Psikologlara Göre Yalan Söyleyenleri Ele Veren 6 Basit Soru
Birinin size yalan söylediğinden şüpheleniyorsanız göz hareketlerine ya da beden diline odaklanmak sandığınız kadar işe yaramayabilir. Psikologlara göre asıl ipuçları, beklenmedik sorular karşısında verilen cevaplarda ortaya çıkıyor. Yalanı anlamanıza yardımcı olabilecek 6 basit soruyu derledik.
Birinin yalan söylediğini anlamaya çalışırken çoğu kişinin aklına aynı şeyler geliyor: Gözlerini kaçırıyor mu, fazla mı göz kırpıyor, elleriyle oynuyor mu, huzursuz görünüyor mu?
Ancak psikologlara göre bu tür beden dili işaretleri, sanıldığı kadar güvenilir değil. Asıl ipuçları çoğu zaman kişinin ne söylediğinde ve sorular karşısında nasıl cevap verdiğinde gizli.
Portsmouth Üniversitesi'nden psikolog Dr. Sharon Leal, yalan söylemenin beyin üzerinde ciddi bir bilişsel yük oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle yüksek riskli bir yalan söz konusu olduğunda kişi yalnızca hikâyesini anlatmakla kalmıyor; daha önce ne söylediğini hatırlamaya, davranışlarını kontrol etmeye ve karşısındaki kişinin söylediklerine inanıp inanmadığını anlamaya da çalışıyor.
Üstelik kişinin zihninde gerçek bilgi zaten mevcut. Leal'e göre beyin önce gerçeği ortaya çıkarıyor, ardından kişinin bunu bastırıp yerine yalanı koyması gerekiyor. Tüm bunlar, özellikle beklenmedik sorular karşısında, kişinin anlatımında bazı farklılıkların ortaya çıkmasına neden olabiliyor.
İşte Yalan Söyleyenleri Tespit Edebilmek İçin Sorabileceğiniz 6 Soru
1. “Bunu Baştan Sona Bir Daha Anlatır Mısın?”
Gerçeği anlatan kişiler, olayları tekrar hatırlarken yeni ayrıntılar ekleyebilir. Yalan söyleyenler ise daha önce oluşturdukları hikâyeden sapmamaya çalıştıkları için anlatımlarını mümkün olduğunca aynı tutabilir.
2. “Başka Kim Vardı?”
Kişiden anlattığı olayı doğrulayabilecek insanların isimlerini vermesini istemek önemli olabilir. Gerçeği anlatan kişilerin, olayla ilgili başka insanları veya doğrulanabilir ayrıntıları kendiliğinden paylaşma ihtimali daha yüksek.
3. “Tam Olarak Nerede ve Ne Yaptın?”
“Dışarıdaydım” veya “Bir arkadaşımın evindeydim” gibi genel cevaplar tek başına yalan anlamına gelmez. Ancak kişi ayrıntı sorulduğunda sürekli kaçamak cevaplar veriyorsa anlatımına daha dikkatli bakılabilir.
4. “Olayları Tersten Anlatabilir Mısın?”
Bir olayı sondan başa doğru anlatmasını istemek, önceden hazırlanmış bir hikâyeyi zorlaştırabilir. Özellikle anlatım sırasında ortaya çıkan çelişkiler dikkat çekici olabilir.
5. “Bunu Doğrulayabilecek Bir Şey Var mı?”
Yalan söyleyen kişiler, anlattıkları hikâyenin kontrol edilmesini sağlayabilecek bilgileri paylaşmaktan kaçınabilir. Bu nedenle kişinin sunduğu veya sunmaktan kaçındığı doğrulanabilir bilgiler önemli olabilir.
6. “Peki Tam Tersini Savunsan Ne Söylerdin?”
Psikologların kullandığı “şeytanın avukatı” yaklaşımında kişiden kendi görüşünün tam tersini savunması istenir. Gerçeği anlatan kişiler, kendi görüşlerini savunurken daha tutkulu olabilirken karşı görüşe geçtiklerinde anlatım tarzları değişebilir. Yalan söyleyen kişiler ise iki cevap arasında benzer bir tutarlılığı korumaya daha fazla çalışabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
4 Bin Yıl Toprağın Altında Kalmış: Üzerindeki Semboller Hala Çözülemiyor
Yorum Yazın