Koskoca Adaya Kilit Vurulabilir: Suyu Tükenen Adanın Halkı Tahliye Edilebilir
İngiltere'nin güneybatısında, Bristol Kanalı'nın ortasındaki Lundy Adası tarihinin en ağır su krizini yaşıyor. Nisandan bu yana kayda değer yağış almayan adada su depoları yüzde 13'e kadar geriledi. Yalnızca 28 kişinin yaşadığı küçük ada için yetkililer ilk kez tahliye ihtimalini konuşuyor.
Kaynak: BBC
Adaya ağustostan bu yana gemiyle su taşınıyor
Deniz papağanları ve foklarıyla bilinen, yaklaşık 5 kilometre uzunluğundaki Lundy, suyunun tamamını yağmurdan ve granit kayaya açılmış kuyulardan sağlıyor. Ada kışın sonunda rekor yağış almış, mart ayında depolar neredeyse tamamen dolmuştu. Ardından gelen, kayıtlardaki en sıcak ve en kurak yaz ise tabloyu tersine çevirdi. Lundy'ye bu döneme kadar normalde düşen yaklaşık 1.500 milimetre yağışın ancak yüzde 20'si düşebildi.
Depolar yüzde 13'e inince anakaradan acil su sevkiyatı başlatıldı. Ağustostan bu yana Kuzey Devon'dan kalkan yolcu gemisi MS Oldenburg, haftada üç kez adaya 4 bin litre su götürüyor. İlk sevkiyat yaklaşık 67 bin litreydi ve maliyeti 7 bin sterlini buldu. Oysa adada günlük tüketim 9 ila 11 bin litre arasında değişiyor.
Suyu iskeleden köye ulaştırmak da başlı başına bir uğraş. Haziranda yaşanan heyelan, deniz seviyesinden yaklaşık 120 metre yüksekteki köye çıkan yolun bir bölümünü kapattı. Su gemiden indirilip yamacın yarısına kadar taşınıyor, oradan da yangın hortumuyla heyelan bölgesi geçilerek tepedeki depoya pompalanıyor. Adadaki araç filosu birkaç arazi aracı, traktör, ATV ve bir itfaiye aracından ibaret. Ada müdürü Matt Scantlebury süreci 'lojistik bir kabus' olarak tanımlıyor.
Son çare olarak göletlerdeki su arıtılıyor
Adanın yönetimini üstlenen Landmark Trust adına 2004'ten bu yana Lundy'de çalışan yönetici Derek Green, durumun ciddiyetini açık sözlerle anlatıyor. Green'e göre adadaki göletlerin suyu artık arıtma tesisine pompalanıyor ve bu yöntem 'son çare' olarak görülüyor. Göletlere el atmak zorunda kalacaklarını hiç düşünmediğini söyleyen Green, bu su olmasaydı adayı kapatma gerçeğiyle yüz yüze geleceklerini belirtiyor. Bu takviye sayesinde depolar yüzde 23,7'ye kadar toparlanabildi.
Ada sakinleri ve ziyaretçiler için sıkı kısıtlamalar da devrede. Küvette banyo yapmak yasaklandı. Adadaki tek pub olan The Tavern'de tuvaletler kapatıldı, küvetlerin tıkaçları da sökülerek kaldırıldı. Bazı sakinler duşta akan suyu kovalarda biriktirip tuvalet için kullanıyor. Üstelik adadaki çiftlik hayvanlarının da her gün suya ihtiyacı var.
Feribot seferleri bitince adanın işi daha da zorlaşacak
Krizi ağırlaştıracak asıl gelişme ay sonunda bekleniyor. Bugüne kadar su taşıyan sezonluk yolcu gemisi bu ayın sonunda seferlerini durduracak. Yeterli yağmur yağmazsa 28 sakin ve çiftlik hayvanları için tahliye, tüm turist ziyaretleri için de iptal kararı masada. Green, böyle bir adımın Lundy tarihinde ilk kez yaşanacağını ve ada için yıkıcı olacağını vurguluyor. Durumu 'son şansımız' diye özetliyor.
Ada bu tabloya pek yabancı değil. Geçen yıl eylülde depolar yüzde 33'e indiğinde de kapanma ihtimali gündeme gelmişti. BBC meteoroloğu David Braine ise beklenen yağmurlar gelse bile yeraltı sularının ve depoların dolmasının haftalar alacağını belirtiyor.
Adada görev yapan yardımcı bekçi Tara McEvoy-Wilding, bitki örtüsünün kahverengiye dönüp kuruduğunu anlatıyor. McEvoy-Wilding'e göre bu yıl, insanların iklim değişikliğini gerçekten fark ettiği ilk yıl gibi hissettiriyor. Green de tahminlerin gelecek yılın daha da sıcak geçeceğine işaret ettiğini hatırlatıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın