönem için makul bir karar alıyor, hipokampüsünü alıyorlar. Nöbetler duruyor. Ama işte burada iş çok tuhaflaşıyor.
Adam artık yeni hiçbir şey hatırlayamıyor.
Biriyle tanışıyor, konuşuyor, o kişi bir saniyeliğine başka yöne bakıyor, geri döndüğünde adam yeniden 'Merhaba, ben H.M.' diyor. Sanki hiç tanışmamışlar gibi. Yetmiş yaşına kadar böyle yaşıyor. Düşünsenize, hayatın her anı ona sonsuza kadar ilk kez gibi geliyor.
Peki bu bize ne anlatıyor? Hafızamızı kaydeden şeyin ne kadar kıymetli olduğunu.
Ve işte tam burada harika bir bilim insanıyla tanışıyoruz. Wendy Suzuki. New York Üniversitesi'nde profesör, otuz yıldır beyni araştırıyor. Ama asıl güzel kısım şu, bu keşfi laboratuvarda değil, kendi hayatında yapmış.
Otuz yaşında, kadrolu profesör olabilmek için altı yıl var önünde. Ne yapıyor? Gece gündüz laboratuvarda çalışıyor. Yemek fast food, spor sıfır. Altı yıl sonunda kadroyu alıyor, başarıyor. Ama aynaya bakıyor, 25 kilo almış, merdiven çıkarken nefesi kesiliyor.
Sonra Peru'ya bir geziye gidiyor. Bir dağın tepesinde, herkes onu bekliyor, kendisi sondan birinci, nefes nefese kalmış. O an içinde bir şey kırılıyor. 'Bu gerçekten ben miyim?'
Ve burada işler gerçekten ilginçleşiyor.
Spora başlıyor. Yürüyor, koşuyor, dans ediyor. Kilolar gidiyor tabii, ama asıl mesele bu değil. Bir gün makale yazarken fark ediyor. Cümleler artık aranmadan geliyor, zihni bomba gibi çalışıyor.
Tam bu sıralarda babası Alzheimer'a yakalanıyor. Silikon Vadisi'nde yıllarca çalışmış, çok zeki bir adam ama hayatı boyunca hiç spor yapmamış. Bir gün otuz yıldır gittiği kafeden eve dönerken yolunu bulamıyor.
Aynı ev, aynı genler. Ama biri yükseliyor, biri geriliyor.
Suzuki bunu fark edince kararını veriyor. Kariyerini buna adayacak.
Ve bilim gerçekten muhteşem bir şey buluyor. Egzersiz yaptığınızda beyniniz BDNF adında bir madde salgılıyor, bu madde doğrudan hipokampüse gidip orada yeni beyin hücreleri doğurtuyor.
Yıllarca yetişkin beyninde yeni hücre oluşmaz sanılıyordu. Bu inanç yanlışmış. Haftada sadece 2-3 gün, 40 dakika kalp atışınızı yükselten bir hareket, yürüyüş, koşu, dans, ne olursa, beyninizi büyütüyor.
Bir de meditasyon var, o da ayrı bir mucize. On üç dakika, sekiz hafta boyunca her gün yapılırsa anksiyete çöküyor, dikkat toparlanıyor. Neden mi? Çünkü zihnimiz sürekli başka bir yerde geziniyor. Üç yıl sonrasını, on yıl öncesini, az önce sosyal medyada gördüğümüz bir şeyi düşünüyoruz. Bu gezinti bedenimizde kortizol yükseltiyor, o da hipokampüse zarar veriyor.
Huberman'la yaptığı röportajın sonunda soruyor. 'Wendy, en sade haliyle söyle, beynimizi nasıl koruruz?'
Suzuki üç kelime söylüyor. Egzersiz. Meditasyon. Uyku.
Bu kadar. Hiçbir gizli formül yok, hiçbir pahalı takviye yok. En güçlü ilaç, hepimizin zaten elinde.
Şimdi düşünün, bugün on dakikalık bir yürüyüş yapsanız, beyninizde küçük yeni hücreler doğuyor. Yapmasanız, o deniz atı biraz daha sessizleşiyor.
Hepimizin tek bir beyni var. Ama her sabah onu yeniden büyütme şansımız da var.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
