Japonya’da Her Yer Neden Tertemiz?
Japonya'ya giden herkes ülkenin köklü kültürü, lezzetli mutfağı ve geleneksel mimarisi dışında bir şeyden daha etkileniyor: Sokakların temizliği!
Peki ortalıkta herhangi bir temizlik görevlisi, çöp toplayıcısı, hatta çöp kovası bile olmazken sokaklar nasıl bu kadar temiz kalıyor? Dünyanın en temiz ülkelerinden biri olan Japonya; disiplinli, çalışkan ve birbirine saygılı vatandaşlarıyla tüm dünyaya örnek oluyor. İşte Japonya sokaklarında naylon poşet ya da izmarit görmememizin altında yatan nedenler!
İlkokul Eğitimi
Japonya’da temizlik, zorunluluktan değil içten gelerek yapılır. Toplumu oluşturan tüm bireylere küçük yaştan itibaren verilen temizlik eğitimi, bunun en büyük etmenidir. Zorunlu bir ders gibi planlanan bu eğitim, ilkokul çocuklarına temizlik disiplini aşılar. Temizlik saati geldiğinde tüm sınıflar bir araya gelerek kendi sıralarını, sınıflarını, okul koridorlarını ve tuvaletleri temizlerler. Kendi pisliğini kendi temizleyen çocuklar ise daha sonra ortalığı kirletmeme ve yerlere çöp atmama konusunda daha dikkatli olur.
Büyük Temizlik Günü
Japonya’da büyük temizlik günü olarak bilinen “Osoji” felsefesi, bir bahar temizliğinden çok daha fazlasıdır. Özellikle yıl sonunda geçmiş yılın kirlerinden arınmak ve yeni yılı arınarak karşılamak için yapılan bu uygulama, aslında derin ve ruhsal bir deneyimdir. Sadece fiziksel olarak temizlenmenin yanı sıra evlerden kötü ruhları kovarak iyi şans elde etme anlamı taşır. Hem okullardaki temizlik saatleri hem iş yerlerindeki, mahallelerdeki ve evlerdeki temizlik günleri Osoji kültürüne dahildir. Bu sayede toplumdaki her birey için temizlik bir yaşam alışkanlığı haline gelir.
Toplumsal Sorumluluk
Japon halkı birbirine olan saygısıyla bilinir. Dışarıdayken yüksek sesle konuşmama ya da toplu taşıma beklerken düzgün şekilde sıralanma gibi kültürel alışkanlıklar içselleştirilmiştir. Bunlar arasına temizlik de dahil edilir. Çünkü Japon toplumu için temizlik, başkalarına ve kendine saygılı olmanın göstergesidir. Dolayısıyla yerlere çöp atmak ve temiz olmamak, toplumdaki saygınlığı yitirmek anlamına gelir.
Çöpünü Eve Götürme
Japon kentlerinde, sokaklarda neredeyse hiç çöp kutusu bulunmaz. Ancak buna rağmen yerler tertemizdir. Bunun nedeni ise insanların kendi çöpünü, cebine ya da çantasına koyarak eve götürme alışkanlığından kaynaklanır. “Gomi no mochi-kaeri” olarak adlandırılan bu felsefe, 7’den 70’e her bireye çöp taşıma sorumluluğu kazandırır. Böylece insanlar çöplerini yerlere atmak yerine, yanında taşıyarak uygun bir yerde çöpe atar ve sokaklar kirlenmemiş olur.
Saygı ve Komşuluk
Japonya’daki mahallelerde de herhangi bir temizlik görevlisi bulunmaz. İnsanlar sık sık bir araya gelerek kendi sokaklarını kendileri temizler. Japon halkı için birincil yaşam alanları olan evlerin temizliği ne kadar önemliyse, o evlerin bulunduğu sokakların temizliği de o kadar önemlidir. Birlikte görev paylaşarak ortaklaşa temizlik yapan insanlar böylece hem birbirlerine saygı sunar hem de komşuluk ilişkilerini pekiştirirler. Bu nedenle etrafı kirletmemeye özen gösterirler.
Kültürel Etmenler
Japonya’da yaygın olan Şintoizm inancına göre temizlik ruhu arındıran önemli bir faktördür. Bu nedenle Japonlar için temizlik bedensel faydalarının yanı sıra ruhani etkileriyle de öne çıkar. Bedenin, evlerin ve sokakların temiz kalmasının toplumu kötülüklerden koruduğu düşünülür. Kirliliğin ise kötü şans getirdiğine ve koruyucu tanrıları uzaklaştırdığına inanılır. Bu nedenle toplumdaki temizlik alışkanlığı içselleştirilmiş bir felsefedir.
Tapınak Temizliği
Japonya’da tapınaklara girmeden önce uygulanması gereken bazı temizlik alışkanlıkları vardır. Tanrıların evi olarak bilinen tapınaklar kutsal alanlardır ve bu alanlara kirli bir şekilde girmek hoş karşılanmaz. Bu nedenle tapınakların hemen dışındaki çeşmelerde ellerin ve ağzın yıkanması gerekir. Yüzyıllardır sürdürülen bu temizlik alışkanlığı, Japon halkının günlük hayatına işlemiş durumdadır.
Başkasını Rahatsız Etmeme Fikri
Japonlar saygılı ve disiplinli yönüyle tanınan bir halktır. Toplum içinde bağırarak konuşmama, yüksek sesle müzik dinlememe ve toplumsal saygı kurallarına uyma onlar için büyük önem taşır. “Meiwaku” olarak bilinen bu felsefenin bir diğer parçası da yerlere çöp atmamaktır. Çünkü yere atılan bir çöpün başkasını rahatsız edeceği, onun göz zevkini bozacağı ve ruh halini kötü etkileyeceği düşünülür. Böyle bir saygısızlığı kimse yapmak istemediğinden en kalabalık sokaklar da en yeşil parklar da tertemiz kalır.
Geri Dönüşüm Sistemi
Japonya’da çöpler tüm dünyada bilinen yöntemle, yani sadece kağıt ve plastik olarak ayrıştırılmaz. İnsanlar çöplerini yanabilen ve yanmayan olarak ayırırken tüm şişelerden etiketleri söker, kapakları çıkarır ve her çöpü ilgili kutuya koyar. Haftanın belirli günlerinde gelen görevliler ayrıştırılan bu çöpleri alarak geri dönüşüme gönderirler. Ancak her geri dönüşüm grubunun kendi özel günü olduğu için çöpünü yanlış ayırmak, çöp atmak için sonraki haftayı beklemek anlamına gelir. Üstelik böyle bir durumda görevliler yanlış ayrılan çöpü kapıya bırakarak üzerine dev bir uyarı etiketi koyarlar. Bu da Japon halkı için büyük bir mahcubiyet anlamına gelir.
Katı Sigara İçme Kuralları
Japonya’da sigara içmeye özel katı bir kural sistemi vardır. İnsanlar yolda yürürken ya da kalabalık bir ortamda açık havadayken sigara içemezler. Bunun yerine sadece sigara içilmesi için ayrılmış etrafı camla çevrili özel alanlara girmeleri gerekir. Hatta sigara içenlere özel satılan cep küllüklerinin kullanımı da yaygındır. İzmaritlerin yerlere atılmasını ve sigara dumanının başkalarını rahatsız etmesini önlemek için uygulanan bu kurallar, insanların sigara konusunda disiplin kazanmasını sağlar.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Yorum Yazın