Yatırımcılar 'Fit' Sandı, 'İnç' Çıktı: Dünyanın En Küçük Gökdeleninin Arkasındaki Akılalmaz Vurgun
Teksas’ın Wichita Falls şehri, mimarlık tarihinin en tuhaf, en trajikomik yapılarından birine ev sahipliği yapıyor. Sadece 12 metre (480 inç) yüksekliğindeki Newby-McMahon Binası, bugün resmi olarak 'Dünyanın En Küçük Gökdeleni' unvanını taşıyor. Ancak bu binayı asıl ünlü yapan şey mimarisi değil; arkasında yatan ve tıp literatürüne geçebilecek nitelikteki dâhice tasarlanmış devasa dolandırıcılık hikayesi.
Gelin anlatalım...
Hikaye, 1900'lerin başlarında Kuzey Teksas’ta büyük bir petrol patlamasının yaşanmasıyla başlıyor.
Bölgedeki Burkburnett kasabasında 'kara altın' bulunması, yüzlerce yerliyi bir gecede milyonere dönüştürürken, Wichita Falls şehrini de ticaretin merkezi haline getirdi. Sokak köşelerinde, çadırlarda petrol kontratları imzalanıyor, ancak büyüyen şehrin acil olarak lüks ofis binalarına ihtiyaç duyuyordu.
Bu krizi fırsata çevirmek isteyen Philadelphialı petrol iş insanı J.D.D. McMahon, yatırımcıların karşısına görkemli bir gökdelen projesiyle çıktı. Dönemin zenginleri, mevcut Newby Binası'nın hemen yanına inşa edilecek bu devasa kule için heyecanla ceplerini açtı. McMahon, kısa sürede yaklaşık 200.000 dolar (bugünün parasıyla yaklaşık 6,8 milyon dolar) fon toplamayı başardı.
McMahon, kentin en prestijli caddesinde çok katlı bir gökdelen inşa edeceğine söz vermişti ancak yatırımcıların gözden kaçırdığı ölümcül bir detay vardı.
Planları inceleyen heyecanlı zenginler, binanın ölçü biriminin Amerikan uzunluk ölçüsü olan 'fit' (') değil, 'inç' (') cinsinden yazıldığını fark etmediler.
İnşaat McMahon'ın kendi ekibi tarafından tamamlanıp ortaya sadece 12 metre yüksekliğinde, tek odalı bir kulübeyi andıran 4 katlı bir yapı çıktığında ise artık çok geçti. Dolandırıldıklarını anlayan yatırımcılar hemen mahkemeye koştu. Ancak hakim, sözleşmeyi ve planları incelediğinde şoke eden gerçeği açıkladı: Planlarda açıkça 480 inç (yaklaşık 12 metre) yazıyordu. Hakim, yasal olarak hiçbir sahtekarlık olmadığını belirterek, 'Daha dikkatli olsaydınız' dedi ve davayı reddetti. Bu sırada uyanık iş insanı McMahon, topladığı milyonlarla çoktan kayıplara karışmıştı.
Projenin trajikomik yönü inşaat sonrasında da devam etti:
Asansör Şirketi Çekildi: Binanın gerçek boyutlarını öğrenen asansör firması, bu cüce yapıyla dalga geçerek projeden çekildi. Bu yüzden ilk etapta üst katlara sadece dışarıya kurulan bir yangın merdiveniyle çıkılabiliyordu.
Kullanılamaz Alanlar: Daha sonra binanın içine bir merdiven eklendi. Ancak gökdelenin taban alanı o kadar dardı ki (3,3 metreye 5.8 metre), iç merdiven binadaki toplam kullanım alanının %25'ini kaplayarak yapıyı neredeyse tamamen kullanışsız hale getirdi.
1919 yılında binanın tamamlanmasından kısa süre sonra petrol çılgınlığı bitti ve ardından Büyük Buhran başladı.
Uzun yıllar bakımsız kalan ve içine kiracı bulamayan bu cüce kule, yerel yönetim tarafından defalarca yıkılmak istendi. Ancak Wichita Falls halkı, bu tarihi dolandırıcılık anıtına sahip çıktı.
Zamanında şehrin en büyük utanç kaynağı ve alay konusu olan Newby-McMahon Binası, verilen mücadeleler sonucunda Ulusal Tarihi Kayıtlar Listesi'ne dahil edildi. Dünyanın en küçük gökdeleni, şimdilerde dünyanın dört bir yanından gelen turistleri ağırlayan ve 'Sözleşmeleri okumadan imza atmayın' mesajı veren canlı bir müze olarak hizmet veriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Diş Hekimleri Açıkladı: Dişleri Beyazlatmak İçin Bu İki Sebzeyi Çiğneyin
Yorum Yazın