128 Yıllık Araştırma Kanıtladı: Hapın Rengi, Etkisini Değiştiriyor
Renkler yalnızca gözümüze değil, duygularımıza da hitap ediyor. Üstelik bu etki sandığımızdan çok daha derin.
Bilim insanları bir hapın renginin bile onu nasıl algıladığımızı değiştirebildiğini gösteriyor. Filozoflar ise en sıradan bulduğumuz renk olan grinin aslında en çok şey anlatan renklerden biri olduğunu söylüyor.
128 Yıllık Araştırma: Renkle Duygu Arasında Evrensel Bir Bağ Var
Renkle duygu arasındaki bağ yalnızca bir his değil. İsviçre'deki Lozan Üniversitesi'nden araştırmacıların 128 yıllık psikoloji araştırmalarını tarayan derlemesi, 64 ülkeden 42 binden fazla katılımcının verisini inceledi. Sonuç net: İnsanlar renkleri farklı kültürlerde ve dönemlerde sistemli biçimde belirli duygularla eşleştiriyor.
Bu bağların bir kısmı evrensel. Örneğin gecenin karanlığının korkuyla ilişkilendirilmesinin evrimsel kökleri olabilir. Kıskançlık gibi duyguların rengi ise kültürden kültüre değişiyor. Türkçede de bunun izleri var: Korkudan bembeyaz kesiliyor, öfkeden kıpkırmızı oluyoruz.
Hapın Rengi Bile Algıyı Değiştiriyor
Renk, beynimizin hızlı karar vermek için kullandığı bir sinyal. Bir meyvenin olgunlaşıp olgunlaşmadığını, etin pişip pişmediğini, havanın ne yapacağını renkten anlıyoruz. Cildin sararması gibi değişimlerden sağlık hakkında bile ipucu çıkarıyoruz.
Bu sinyaller ilaçları algılayışımızı da etkiliyor. Bir sistematik derlemeye göre kırmızı, sarı ve turuncu haplar genellikle uyarıcı etkiyle, mavi ve yeşil haplar ise sakinleştirici etkiyle ilişkilendiriliyor. Renk, yiyeceklerin tadını nasıl algıladığımızı da değiştirebiliyor.
Ancak renklerin anlamı bağlama göre tamamen değişebiliyor. Kırmızı bir trafik levhasında tehlikeyi, bir sevgililer günü kartında ise aşkı anlatıyor.
Gri: Ne Siyah Ne Beyaz
Alman filozof Peter Sloterdijk, gri üzerine yazdığı kitabında bu rengi kararsızlığın, belirsizliğin, tekdüzeliğin ve bürokrasinin rengi olarak tanımlıyor. Gri, siyahla beyaz arasında kalan bir uzlaşma rengi. 1950'lerde kurumsal sıradanlığın simgesi haline gelen 'gri flanel takım elbise' de buradan geliyor.
Ama gri yalnızca olumsuz değil. Kır saçlarda olduğu gibi yaşın getirdiği olgunluğu ve bilgeliği, modada ise zarafeti temsil edebiliyor. Ressam Paul Cézanne'ın sözü de griye verilen değeri gösteriyor: 'Gri boyamadıysan ressam değilsin.'
Türkçede de sıkça kullandığımız 'gri alan' ifadesi, kuralların bulanıklaştığı ve neyin doğru neyin yanlış olduğunun net olmadığı durumları anlatıyor. Sloterdijk'e göre bu belirsiz bölgeye girmenin de kendine özgü bedelleri var.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın