Her Pazartesi Diyete Başlayanlar Buraya: Pilav Yemek Şeker Yemekle Eşdeğer Mi?
Pazartesi diyete başlayanlar, toplanın! 🍚 Diyet listesine bakan herkesin aklına bir gün aynı soru takılıyor: Bir tabak pilav, bir kaşık şekerle aynı şey mi? Cevap ne tam evet ne tam hayır. Besin değeri tarafında arada büyük fark var, kan şekeri tarafında ise işler sandığımızdan karışık. Kalori, şekerin karaciğerdeki yolculuğu ve glisemik indeks derken konuyu adım adım açıyoruz. Buyurun, beraber bakalım! 👇
1. Pirinç pişince suyla şişiyor, kalorisi de gramda düşüyor.
ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre 100 gram pişmiş beyaz pirinçte yaklaşık 130 kalori ve 28 gram karbonhidrat var. Aynı miktar çiğ pirinçte bu değer kabaca üç katına çıkıyor, çünkü tane pişerken bolca su çekiyor. Pilava eklediğimiz tereyağı ya da sıvı yağın kaloriyi artırdığını da unutmayalım. Bir de lif meselesi var. Beyaz pirincin kepeği ve özü değirmende ayrıldığı için 100 gramında yalnız 0,3 gram kadar lif kalıyor, esmer pirinçte bu değer 1,6 gram civarında.
2. Şeker ise neredeyse saf enerji!
Sofra şekerinin 100 gramında yaklaşık 387 kalori var ve bunun hemen hepsi karbonhidrattan geliyor. Şeker pancarından ya da kamışından elde edilen bu sakaroz, yarı yarıya glikoz ve fruktozdan oluşuyor. Lif, vitamin ya da mineral açısından ise neredeyse hiçbir şey sunmuyor. 🥄
3. Fruktozun büyük kısmı karaciğerde işleniyor.
Glikozu vücudun hemen her hücresi kullanabiliyor, fruktoz ise çoğunlukla karaciğere gidiyor. Fazlası orada yağa dönüşebiliyor. Bu yüzden bilim insanları yüksek fruktoz tüketimiyle yağlı karaciğer arasındaki bağı yakından inceliyor. Fruktozun kalori fazlasından bağımsız bir etkisi olup olmadığı ise hâlâ tartışmalı. Dünya Sağlık Örgütü de serbest şekeri günlük enerjinin yüzde 10'unun altında, mümkünse yüzde 5'in altında tutmamızı öneriyor.
4. Kan şekeri tarafında sürpriz: Beyaz pirinç şekerden geri kalmıyor! 😮
'Pilav yavaş sindirilir, şeker hızlı' diye bilinir ama tablolar başka bir şey söylüyor. Uluslararası glisemik indeks tablolarında haşlanmış beyaz pirinç ortalama 73, sofra şekeri ise 65 civarında görünüyor. Sebebi basit: Pirinç nişastası glikoz zincirlerinden oluşuyor ve sindirilince hızla kana karışıyor. Şekerin yarısı fruktoz olduğu için kan şekerini daha az yükseltiyor. Bu değerler pirincin çeşidine ve pişirilme biçimine göre de değişiyor.
5. Yani pilav şekerle eşdeğer değil, ama sınırsız da yenmemeli.
Pirinç biraz protein, B vitaminleri ve mineral taşıyor, şekerde ise bunlar yok denecek kadar az. Gelgelelim Harvard araştırmacılarının BMJ'de 2012'de yayımlanan analizine göre her gün yenen her ek porsiyon beyaz pirinç, tip 2 diyabet riskinde yaklaşık yüzde 11'lik artışla ilişkili bulundu. Bu bir ilişki, kesin bir neden-sonuç bağı değil. Porsiyonu küçük tutmak, yanına sebze ve protein eklemek ya da lifi daha yüksek esmer pirinci denemek iyi bir başlangıç olabilir.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!


Yorum Yazın