article/comments
article/share
Haberler
Ayasofya’nın Gizli Tünellerinde Şaşırtan Keşif: Ziyarete Açılacak

Ayasofya’nın Gizli Tünellerinde Şaşırtan Keşif: Ziyarete Açılacak

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmalarının sürdüğü Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin yer altı tünellerine indi. Ersoy, Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölümlerinden bugüne kadar 3 bin tona yakın dolgu çıkarıldığını, toplam 420 metrelik tünel hattının temizlendiğini açıkladı. Bakan, uygun bölümlerin planlanan bir teşhir projesiyle ziyaretçilere açılmasının hedeflendiğini söyledi.

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Yer altındaki çalışmalar Aralık 2024'te başladı, 3 bin tona yakın dolgu çıkarıldı.

Yer altındaki çalışmalar Aralık 2024'te başladı, 3 bin tona yakın dolgu çıkarıldı.

Yer altında basın mensuplarına açıklama yapan Ersoy, Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Fırat Diker'den kazı, temizlik, belgeleme ve sağlamlaştırma çalışmalarına ilişkin bilgi aldı. Yer altı bölümlerinde ilk aşama olan tespit çalışmalarına 31 Aralık 2024'te başlanmıştı. Uygulamaya dönük ikinci aşama ise 2 Aralık 2025'te devreye girdi.

Ersoy'un aktardığına göre Vezir Bahçe ve Batı Bahçe'deki temizlik büyük ölçüde ilerledi, kalan kısımlarda çalışmalar sürüyor. Bakan, yer altındaki yapıların İstanbul'un tarihi su yönetimine dair önemli ipuçları taşıdığını vurguladı. Tünellerin hem su dağıtımı hem de yağmur suyunun tahliyesi için kullanıldığı biliniyor.

Vezir Bahçe'deki hipogeum, yani yer altı mezar yapısında kazı tamamlandı. Yaklaşık 8 metre uzunluğunda ve 8 metre genişliğindeki ana odadan batıya ve doğuya uzanan iki kanal hattı çıkıyor. Doğudaki 25 metrelik Kanal-1 temizlendi, batıdaki Kanal-2'de çalışma devam ediyor. Çamurlu zeminin yaklaşık 1,5 metre altına inilen temizlikte ulaşılan katmanın, Bakan Ersoy'un ifadesine göre bugünkü Ayasofya yapısından daha eski bir döneme ait olduğu değerlendiriliyor.

Batı Bahçe'de 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi, en uzun tünel 180 metre.

Batı Bahçe'de 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi, en uzun tünel 180 metre.

Batı Bahçe'de altı ayrı mekan ve bunlara bağlı dokuz tünel belirlendi. Mekan-1, 2 ve 3'ün atriumlu avlusu olan bir yapının bodrum katları olduğu düşünülüyor. Mekan-4 atriumun güneyinde yer alıyor ve bir ara duvarla ayrılıyor. Mekan-5, Mekan-2'nin kuzeye devamı niteliğinde ve şu ana kadar 4,5 metrelik kısmı açığa çıkarıldı. Soğukçeşme Sokağı'na doğru uzanan Mekan-6'da ise yaklaşık 4x4 metrelik bir alan tespit edildi. Koridor biçimindeki mekanların genişliği 4 ile 4,8 metre arasında değişiyor.

56 metre uzunluğundaki Mekan-2'de yapısal hasarları gidermek için 18 metrelik bölümde, özgün malzemeyle uyumlu malzeme kullanılarak tonoz tamamlama yapıldı. Mekan-2 ve 3'ün sonradan örülen taş duvarlarla bölündüğü anlaşılıyor. Mekan-3'te dolgu boşaltma ve eleme işlemleri ile duvar ve tonoz onarımları sürüyor.

Dokuz tünelin yedisinde dolgu boşaltıldı, Tünel-2 ile Tünel-8 ise yalnızca belgelendi. Böylece toplam 420 metrelik tünel hattı temizlenmiş oldu. En uzun hat olan 180 metrelik Tünel-4, Fatih Medresesi'nin önünden başlayıp cepheye paralel şekilde yüzde 3'e yakın eğimle ziyaretçi girişine doğru ilerliyor. Tünelin Roma Caddesi ile bağlantılı olabileceği belirtiliyor. Tünel-4 ve Tünel-5'te 10'ar metrelik tonoz onarımı yapıldı. Tünel-4'ün 50 metrelik bölümü paslanmaz çelikle güçlendirildi, aynı çalışma Tünel-5'in 90 metrelik kısmında devam ediyor.

Tüneller ziyaretçilere açılacak mı? Bakan Ersoy hedefi açıkladı.

Tüneller ziyaretçilere açılacak mı? Bakan Ersoy hedefi açıkladı.

Ersoy, tünellerin havalandırma açısından da incelendiğini anlattı. Mevcut yer altı çıkışının kesiti yaklaşık 0,5 metrekare. Teknik değerlendirmeye göre bu açıklık, en yoğun saatlerde ihtiyaç duyulan saatte 120 bin metreküplük asgari hava debisinin yalnızca yüzde 3,6'sını karşılayabiliyor. Açıklığın ana giriş kapısına yakın olması da havanın ana mekana yayılmaması riskini doğuruyor. Bakan, ilerleyen dönemde yapılacak lazer tarama ve belgeleme çalışmalarıyla, yeni bulgulara bağlı olarak tünel ağının şartlandırılmış temiz hava beslemesi için yeniden kullanılabileceğini söyledi.

Asıl hedef ise ziyaretçiler. Ersoy, uygun yer altı bölümlerinin planlanan teşhir projesiyle ziyarete açılmasının amaçlandığını, bu süreçte yapının korunması ve ziyaretçi güvenliğinin öncelikli olacağını ifade etti. Bakan, Ayasofya'nın tüm kültürel katmanlarının bilimsel yöntemlerle korunup belgelenerek gelecek kuşaklara aktarılacağını da sözlerine ekledi.

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video

Bu içerikler de ilginizi çekebilir:

Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
Kaleme alma ve yenilikleri keşfetme tutkumu buraya yansıtıyorum. Yaşam, günlük hayata dair püf noktaları burada kaleme alıyorum
Tüm içerikleri
right-dark
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın