Yetişkinliğe Geçiş Yaptığınızı Size Tokat Gibi Çarpacak 11 Gündelik Durum
Kimseye yetişkinliğin başladığını bildiren resmi bir mesaj ya da haber gelmez. Ancak faturaları ödemek, bozulmak üzere olan sebzeleri değerlendirmek ve diş randevularını almak sizin sorumluluğunuza girdiğinde, yetişkinlik dönemi de resmi olarak başlar. Üstüne üstlük günümüzde yetişkinlik sorumlulukları da önceki kuşaklarınkinden çok daha fazla.
Aşırı sıcakların çalışma verimini etkilediği, sert hava olaylarının günlük planları değiştirdiği ve enerji giderlerinin hane bütçesine eklendiği bir dönemde, siz de bu konuları dert ediniyor ve hayatınızda bu tür sinyaller görüyorsanız yetişkinliğe geçiş yapmışsınız demektir.
1. Evde biten her şeyin kendiliğinden yenilenmediğini fark etmek.
Çocukken evdeki yiyecek ve içeceklerin ya da gün içinde kullanılan sabun, deterjan gibi ürünlerin nereden geldiği pek düşünülmez. Çünkü eksilen ürünleri yenilemek için her zaman bir yerlerde yedekleri olur. Yetişkinliğe geçip kendi düzeninizi kurduğunuzda ise ürün stoklamanın ve evdeki eksikleri takip etmenin ne kadar gerekli bir şey olduğunu anlarsınız. Buzdolabını açıp içinin tamtakır olduğunu görmek ya da tam misafir geldiğinde evde sabun kalmadığını fark etmek, yetişkinlik sorumluluklarına henüz tam anlamıyla adapte olmadığınızı gösteren sinyallerdir.
2. Akşam yemeğinin her gün yeniden düşünülmesi gereken bir konu olması.
Yetişkinlik öncesinde evde öğün hazırlamak gibi bir sorumluluğunuz olmaz. Yetişkinlikte ise öğün hazırlamanın sadece yemek pişirmekten ibaret olmadığını fark edersiniz. Evde ne bulunduğunu bilmeniz, eksikleri almanız, yiyeceklerin bozulmasını önlemeniz ve ertesi gün ne tüketileceğine karar vermeniz gerekir. Haftalık pazar alışverişi yapmak, dondurucuda kolayca değerlendirilebilecek seçenekler bulundurmak ve kolay bozulan ürünleri önce değerlendirmek bu yükü azaltan yetişkinlik sorumluluklarındandır.
3. Tek bir beklenmedik masrafın bütün ayın planını değiştirmesi.
Yetişkin olmadığınız zaman hayatın tüm sorunlarından neredeyse muaf gibisinizdir. Evdeki buzdolabının bozulması, yıllık taşıt vergisinin gelmesi ya da telefon ekranının kırılması gibi beklenmedik durumlar yetişkinlerin ilgilendiği sorunlardandır. Bu tür beklenmedik giderler nedense hep bütçenin en sıkışık olduğu zamanlarda ortaya çıkar ve tüm ayı sıkışık geçirmeye neden olur. Bu tür acil ihtiyaçları karşılamak için bir yanda birikim hesabı bulundurmak her zaman doğru bir stratejidir. Birikim tutarı ne kadar küçük olursa olsun, acil durumlara ilaç gibi gelir.
4. Sağlık sorunlarının siz görmezden gelince ortadan kaybolmaması.
Yetişkin olduğunuzda ertelediğiniz diş kontrolü, bir süredir geçmeyen sırt ağrısı veya sürekli bozulan uyku düzeni bir noktada başa çıkılması gereken problemlere dönüşür. Çocukluk döneminde kolayca atlatılan hastalıklar ya da görmezden gelinen bedensel sinyaller, artık takvime eklenmesi gereken katı programlara dönüşür. Randevu almak, tahlil sonuçlarını takip etmek ve reçeteleri yenilemek de kimsenin sizin yerinize üstlenmediği yetişkinlik işlerinden biridir.
Bir diğer gerçek de sağlık koşullarının yaşadığınız çevreden bağımsız olmadığıdır. Hava kalitesi, sıcaklık, konutun fiziksel durumu ve işe ulaşım biçimi günlük iyilik halinizi doğrudan etkileyebilir. Dünya Sağlık Örgütü, iklim değişikliğinin temiz hava, su, gıda sistemleri ve yaşam koşulları üzerinden insan sağlığını etkilediğini belirttiğinden siz de bu tür kriterlere daha farklı bakmaya başlarsınız.
