Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Tahmin Ettiğiniz Gibi Değil: Gelişmemiş Ülkeler İçin Kullanılan Muz Cumhuriyeti Tabirinin Hikayesini Duymuş Muydunuz?

-

'Burası Muz Cumhuriyeti değil!' diyen bir politikacı görecek olursanız bu tabirin hikayesini hatırlayın ve yeniden şaşırın. 🤔

Muz Cumhuriyeti tabirinin kökenini araştırırken The Economist'te yer alan bu makaleyi, Smithsonian'da geçen şu çalışmayı kaynak olarak kullandık.

Politik anlamından evvel muzun bizde 10-15 yıl öncesine dek lüks bir gıda olarak anılmasına rağmen dünyada hayli sıradan olduğu bilgisiyle şaşıralım mı?

Hatta öyle ki üretimi en azla olan meyve bile diyebiliriz ve geçmişi de hayli ilginç. Asya’dan dünyaya, oradan Amerika'ya ulaşıyor. 600 yıl öncesinden bahsediyoruz. Bugün mutfağımızdan eksik etmediğimiz domatesin bile Türkiye sınırlarına giriş tarihinin 250 yıl öncesine dayandığını düşündüğümüzde 'köklü' bir meyve desek hata etmiş olmayız.

Bu 500 yıl yanıltıcı olmasın, 1850 ve sonrasında muzun ABD'deki asıl serüveni başlıyor ve merak etmeyin, 'muz cumhuriyeti' kavramının ortaya çıkışıyla bağlantılı bir hikaye anlatacağız.

1890'lı yıllarda United Fruit Company adı verilen bir şirket muzun ABD'de yayılımı için büyük çaplı bir reklam kampanyası başlattı. Bilirsiniz, bir tütün firmasının batmaktan kurtulmak için helikopterlerle kullanılmış sigara paketlerini şehirlere yağdırma stratejisi gibi bu şirket de muzu kıymetli hale getirmek için her yolu denemeye başladı.

Muz ülke çapında pek ilgi görmeyen bir meyve olduğu için yapılacak iş çoktu.

Yeri geldi ders kitaplarına muzun faydaları, çocukların gelişimi için şart olduğuna dair bölümler eklettiler, yeri geldi muzların rahat taşınabilmesi için yük trenlerini hedef alan ray sistemleri geliştirdiler... 

Hatta aileler çocuklarına muz yedirsin diye muz ve insan sağlığı arasındaki bağlantıyı anlatan raporlar bile yarattılar. Tabii, bu stratejiler etkili oldu ve sonraki on yılda muz satışlarında patlama yaşandı.

Sektör böylesine büyüyünce işin içine rekabet de girdi tabii. United Fruit Company bu rekabeti pek istemediği için illegal yollara başvurmaktan da çekinmedi.

Muz üretiminin yoğun olduğu ülkelerde kırılması zor bir düzen oluşturmuştu şirket, hem yerel yönetim hem de çalıştıkları aracı kurumlar onların emrindeydi ve bazı ülkeler sadece bu rüşvetle bile kalkınmaya başlamıştı.

Şirket artık Orta Amerika ülkelerinde politik bir güç sahibiydi, ülke siyasetinde istediği gibi at koşturabiliyordu.

1890'ın sonlarında şirketin etkin olduğu bir Orta Amerika ülkesi olan Honduras'a giden meşhur yazar O.Henry bu düzene şahit olduğunda ağzı açık kaldı.

Ülkenin tüm üretimi muz olmuş, bunun yanında bir firma ülkeye dair tüm kararları elinde tutuyor ve hukuk tamamen askıya alınmıştı. Orada yaşadığı yıllarda yazdığı öyküde bu çarpık düzeni anlatmak için kurgusal bir ülke tasarladı ve bu ülkeye Muz Cumhuriyeti adını verdi.

İşte hukuki olarak gelişmemiş, bağımsızlığını kazanamamış ülkeleri anlatmak için kullanılan Muz Cumhuriyeti tabirinin ortaya çıkış hikayesi böyle.

Kıssadan hisse, konu muz ticareti bile olsa güç insana neler yaptırıyor!

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
heineken

''....muzun bizde 10-15 yıl öncesine dek lüks bir gıda olarak anılmasına rağmen dünyada hayli sıradan olduğu bilgisiyle şaşıralım mı?'' Muz hala lüks.

r2d2

yoo kilosu 3 liraya her yerde var aq muzu..

heineken

Şok'ta 10, Carrefour'da 14 lira.

r2d2

Yol kenarı arabalar da 3-3,5 lira...

heineken

Onlar yemelik değil :))

r2d2

Şok ve carrefour dediğiniz marketlere veriyor bu adamlar. 10-14 lira arasında olmasının sebebi market zincirinde satılması. Zira içinde Marka bilinirliği ücreti (carrefour vs) Raf kira ücreti vs gibi maliyetler giriyor... Yol kenarında ki adam halden çıkıp satıyor.. Yani mal aynı mal. Saygılar.

heineken

Amma ciddiye aldın birader. Sokak sokak muzcu mu arayacağım. Her an elimin altında marketler var ve fiyatlar da bu. Örnek olması açısından ucuz Şok ve nispeten pahalı Carrefour'daki fiyatları verdim. Aynı mantıkla tüm sebze meyveleri halden çok daha ucuza alabiliriz. Bu, ürünün son tüketiciye pahalı ulaştığı gerçeğini değiştirmiyor. 2 kilo soğan almak için tarlaya mı gideyim? Neyin peşindesin. Saygı bizden :)

fatih2685

Tövbe tövbe ya. :D

r2d2

Ulan ciddi ciddi cevap verme sende o zaman tey allaam.. Her sokakta var aq muzcuları bu arada. Hale gitmene gerek yok yani

heineken

Al sana muz borsası: tinyurl com/y4hr34we (com'dan önce noktayı sen koy) 30 Ağustos itibarıyla Konya Hali'nde 5,50 tl - 7,50 tl arası, İstanbul Hali'nde ise 29 Ağustos fiyat bandı yaklaşık 6 tl. Bunun nakliyesi ve depolama masraflarını ekledikten sonra 10 liradan aşağı düzgün muz bulamazsın. Nereye 3-3,5 liraya muz alıyorsun hıyar.

princetk

Yol kenarı dediğiniz İstanbul'da mı? ben hiç 3 liraya satan birini görmedim.

Görüş Bildir