Psikologlar Açıkladı: Arabanı Nereye Park Ettiğini Sık Sık Unutmanın Gerçek Nedeni
Araçını park ettikten sonra nereye bıraktığını hatırlamakta zorlanmak çoğu kişinin başına geliyor. Psikologlara göre bu durum bir hafıza bozukluğu değil, zihnimizin günlük hayatta nasıl çalıştığıyla ilgili.
İşte detaylar...
Hafıza araştırmacısı Elisabeth Loftus'un öne çıkardığı dört teoriden ilki, birbirine benzeyen anıların birbirinin yerini almasını anlatan 'girişim teorisi'.
Bu teoriye göre zihnimizde benzer anılar sürekli yan yana duruyor ve biri diğerinin yerini kolayca alabiliyor. Bugün arabayı nereye park ettiğini unutmanın nedeni, dün aynı yerde park ettiğin anının bu bilgiyle çakışması olabilir. Psikologlar 'iki ya da daha fazla olay birbirine ne kadar benzerse, aralarında girişim olma ihtimali o kadar artar' diyor.
Loftus'un diğer iki teorisi ise unutulan bilginin hafızadan silinmediğini, sadece ulaşılamaz hale geldiğini söylüyor.
Bozulma teorisine göre beyindeki fiziksel ve kimyasal değişimler zamanla anıların izini zayıflatıyor. Geri getirme başarısızlığı teorisine göre ise uzun süreli bellekte bilgi hâlâ duruyor ama her zaman erişilebilir olmuyor. Bu yüzden bir olayın genelini hatırlarken küçük detaylarını hatırlayamıyoruz.
Bazı araştırmacılara göre unuttuğumuzu sandığımız bilgi aslında hafızada duruyor, sadece onu hatırlatacak bir ipucu eksik.
'İpucuna bağlı unutma' teorisine göre bir anıyı geri getirmek için doğru tetikleyiciye ihtiyaç var. Örneğin ilk buluşmanda partnerinin taktığı parfümü tekrar koklamak, o günün detaylarını hatırlamayı kolaylaştırabiliyor. Aracını park ederken de böyle belirgin bir ipucu bırakmadığın için, o an zihninde iz bırakmadan siliniyor.
Asıl açıklama ise psikolog John Sweller'ın ortaya attığı 'bilişsel yük teorisi'nde yatıyor.
Bu teoriye göre çalışma belleğimizin kapasitesi oldukça sınırlı. Günlük hayatta çok fazla uyarana ve çoklu göreve maruz kaldığımızda sistem geçici olarak tıkanıyor. Beyin bu aşırı yüklenme anında enerji tasarrufu için rutin bilgileri anında eliyor. Aracını park etmek de bu kadar mekanik bir işleme dönüştüğü için bilgi zihnine derinlemesine kaydolmadan kayboluyor. Küçük bir mola vermek ya da park yerinin fotoğrafını çekmek gibi görsel bir ipucuna başvurmak, yorgun düşmüş hafızaya yardımcı olabiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Nörologlar Açıkladı: Bu Meyveyi Yemek Orta Yaştan Sonra Hafızayı Koruyor
Yorum Yazın