Adli Dilbilimci Açıkladı: Yalan Söyleyenleri Ele Veren 5 Kelime Alışkanlığı
Birinin yalan söyleyip söylemediğini nasıl anlarsınız? Bugüne kadar hep, gözlerine yada jest ve mimiklerine bakmamız tavsiye edildi. Fakat Londra'daki UCL'de ders veren adli dilbilimci Dr. Kirsty King'e göre beden dili güvenilir değil.
Yalancıları asıl ele veren şey kullandıkları kelimeler.
Aynı kelimeyi tekrar tekrar söylemek
Psychological Bulletin dergisinde 2003'te yayımlanan bir çalışmaya göre konuşmadaki tekrarlar yalanın işareti olabilir. Hazırlıksız yakalanılan bir soruda kişi 'ben, ben, ben...' diye takılıp kalabiliyor.
ABD'li oyuncu Jussie Smollett, saldırıya uğradığını anlatırken tam kritik noktada 'Kavga ettik. Kavga. Kavga' demişti. Sonradan saldırıyı kurguladığı ortaya çıktı. Uydurma bir hikâyeye detay eklemek zorlaştıkça tekrar artıyor.
Asıl meseleyi sona bırakmak
Acil bir durumu anlatan biri en önemli bilgiyi genellikle başa koyar. Yalan söyleyen ise önce uzun bir hikâye anlatıp asıl konuyu sona bırakabiliyor.
Bir acil çağrıda arayan kişi, kiracısının vurulduğunu ancak konuşmanın en sonunda söylemişti; sonradan tetiği kendisinin çektiği anlaşıldı. Uzmanlar buna 'Pinokyo etkisi' diyor: 2012'deki bir çalışmaya göre yalan söyleyenler daha fazla kelime kullanıyor.
Mesafe koyan kelimeler kullanmak
Hoşlanmadığımız biri için adını kullanmak yerine 'o adam' ya da 'yandakiler' deriz. Bu mesafe koyan dil kendiliğinden ortaya çıkar ve gerçek duygularımızı ele verir.
Dikkat edilmesi gereken, bu dilin beklenmedik yerde kullanılması. Partnerini öldürüp intihar süsü veren bir kişi, polise onu nasıl bulduğunu anlatırken ne adını ne de 'onu' demişti: 'Sabah uyandım ve bunu buldum.'
Duyulara dair hiçbir detay vermemek
Şok edici bir olay yaşayan biri genellikle ne duyduğunu, ne hissettiğini, ne gördüğünü anlatır. Aynı 2003 çalışmasına göre yalan söyleyenler bu tür duyusal detayları daha az kullanıyor.
ABD'li yüzücü Ryan Lochte, 2016 Rio Olimpiyatları'nda soyulduğunu anlatırken neredeyse hiç duyusal detay vermemişti. Sonradan takım arkadaşlarıyla bir benzin istasyonuna zarar verdikleri ortaya çıktı.
"Ben" yerine "biz" demek
Kendimizden bahsederken çoğumuz 'ben' deriz. Yalan söyleyenler ise ilgiyi kendi üzerlerinden çekmek için 'biz' demeyi tercih edebiliyor; bir tür kalabalığın içinde saklanma.
Kaybolan bir kadınla ilgili televizyona konuşan bir adam, her 'ben' diye başladığında cümleyi 'biz' diye değiştirmişti. Yıllar sonra cinayeti itiraf etti.
Bu işaretlerin hiçbiri tek başına yalanın kanıtı değil; ama ne söylendiğine kulak vermek, gözlerden çok daha fazlasını anlatabiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Psikologlara Göre Yalan Söyleyenleri Ele Veren 6 Basit Soru
Yorum Yazın