Koynumuzda Beslediğimiz Mikroplar: Çarşafı Bir Hafta Değiştirmezsek Ne Olur?
Çarşafı en son ne zaman değiştirdiniz? 🛏️ 2022'de sosyal medyada yayılan bir videoda, bir hafta kullanılmış pamuklu çarşaftan kesilen parça petri kabına konuyor ve birkaç gün içinde lekelerle doluyordu. Görüntü epey mide bulandırıcıydı. Videoda ipek kumaşın daha temiz kaldığı da söyleniyordu ama tek örnekle yapılan bu deneme bilimsel bir test sayılmaz. Peki uzmanlar ne diyor, yatağımızda gerçekten neler birikiyor? Buyurun, beraber bakalım! 👇
1. Her gece yatağa sandığımızdan fazlasını bırakıyoruz!
Uyurken terliyoruz, cildimiz yağ salgılıyor, ölü deri hücrelerimiz de çarşafa dökülüyor. Bunlara saç, toz ve evcil hayvan tüyü eklenince kumaş birkaç gün içinde küçük bir besin deposuna dönüşüyor. 😬 New York Üniversitesi'nden mikrobiyolog Philip Tierno da ter ve ölü derinin toz akarlarını yatağa çektiğini, onların çoğalmasına yardım ettiğini anlatıyor.
2. Yatağın asıl sakinleri toz akarları! 🔬
Gözle göremeyeceğimiz kadar küçük olan ev tozu akarları ölü deri döküntüleriyle besleniyor, sıcak ve nemli ortamı da çok seviyor. Bizi ısırmıyorlar ama dışkılarındaki proteinler alerjisi olanlarda hapşırık, burun tıkanıklığı ve astım şikâyetlerini tetikleyebiliyor. İngiltere'deki NHS hastanelerinin hasta broşürleri de akar alerjisinde ilk iş olarak yatak takımlarına bakılmasını istiyor. Aynı broşürler yastık ve yatak için akar geçirmez kılıf kullanmayı da öneriyor.
3. Bir çalışma, tek bir yastıkta 16 farklı mantar türü buldu!
Manchester Üniversitesi'nden araştırmacılar 2006'da Allergy dergisinde yayımlanan çalışmada, 1,5 yıl ile 20 yılı aşkın süredir kullanılan 10 yastığı inceledi. Yastık başına 4 ile 16 arasında mantar türü çıktı, en yaygını da on yastığın hepsinde görülen Aspergillus fumigatus oldu. İlginç bir ayrıntı daha var: Bu mantar sentetik dolgulu yastıklarda kuş tüyü yastıklardan daha fazla çıktı. Bu mantar sağlıklı insanların çoğuna dokunmuyor ama astımlılarda ve bağışıklığı zayıf olanlarda sorun çıkarabiliyor. Örneklem küçük, yine de yüzümüzü her gece neye gömdüğümüzü düşündürüyor. 🤔
4. Peki ipek kumaş sivilceyi gerçekten önlüyor mu?
Videodaki iddia, pamuklu kumaşın akneye yol açtığı, ipeğin ise cildi koruduğuydu. Şimdilik bunu gösteren yayımlanmış bir klinik çalışma yok. Dermatologlar ipeğin sürtünmeyi azaltıp hassas ciltte biraz işe yarayabileceğini söylüyor. Onlara göre asıl farkı kumaşın türü değil, ne sıklıkla yıkandığı yaratıyor. Kılıfta biriken yağ ve ölü deri, sivilceye eğilimli ciltte durumu kötüleştirebiliyor. Yine de sivilcenin asıl nedenleri hormonlar, yağ salgısı ve tıkanan gözenekler. Yastık kılıfı olsa olsa tetikleyicilerden biri.
5. Uzmanların önerisi haftada bir yıkamak, mümkünse 60 derecede!
Uyku sağlığı kaynakları çarşaf ve yastık kılıflarının çoğu insan için haftada bir yıkanmasını öneriyor. Evcil hayvanınız yatağınızda uyuyorsa üç dört günde bir yıkamak öneriliyor, çok terliyorsanız da araya daha az zaman koymak gerekiyor. Akar alerjisi olanlara NHS broşürleri 60 °C'de yıkamayı tavsiye ediyor, çünkü 40 derecede alerjen yıkanıp gitse de akarlar ölmüyor. Şikâyetiniz varsa bir uzmana danışın.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!


Yorum Yazın