5. Uykusuz bir gecenin ertesi gününü eskisi kadar kolay atlatamamak.
Gençken iki saatlik uykuyla bile tüm günü enerjik geçirmek mümkünken bu durum bir süre sonra değişir. Uyku süresi kısaldıkça ertesi gün yaşanan baş ağrısı, odaklanma güçlüğü ve stres gibi problemler artar. Hafta içi yapılacaklar yüzünden sürekli geç yatmak ve biriken yorgunluğu hafta sonu tek seferde kapatmaya çalışmak da doğru bir çözüm değildir. Ekran başında uyuyakalmak ise dinlenme düzenini iyice bozabilir. Yetişkinlik tam da bu noktada kendini belli eder ve uyku, mutlaka düzenlenmesi gereken fiziksel bir ihtiyaca dönüşür. Sıcak geceler bu düzeni fazlasıyla etkilediğinden iyi yalıtılmış, havalandırılmış ve ideal serinlikte bir yatak odası düzenine sahip olmak zorunluluk haline gelir.
6. Hava durumuna bakmadan dışarı çıkmamak.
Dışarı çıkmadan önce şemsiye alıp almamaya karar vermek için hava durumuna bakmak yeni bir durum değil. Günümüzün hızla değişen iklim koşullarında hava tahminleri artık işe gidiş saatinden açık hava etkinliklerine, tarımsal üretimden teslimat planlarına kadar çok daha fazla kararda etkili.
Ani sağanaklar, sıcak hava dalgaları ve kuvvetli rüzgar yetişkinlik döneminde uzun zaman önce yaptığınız hafta sonu planını bozan ana etmene dönüşür. Ayrıca gün içindeki ulaşımı aksatır, işe gidiş geliş saatlerini etkiler, tarım ürünlerine zarar verir ve gün sonunda sofranıza gelen besinleri etkiler. İşte tüm bu durumlar karşısında önlem almak için meteorolojik uyarıları yakından takip etmek ve acil durum numaralarını bilmek sizin için yeni bir sorumluluğa dönüşür.
7. Sıcak bir günde çalışmanın bunaltıcı olmaktan çıkması.
Klimalı bir odada sıcak havadan yakınmakla, güneş altında asfalt dökmek ya da havalandırması yetersiz bir atölyede çalışmak aynı deneyim değildir. Tarım, inşaat, lojistik, madencilik ve saha hizmetleri gibi pek çok işte sıcaklık doğrudan çalışma kapasitesini ve güvenliği etkiler. Çünkü vücut kendini serinletemediğinde dikkat azalabilir, kas koordinasyonu bozulabilir ve kaza riski yükselebilir. Aşırı sıcaklara uzun süre maruz kalmak sıcak çarpması gibi ciddi tablolar yaratarak sağlığınızı etkileyebilir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), iklim değişikliğiyle büyüyen iş yeri ısı stresinin özellikle bedensel emek gerektiren sektörlerde sağlık ve üretkenlik riski oluşturduğunu belirtiyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ise 2019 tarihli projeksiyonuna göre; 2030’da yüksek sıcaklıklar nedeniyle dünya genelindeki çalışma saatlerinin yüzde 2,2’sinin kaybedilebileceğini söylüyor. Bu, 80 milyon tam zamanlı işe eşdeğer bir çalışma süresinin kaybı anlamına geliyor. Rakam doğrudan, 80 milyon kişinin aynı anda işsiz kalacağını söylemese de aşırı sıcaklıklar nedeniyle işlerin belirli saatlerde yavaşlayabileceğini ifade ediyor. İşte tüm bunların farkında olmak bile çoktan yetişkinliğe geçtiğinizi gösteriyor.
8. Aynı sıcaklığın herkes için aynı anlama gelmediğini görmek.
Sıcaklık söz konusu olduğunda kent merkezinde yapılan ölçümler her zaman doğru değildir ve mahalleden mahalleye değişiklik gösterebilir. Özellikle beton dokusu yoğun, ağacın az, trafiğin ise fazla olduğu bölgeler çevrelerine göre daha sıcak olabilir. 'Kentsel ısı adası' olarak bilinen bu kavram, aynı kentte yaşayan bireylerin birbirinden çok farklı sıcaklık deneyimi olabileceğini gösterir. İyi yalıtılmış bir evde yaşayan, uzaktan çalışabilen ve serinlemeye bütçe ayırabilen biriyle çatı katında oturan, toplu taşımada uzun süre geçiren veya dışarıda çalışan biri aynı sıcak hava dalgasını farklı deneyimler.
