Verilerle Küresel Çip Üretimi: Dünya Hangi Üretim Aşamalarında Hangi Ülkelere Bağımlı?
Telefonundan otomobiline kadar her cihazın kalbinde çalışan çipler, tek bir ülkede baştan sona üretilmiyor. Bu yazıda ABD Yarı İletken Endüstrisi Birliği (SIA) ile Boston Consulting Group'un (BCG) Mayıs 2024'te yayımladığı tedarik zinciri raporundaki 2022 verilerini kullandık. Raporda tasarım, ekipman ve malzeme payları şirketlerin merkezinin bulunduğu ülkeye, üretim ve paketleme payları ise fabrikaların bulunduğu yere göre hesaplanıyor.
1. Zincirde en az 50 kritik darboğaz var
Rapora göre çip tedarik zincirinde tek bir bölgenin küresel pazarın yüzde 65'inden fazlasını elinde tuttuğu en az 50 nokta bulunuyor. Bir doğal afet, salgın ya da çatışma tek bir bölgede yaşansa bile tüm dünyadaki üretimi etkileyebiliyor. Toplam katma değerin yüzde 38'i ile en büyük pay ABD merkezli şirketlerde; ancak bu pay ağırlıkla üretimden değil, tasarım, yazılım ve ekipman alanlarından geliyor.
2. Çip tasarım yazılımları: ABD yüzde 68
Çiplerin tasarlandığı özel yazılımlar (EDA) ve hazır tasarım blokları alanında ABD merkezli şirketler 2022'de pazarın yüzde 68'ini elinde tutuyor. Bu yazılımlar olmadan dünyanın neredeyse hiçbir yerinde modern bir çip tasarlamak mümkün değil.
3. Mantık çipi tasarımı: ABD yüzde 65
İşlemci ve grafik çipleri gibi mantık çiplerinin tasarımında da ABD yüzde 65'lik payla açık ara önde. Bu alan, tek başına sektörün toplam katma değerinin yüzde 30'unu oluşturuyor.
4. Bellek çipleri: Güney Kore yüzde 60
Bellek çiplerinde ağırlık Güney Kore'de. 2022'de bellek segmentindeki katma değerin yüzde 60'ı Güney Kore merkezli şirketlere, yüzde 25'i ise ABD merkezli şirketlere ait.
5. Üretim ekipmanı: ABD, Japonya ve Avrupa
Çip fabrikalarında kullanılan makinelerde 2022'de ABD yüzde 47, Japonya yüzde 26, Avrupa yüzde 18 paya sahip. Rapora göre biriktirme ile malzeme kaldırma ve temizleme ekipmanlarında ikisi ABD'li, biri Japon üç şirket pazarın yüzde 70-80'ini oluşturuyor.
6. Litografide tek bir Avrupa şirketi
Devrelerin silikon levhaya ışıkla basıldığı litografi makinelerinde tek bir Avrupa şirketi pazarın yüzde 87'sini elinde tutuyor. En ileri çiplerin üretiminde kullanılan aşırı morötesi (EUV) litografi teknolojisi ise Hollandalı ASML'nin açıklamasına göre yalnızca bu şirkete ait.
7. Malzemelerde Japonya'nın ağırlığı büyük
Ön üretim aşamasında kullanılan 40 milyar dolarlık malzeme pazarının yaklaşık yarısını silikon levhalar ve fotorezistler (ışığa duyarlı kaplamalar) oluşturuyor. Rapora göre birçok malzeme segmentinde dünyanın önde gelen tedarikçilerinden en az üçü Japonya merkezli.
8. Çip üretim kapasitesi: Çin önde
2022'de dünyadaki çip üretim kapasitesinin yüzde 24'ü Çin'de bulunuyor. Onu yüzde 18 ile Tayvan, yüzde 17'şer payla Güney Kore ve Japonya izliyor; ABD'nin payı yüzde 10, Avrupa'nınki ise yüzde 8.
9. En ileri çiplerde Tayvan ve Güney Kore
10 nanometrenin altındaki en gelişmiş mantık çiplerinin üretim kapasitesinin 2022'de yüzde 69'u Tayvan'da, yüzde 31'i Güney Kore'de bulunuyor; ABD'nin payı sıfıra yakın. Rapor, yeni yatırımlarla ABD'nin bu alandaki payının 2032'de yüzde 28'e çıkmasını, Tayvan'ınkinin ise yüzde 47'ye inmesini öngörüyor.
10. Paketleme ve test: Çin ile Tayvan
Üretilen çiplerin kesilip paketlendiği ve test edildiği son aşamada 2022'de Çin yüzde 30, Tayvan yüzde 28 paya sahip. Singapur ve İsrail'in de dahil olduğu diğer ülkelerin payı ise yüzde 20.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!


Yorum Yazın