YKS Sonucunuz Kim Olduğunuzu Belirlemez
YKS sonuçları açıklandı. Şu an bazı evlerde sevinç, bazı evlerde sessizlik, bazı evlerde ise ne söyleneceğinin bilinmediği bir gerginlik var. Birçok genç, ekranda gördüğü sıralamayla kendisini tanımlamaya başladı bile: “Ben yapamadım”, “Ben şu kadar binlik biriyim”, “Herkesi hayal kırıklığına uğrattım.”
Oysa bir sınav sonucu, insanın kimliği değildir. Yalnızca belirli bir gün, belirli koşullar altında gösterilen performansın sayısal karşılığıdır. Ne zekânızın tamamını anlatır ne emeğinizin tamamını ne de geleceğinizin kesin yönünü belirler. Psikolojide kişinin yaşadığı tek bir sonucu bütün benliğinin tanımı hâline getirmesine etiketleme denir. “İstediğim sonucu alamadım” demekle “Ben başarısızım” demek arasında büyük bir fark vardır. İlki bir durumu anlatır, ikincisi ise insanın kendisine verdiği ağır bir hükümdür.
Oysa sınav bir sonuçtur. Kimlik değildir.
Bu süreçte sosyal medya da karşılaştırma duygusunu artırabilir. Başarı paylaşımları, kutlamalar ve yüksek sıralamalar insanın kendi sonucunu daha değersiz görmesine neden olabilir. Ancak herkesin başlangıç noktası, yaşam koşulları ve imkânları farklıdır. Başkasının başarısı, sizin emeğinizi küçültmez.
Tercih döneminde yalnızca “Bu sıralamayla neresi gelir?” sorusuna odaklanmayın. Kendinize şunları da sorun: Bu mesleği gerçekten istiyor muyum? Bu bölümün çalışma alanlarını biliyor muyum? Mezun olduktan sonra nasıl bir hayat yaşayacağım? Bu seçim bana mı ait, yoksa çevremin beklentisi mi? Çünkü yanlış tercih her zaman düşük puandan doğmaz. Bazen insan, kendisini yeterince dinlemediği için kendisine uygun olmayan bir yere yönelir. Tercih listenize yalnızca gerçekten okuyabileceğiniz bölümleri yazın. “Nasıl olsa gelmez” diye eklenen bir tercih gelebilir. Bazen insan düşük puan aldığı için değil, kendisini yeterince dinlemediği için yanlış yere gider. Bu yüzden tercih listenizi yalnızca sıralamanıza göre değil; ilginize, yeteneğinize, değerlerinize ve kurmak istediğiniz yaşama göre hazırlayın.
Aileler için de bugün önemli bir gün.
“Arkadaşın senden daha iyi yapmış”, “Bu kadar çalışıp bunu mu aldın?” gibi cümleler iyi niyetle söylense bile gencin yükünü artırabilir. Bugün bir öğrencinin en çok duymaya ihtiyaç duyduğu cümle şudur:
“Sonuç ne olursa olsun sen bizim için değerlisin. Birlikte ne yapabileceğimize bakalım.”
Üniversite tercihi önemlidir ama geri dönülmez değildir. İnsanlar bölüm, meslek ve yön değiştirebilir. Psikolojik olarak sağlıklı insanlar hiç hata yapmayanlar değil, gerektiğinde yönünü yeniden belirleyebilenlerdir.
Bu sebeple, bir sınav sonucu sizi tanımlamaz. Ancak o sonuçtan sonra kendiniz hakkında kurduğunuz hikâye uzun süre sizinle kalabilir. Bu yüzden tercih yapmadan önce yalnızca bölümünüzü değil, kendinizle nasıl konuşacağınızı da seçin.
Doç. Dr. Kahraman Güler
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