Bu nedenle sıcak havalarda çözüm sadece bol su içmekten geçmez. Yaşadığınız kentteki parkların, gölgeli durakların, serinleme alanlarının ve erişilebilir sağlık hizmetlerinin farkında olmanızı gerektirir.
9. Evin yalıtımının dekorasyondan daha önemli olduğunu anlamak.
Gençlik heyecanıyla bir evi sırf duvar rengi, dekorasyonu veya tasarımı sebebiyle beğenirken; yetişkinlik döneminde olaya farklı açıdan bakmaya başlarsınız. Artık işin içine kışın pencerelerden gelen soğuk ile yazın aşırı ısınan duvarlar gibi kriterler girer. Faturaları doğrudan etkileyen yalıtım kriterleri, bir evi beğenip beğenmemede ana faktör haline gelir. Çünkü iyi yalıtılmış, iklime göre doğru konumlanmış ve verimli ısıtma-soğutma sistemlerine sahip bir evin yaz kış harcayacağı enerji masrafı az olur. Bu da hem bütçeyi hem bireysel karbon salımını yakından etkiler. Eğer bir eve çıkmadan önce işin içine enerji verimliliği ve yalıtım gibi faktörleri katıyorsanız siz de yetişkin olmuşsunuz demektir.
10. Bir mesleği öğrenmenin artık ömür boyu yetmeyebileceğini fark etmek.
Teknolojinin çalışma biçimlerini uzun süredir değiştirdiği bir gerçek. Şimdi buna enerji ve sanayi dönüşümü de eklenmiş durumda. Her gün karşınıza daha çok çıkmaya başlayan elektrikli araçlar, yenilenebilir enerji sistemleri ve bina yenileme çalışmaları gibi alanların tümünde yeni ve nitelikli uzmanlara ihtiyaç vardır.
Çevresel şartların değişmesine bağlı olarak kimi işler dönüşürken kimileri zaman içinde küçülebilir. Bu durumun faturası çalışanlara kesilirse iklim politikaları haklı olarak tepkiyle karşılaşır. Bu nedenle dönüşümün planlı olması, mevcut çalışanlara gerekli becerileri sağlayacak eğitimlerin verilmesi önemlidir. ILO'nun 'adil geçiş' olarak tanımladığı bu sistem, düşük karbonlu ekonomiye geçerken çalışanları sürecin dışında bırakmamaya odaklanır. Eğer kendi sektörünüzdeki gelişim kollarını aramaya başladıysanız ve tek yönlü bir kariyer planının yetmeyeceğini anladıysanız, siz de yetişkin olmuşsunuz demektir.
11. Acil durum planının gereksiz bir telaş olmadığını kabul etmek.
Deprem çantası, sigorta poliçesi, acil durumda aranacak kişiler gibi şeyler gençlikte hayatınızda bulunmaz. Yetişkinlik ise size, riskleri minimuma indirmek için bazı ön hazırlıklar yapmanız gerektiğini öğretir. Yaşadığınız bölgenin temel risklerine karşı ufak bir eylem planı hazırlamak, tam da yetişkinlikten beklenen bir davranıştır. Örneğin; sıcak hava dalgasında yaşlı yakınların nasıl kontrol edileceği veya uzun elektrik kesintilerinde hangi cihazların öncelikli olacağını önceden düşünmek kritiktir. Bu planları bireysel olarak yaparken yerel yönetimlerden gerekli sorumluluğu almalarını talep etmek ve kentteki toplanma alanlarını ya da serinleme merkezlerini araştırmak da yetişkinlik sinyallerindendir.
Yetişkinlik her şeye alışmak zorunda olmak değildir.
Artan faturalar, bitmeyen ev işleri ve çalışma hayatının baskısı yetişkinliğin değişmez kuralları gibi görünebilir. İklim değişikliğinin getirdiği sıcaklık, sağlık ve geçim sorunları da bazen bu sorumlulukları artırıyor gibi görünebilir.
Yetişkin olmanın belki de en zor tarafı, her şeyi kendi başına yüklenip ihtiyaç anında bile yardım isteyememektir. Oysa bu koşulların önemli bir bölümü gün içinde alınan basit kararlarla şekillenebilir ve sorumluluğu paylaşmakla hafifleyebilir. Bütün sorunları tek başınıza çözmek yerine hangilerini kişisel olarak çözebileceğinizi, hangileri için birlikte hareket etmeniz gerektiğini ayırt ederseniz zorlu görünen tüm sürece kolayca adapte olabilirsiniz.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın