Yaşlanmanın En Kritik İki Durağı Belli Oldu: Bu Yaşlarda Sıçrama Yapıyor
Singapur'daki araştırmacılar, bağışıklık sisteminin yaşlanmasının sanıldığı gibi sabit bir hızla ilerlemediğini ortaya koydu. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bağışıklık hücrelerindeki gen aktivitesi iki belirgin dönemde keskin biçimde değişiyor. Bu dönemler yaklaşık 40 yaşında ve 60 yaşından sonra görülüyor.
Detaylar 👇
Araştırmacılar, 1.828 sağlıklı kişinin bağışıklık hücrelerinde yaşlanmanın düz bir çizgi izlemediğini gördü.
Singapur'daki araştırmacılar, farklı etnik kökenlerden 19 ile 97 yaş arasındaki 1.828 sağlıklı bireyin tek hücreli transkriptomlarını analiz etti. Bu tür analizler, tek bir hücrede hangi genlerin aktif olduğunu ortaya çıkarabiliyor. Ekip toplamda 3,8 milyon bağışıklık hücresini karşılaştırdı.
Sonuçta gen aktivitesinde iki belirgin değişim zirvesi tespit edildi. Bunlar 40 yaş civarında ve 60 yaşından sonra ortaya çıktı. Her iki zirveye de daha yüksek iltihap belirtileri ile bağışıklık hücrelerinin RNA ve proteinleri yönetme biçiminde azalma eşlik etti. Yazarlar bu düşüşü çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri olarak tanımlıyor ve biyolojik sonuçlarının büyük olabileceğini belirtiyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı, Duke-NUS Tıp Fakültesi'nden biyomedikal araştırmacı Jacques Behmoaras, 'Yaşlanmayı yavaş ilerleyen bir süreç olarak düşünme eğilimindeyiz ama bulgularımız bağışıklık sisteminin sabit bir hızla gerilemediğini gösteriyor' diyor. Behmoaras'a göre özellikle 40 yaş civarında ve 60'tan sonra hızlı değişim dönemleri görülüyor ve T hücreleri bu süreçte önemli rol oynuyor.
Bağışıklık sisteminin yaşlanma zirveleri kadınlarda ve erkeklerde zamanlama bakımından biraz farklılaşıyor.
Araştırmacılar, iki zirvenin zamanlamasının kadınlarda ve erkeklerde biraz farklı olduğunu belirledi. Kadınlarda bazı kanserle savaşan T hücrelerinde sürekli bir aktivasyon görülürken, ileri yaşlarda B hücreleri, doğal öldürücü hücreler ve T yardımcı hücrelerinde yaşlanma izleri bulundu. Erkeklerde ise T yardımcı hücrelerinin yaşlanma izlerinde erken yaşlarda dalgalanmalar saptandı.
Kadın ve erkek katılımcıların yaşa bağlı gen değişimleri büyük oranda örtüşse de kadınlarda yaşlanmayla ilişkili gen aktivitesi değişimleri daha belirgindi. Kadınlardaki iki zirve de biraz daha yüksek görünüyordu. Yazarlar, kadınların ortalamada erkeklerden daha uzun yaşadığını ancak yaşa bağlı hastalık yükünün kadınlarda daha fazla olduğunu hatırlatıyor.
Behmoaras, 'Bu yaşlanma pencerelerini neyin tetiklediğini anlamak, müdahalelerin ne zaman ve kimler için en çok fayda sağlayabileceğini belirlememize yardımcı olabilir' diyor. Behmoaras'a göre bu bulgular, bazı otoimmün hastalıkların neden kadınları orantısız biçimde etkilediğine de ışık tutabilir. Çalışmanın eş yazarı, immünolog Antonio Bertoletti ise T hücrelerinin yaşlanmadan en çok etkilenen bağışıklık hücreleri arasında olduğuna dair önceki kanıtlara dikkat çekiyor ve bu T hücresi değişimlerinin yaşlı yetişkinlerin enfeksiyonlara ve iltihaplı durumlara neden daha yatkın olduğunu açıklamaya yardımcı olabileceğini söylüyor.
Araştırmacılar, 2024'teki benzer çalışmaya yöneltilen eleştirilere rağmen zirvelerin gerçek biyolojik sinyaller olduğunu savunuyor.
Yeni bulgular, 2024'te yayımlanan ve yaşlanmayla ilişkili moleküler değişimlerin ortalama 44 yaşında ve 60 yaş civarında iki ani sıçramayla gerçekleştiğini bildiren çalışmayı akla getiriyor. Söz konusu çalışma, istatistik yöntemleri nedeniyle eleştirilere maruz kaldı. Eleştiriler, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir ön baskıda yer aldı ve ön baskıyı yayımlanan çalışmanın iki yazarı da kaleme aldı. Yazarlar şu anda dergiyle birlikte düzeltmeler üzerinde çalışıyor.
Singapur'daki yeni çalışma, bu türün en büyük ve en çeşitli araştırmalarından biri olarak tanımlanıyor. Katılımcılar, kendi beyanlarına göre bir düzine etnik kökenden geliyor ve yaklaşık üçte biri kendini Asyalı olarak tanımlıyor. Yazarlar, zirvelerin farklı pencere boyutları, istatistiksel eşikler ve toplu etki düzeltme yöntemleriyle de korunduğunu ancak rastgele yaş karıştırması uygulandığında kaybolduğunu belirtiyor. Bu da gerçek biyolojik sinyallerin varlığını doğruluyor. Zirvelerin her yaş penceresindeki kişi sayısı eşitlendiğinde de ortadan kalkmadığı ifade ediliyor.
Ekip ayrıca biyolojik yaşlanma saatleri oluşturdu. Kadınlar ve erkekler için ayrı hazırlanan saatler, kişinin yaşını bağışıklık hücrelerinin gen aktivitesinden daha iyi tahmin etti. Erkek saati yaşamın erken dönemlerinde değişen genlere, kadın saati ise daha geç dönemlerde değişen genlere daha fazla dayandı. Duke-NUS'tan Sheemei Lok, çalışmanın bağışıklık sisteminin yaşam boyu nasıl değiştiğine ve bu seyrin kadınlarla erkekler arasında nasıl farklılaştığına dair daha ayrıntılı bir harita sunduğunu belirtiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın