Sivas'ta 3.400 Yıllık Hitit Arşivi Bulundu: Kraliyet Arşivinden 184 Tablet Çıktı
Sivas'taki Kayalıpınar kazılarında, Hititlerin 3 bin 400 yıllık kraliyet arşivine ait 131 yeni çivi yazılı tablet ve parça gün ışığına çıktı.
Geçen sezonun buluntularıyla birlikte sayı 184'e ulaştı. Tabletler; çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgından Batı Anadolu'dan krala gönderilen bir savaş alarmına kadar dönemin gündemini doğrudan bugüne taşıyor.
Salgın, Bebek Bir Prensesin de Canını Aldı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un duyurduğu buluntular, Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar'dan çıktı. Burası, Hitit kaynaklarında Šamuḫa (Şamuha) adıyla geçen önemli bir kentti. Tabletler Kral II. Tudhaliya dönemine ait ve Hititçe ile Hurrice yazılmış.
Arşivin en çarpıcı belgeleri, şehirden şehre yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatıyor. Hastalık özellikle çocukları ve bebekleri vuruyordu; küçük prens ve prenseslerle üst düzey görevlilerin çocuklarının durumu fal sorgularıyla takip ediliyordu.
Henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin, yeri bugün hâlâ bilinmeyen Ziulila kentinde hastalandığı kayıtlı. Bir başka tablette ise prensesin hayatını kaybettiği ve onun için yapılan cenaze töreni anlatılıyor.
Generallerden Krala: "Yardım Gelmezse Ordu Yok Olur"
Arşiv, Hitit devletinin askerî sıkıntılarını da gözler önüne seriyor. Batı Anadolu'daki Hitit generalleri, Šamuḫa'daki krala yazdıkları mektupta bölgenin düşmanlarca kuşatıldığını bildiriyor.
Generaller asker, at ve savaş arabası istiyor; destek gelmezse ordunun yok olacağı uyarısını yapıyor. Hatta yardım gönderilmezse doğacak sonuçların sorumluluğunu üstlenmeyeceklerini krala açıkça yazıyorlar.
Kuş Falcılarının Yol Günlüğü Ortaya Çıktı
Bir tablette, kentin dışına çıkan kuş falcılarının gözlemleri adeta bir günlük gibi kayda geçirilmiş. Falcıların konakladığı kentler, izledikleri yollar ve gördükleri kuşlar tek tek yazılmış. Metinler, kuş falının nasıl yorumlandığına dair daha önce bilinmeyen bilgiler de içeriyor.
Kazı ekibine göre bu arşiv, 21. yüzyılda bulunan en kapsamlı Hititçe arşiv. Kayalıpınar kazıları 2021'den bu yana Koç Üniversitesi'nden Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında sürüyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2026 yılı kazılarında Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasının gün yüzüne çıkarıldığını sosyal medya hesabından duyurdu. Bakan Ersoy’un paylaşımı şöyle:
'Sivas Kayalıpınar’da, Hititlerin devlet hafızasına uzanan çok önemli bir keşfe imza attık. 2026 yılı kazılarında antik Šamuḫa’da, Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçasını gün yüzüne çıkardık. Geçtiğimiz sezon bulunanlarla birlikte sayı 184’e ulaştı. Böylece Kayalıpınar’daki kraliyet arşivi, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak tarihteki yerini aldı. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan bu belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesinin devlet yönetimini, askerî gelişmelerini, inanç dünyasını ve kraliyet ailesinin yaşadıklarını doğrudan günümüze taşıyor. Tabletlerde şehirden şehre yayılan, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgının izlerine rastlanırken hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumu, ardından vefatı ve onun için gerçekleştirilen cenaze ritüeli de kayıtlarda yer alıyor. Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin krala gönderdiği bir başka mektup ise düşman tehdidi karşısında asker, at ve savaş arabası talep edildiğini, yardım ulaşmaması hâlinde ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarıları ortaya koyuyor. Kuş falcılarının izledikleri güzergâhları ve gözlemlerini kaydettikleri tabletler de Hititlerin kehanet uygulamalarına ilişkin daha önce bilinmeyen bilgiler sunuyor. Bu eşsiz arşiv Hitit tarihinden dinî uygulamalarına, dilin gelişiminden kâtiplik kültürüne kadar pek çok alanda yeni bir kapı aralıyor. Anadolu’nun binlerce yıllık hafızasını bilimle gün yüzüne çıkarmaya, korumaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz.”
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
2.500 Yıllık Savaşçı Mezarı Ortaya Çıktı: Yüzünü Altınla Örtmüşler
Yorum Yazın