Bilim Yanıtlıyor: Yavru Kedi ve Köpekleri Neden "Seni Yerim" Diye Seviyoruz?
Minicik bir yavru köpek ya da yeni doğmuş bir kedi yavrusu gördüğünüzde içinizden onu sımsıkı sıkmak, hatta hafifçe ısırmak geliyorsa endişelenmeyin. Bu his kulağa ürkütücü gelse de uzmanlara göre gayet yaygın ve zarar verme isteğiyle hiçbir ilgisi yok! :)
Amerikan Kennel Club'ın 'sevimli saldırganlık' adını verdiği bu tepki, insanın olumlu duygularla aşırı yüklendiğinde verdiği tersine bir yanıt. Yani düğünde ağlamak ya da sevdiğiniz grubu görünce çığlık atmakla aynı aileden.
Peki beynin içinde ne oluyor, bu istek tehlikeli mi?
"Sevimli Saldırganlık"
Amerikan Kennel Club (AKC) köpek ve kedileri sıkıştırarak sevme isteğimizi 'cute aggression', yani sevimli saldırganlık diye tanımlıyor: Sevimli bir şeyi sıkma, ısırma ya da çimdikleme isteği duymak. Tabii ona gerçekten zarar vermeyi istemeden.
Bu istek özellikle bebeksi özellikler taşıyan hayvanlarda ortaya çıkıyor. Büyük kafa, iri gözler, küçük gövde… AKC'nin verdiği örnekler arasında yavru köpeklerin yanı sıra chihuahua ve shih tzu gibi oyuncak ırklar da var. Kedilerde ise tablo daha da belirgin: Yeni doğmuş bir yavruyu avucunuza aldığınızda hissettiğiniz o sıkma dürtüsü tam olarak bu.
Peki bu bir sorun mu?
Veteriner hekim Dr. Jo Myers konuyu çok net bir cümleyle kapatıyor: 'Sevimli saldırganlık bir hastalık ya da bozukluk değil, dolayısıyla 'teşhis' edilecek bir şey de yok. Sadece sevimli bir şey görmeye karşı verilen yaygın bir insan tepkisi.' Myers ayrıca bu tepkinin ne o kişiye ne de karşısındaki hayvana 'kesinlikle hiçbir tehlike' oluşturmadığını, bunun bir dürtüden ibaret olduğunu ve 'gerçek şiddete yol açmadığını' söylüyor.
Düğünde Ağlamakla Aynı Mekanizma: Beyin Aşırı Yüklendiğinde Tersini Yapıyor
Sevimli saldırganlık, psikolojide 'dimorfik' (iki biçimli) tepki denen daha geniş bir grubun parçası. Bu, olumlu bir deneyime görünürde olumsuz bir tepki vermek anlamına geliyor. Düğünde gözyaşlarına boğulmak, sevdiğiniz grubu sahnede görünce çığlık atmak, bir bebeği görüp 'yiyeceğim seni' demek… Hepsinin kaynağı mutluluk, ama dışa vurumu tam tersi görünüyor.
Bu kavramı ilk kez sistemli biçimde tanımlayan çalışma Oriana Aragón ve ekibine ait. Araştırma Psychological Science dergisinde 'Olumlu Duygunun Dimorfik İfadeleri' başlığıyla yayımlandı ve sevimli uyaranlar karşısında insanların hem bakım verme hem de saldırganlık işaretlerini aynı anda gösterebildiğini ortaya koydu.
Beyinde ne olduğuna dair en bilinen çalışma ise Katherine Stavropoulos ve Laura Alba'dan geliyor. EEG ile yapılan Frontiers in Behavioral Neuroscience dergisinde yayımlanan araştırmanın başlığı bile durumu özetliyor: 'O kadar sevimli ki ezebilirim!'
AKC'nin aktardığına göre araştırmacılar sevimli saldırganlığı, tutma ve dokunma gibi bakım verme davranışlarıyla ilişkili beyin aktivitesine ve aşırı yüklenme hissine bağlıyor.
Araştırmacıların buluştuğu nokta ise şu: Beyin, yoğun bir olumlu duyguyla baş edemediğinde dengeyi kurmak için tersine bir tepki üretiyor.
Hissetmek Normal ama Uygulamak Değil: Köpekler Hoşlanmıyor
İşte içeriğin en çok işinize yarayacak kısmı. Hissi yaşamak sorun değil, ama AKC bu dürtüye uymamayı öneriyor. Sebebi basit: sarılmak ve sıkmak köpeklerin kendi beden dilinde olmayan hareketler. Bizim için sevgi gösterisi olan şey, köpek için sıkışmış ya da kapana kısılmış hissetmek anlamına gelebiliyor.
AKC'nin sıraladığı rahatsızlık belirtilerini bilmek burada kritik: esnemek, aşırı soluk soluğa kalmak (dilini çıkarıp hızlı nefes almak), kulakları geriye yatırmak ve dudaklarını yalamak. Bu işaretleri gördüğünüzde hayvanı bırakmak gerekiyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın