Akıllardaki Soru: Ayasofya Kararı Diplomatik İlişkileri Nasıl Etkileyecek?

 > 
1.4bPAYLAŞIM

Ayasofya'nın müzeden camiye çevrilerek ibatede açılması kararına gelen uluslararası tepkiler, bu kararın Türkiye'nin ikili ilişkilerini nasıl etkileyeceği sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlar kararın Türkiye'nin diplomatik ilişkilerini çıkmaza sokabileceği endişesini taşıyor. 

Fotoğraf: AFP / Ozan Köse

Ayasofya kararına ilk tepkiyi veren Yunanistan, kararı "bütün uygar dünyaya karşı bir provokasyon" olarak nitelendirmişti.

ABD kararın "hayal kırıklığı" yarattığını duyururken Rusya'dan "üzücü" değerlendirmesi gelmişti.

Ayasofya kararının uluslararası toplum ve dış basına yansımaları için 👇

Ayasofya'nın İbadete Açılması Uluslararası Alanda Nasıl Yankılandı? - onedio.com
Ayasofya'nın İbadete Açılması Uluslararası Alanda Nasıl Yankılandı? - onedio.com

"Yunanistan AB içinde gürültü koparacak"

Kararı DW Türkçe'ye değerlendiren uzmanlar, Ayasofya kararına ilişkin endişelerini dile getirirken, bu kararın ardından Türkiye'deki "din özgürlüğünün" ve "laikliğin" daha çok sorgulanabileceğine dikkat çekti.

Uluslararası ilişkiler uzman Soli Özel "Yunanistan'ın AB içinde gürültü kopartacağı açık. Ama bu gürültüde asıl belirleyici olan mülteciler meselesi olabilir. Bu yüzden AB, Türkiye'ye bambaşka bir açıdan bakıp, çıkar ilişkisini sürdürmeyi tercih edecektir" değerlendirmesinde bulundu.

Peki; nedir bu bakış açısı? "AB; Türkiye'nin laik ülke kategorisinden çıkıp, hızla Ortadoğu'ya kaydığını bir kenara not edecek" diyen Özel, yurt dışında görev yapan Türk imamlara ilişkin yeni kriterler konulabileceği öngörüsünü dile getirdi. Özel, Avrupa'da Türkiye'nin laikliğinin daha çok sorgulandığı, yargılandığı ve hatta eleştirildiği günler kapıda olduğu belirtti.

"İlişkiler kopmayacak ama yeni bir baş ağrısı yaşanacak"

AKP'nin kurucularından ve AKP'li ilk dışişleri bakanı olan Yaşar Yakış, "AB içinde Türkiye karşıtlığını artıracak ilk ülke Fransa olacaktır" yorumu yapıyor. 

Fransa'nın koyu Katolik nüfusun ağırlıkta olduğu bir ülke olmasına karşın, Ayasofya kararıyla birlikte Türkiye'nin laik yapısını her platformda sorgulamaya açacağını düşünen Yakış, "Kimse Ayasofya kararı yüzünden Türkiye ile ilişkilerini koparmayacak ama ikili ilişkilerde yeni bir baş ağrısı yaşanacak" dedi.

Bu süreçte Yunanistan'ın da çok eleştiri toplayacağını söyleyen Yakış, Avrupa'da resmi caminin olmadığı tek başkentin Atina olduğunu hatırlattı. 

Yakış, Ayasofya kararıyla Türkiye'nin AB'yle ilişkilerinde dini özgürlüklerin daha yüksek sesle tartışılacağını ve ilişkilerin geliştirilmesine dönük çabaların geride kalacağını düşünüyor.

"AB ile ilişkiler zaten dibe durmuş durumda"

Alman Marshall Fonu Türkiye Direktörü Özgür Ünlühisarcıklıya göre de Ayasofya kararı Türkiye'nin uluslararası alandaki imajını olumsuz etki yapacak nitelikte.

Ünlühisarcıklı, "Yaşanan tüm olumsuzlukların içinde küçük bir detay olacak Ayasofya. Zaten AB'yle ilişkiler dibe vurmuş durumda. Türkiye ancak Ayasofya'yı içinde ibadet de yapılan bir müze gibi tutabilirse, içindeki Hristiyanlığa dair figürleri kapatmayıp koruyabilirse AB'yle ilişkileri geliştirme şansını korur" şeklinde konuştu.

"Rusya ve Amerika'yla ilişkilerde yeni sıkıntı"

Türkiye-Amerika ilişkilerinin uzun süredir karşılıklı çıkar doğrultusunda ilerlediğini söyleyen Özgür Ünlühisarcıklı, Washington yönetiminin Ayasofya'yı dert etmektense "çıkar odaklı bir dış politika" izlemeye devam edeceğini söyledi.

Türkiye'nin çok uzun süredir ABD ile Rusya arasında sıkıştığına dikkat çeken Yaşar Yakış, "Rusya da, Amerika da Ayasofya'yı ikili ilişkilerde yeni koz olarak kullanmaktan kaçınmayacaklardır. Her iki ülke de Ankara'yı her fırsatta dini özgürlükler, temel hak ve hürriyetler konusunda Türkiye'yi sıkıştırırken Ayasofya'yı kullanacaklardır" dedi.

"Türkiye seküler bir ülkeye yakışmayan şeyleri yapıyor"

1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla müze statüsü verilen Ayasofya'nın ibadete açılmasıyla birlikte en çok tartışılan konuların başında anayasada yer alan ve Türkiye'nin laik devlet yapısına sahip olduğunu gösteren hükmün değişip değişmeyeceği geliyor.

Soli Özel "Ayasofya'nın müzeye dönüşmesi nasıl Türkiye'de cumhuriyet rejiminin sembolik bir göstergesiyse, camiye dönüştürülmesi kararı da karşıt bir anlayışın sembolü olmuştur" değerlendirmesini yaptı.

Yaşar Yakış, "Türkiye'de anayasal rejim seküler ancak AKP'nin ikinci döneminden sonra bu seküler yapıda ciddi aşınma olduğunu herkes biliyor. Ayasofya kararı, bu aşınmayı hızlandıracak bir karar. Çünkü Türkiye seküler bir ülkeye yakışmayan şeyleri yapıyor" görüşünü dile getirdi.

Atatürk'ün Türkiye'yi "sıfırdan yarattığını" vurgulayan Yakış'a göre, Ayasofya kararı Türkiye'yi "batıracak bir karar değil" ancak Türkiye'yi modern dünyada "yükseltecek de bir karar değil". "Türkiye, cumhuriyetin kazanımlarını hızla kaybediyor. Temel hak ve hürriyetlerde aşınma ve gerileme var" diyen Yakış, "Erdoğan, iktidarını korumak için Ayasofya'yı ibadete açtı ancak Türkiye bugün, İran ya da Tunus gibi ülkelerin örnek aldığı bir ülke olmaktan çıkmıştır" eleştirisini getirdi.

Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk da "Ayasofya'yı yeniden camiye dönüştürmek, ne yazık ki dünyanın geri kalanına 'Biz artık laik değiliz' demek anlamına geliyor" demişti. 👇

Orhan Pamuk: Ayasofya'yı Yeniden Camiye Dönüştürmek, Dünyaya 'Artık Laik Değiliz' Demektir - onedio.com
Orhan Pamuk: Ayasofya'yı Yeniden Camiye Dönüştürmek, Dünyaya 'Artık Laik Değiliz' Demektir - onedio.com
Dio İçerik Altı Banner
BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ
Görüş Bildir