30 Milyon Tuğla Kullanarak Dünyanın En Büyük Kalesini Yaptılar: İnşası 130 Yıldan Uzun Sürdü
Polonya’daki Malbork Kalesi, kapladığı alan bakımından dünyanın en büyük kalesi ve Orta Çağ’dan kalan en büyük tuğla kale komplekslerinden biri olarak kabul ediliyor. Töton Şövalyeleri tarafından 13. yüzyılda yapılmaya başlanan yapının inşası 130 yıldan uzun sürdü. Kullanılan tuğla sayısına ilişkin tahminler 7 milyon ile 30 milyon arasında değişiyor. Dev yapıda sıcak havayı zemindeki kanallardan odalara taşıyan ısıtma sistemi ile yaşam alanlarından ayrılan özel bir tuvalet kulesi de bulunuyordu.
Üç ayrı kaleyi duvarlar ve hendeklerle birleştirdiler
Nogat Nehri’nin kıyısında yükselen Malbork, tek bir binadan değil; Yüksek Kale, Orta Kale ve dış avludan oluşan büyük bir yapı topluluğu. Yaklaşık 18 hektarlık koruma alanında saray, manastır, kilise, yemekhane, cephanelik, depolar, savunma kuleleri ve yardımcı yapılar bulunuyor.
Kalenin yapımına yaklaşık 1274’te başlandı ve kompleks 1406’ya kadar genişletildi. Yapıda kaç tuğla kullanıldığına ilişkin kesin bir Orta Çağ kaydı bulunmuyor. Farklı hesaplamalar toplam sayıyı 7 milyon ile 30 milyon arasında tahmin ediyor.
Töton Tarikatı’nın büyük üstadı 1309’da merkezini Venedik’ten Malbork’a taşıyınca kale daha da büyütüldü. Yapı yalnızca savunma amacıyla değil, manastır devletinin siyasi, askerî ve dinî merkezi olarak kullanıldı. Dev kompleks, Töton Tarikatı’nın Baltık bölgesindeki gücünü görünür kılan bir merkeze dönüştü.
Sıcak hava zemindeki deliklerden salonlara yükseliyordu
Kalenin büyük salonlarında sıcak hava depolayan hipokaust sistemleri kullanıldı. Alt kattaki ocaklarda yakılan ateş, üzerlerine yerleştirilen taşları ısıtıyordu. Ateş söndürüldükten ve duman dışarı atıldıktan sonra zemindeki delikler açılıyor, taşlarda biriken sıcak hava üst kattaki salonlara yükseliyordu.
Sistemin ne kadar etkili olduğunu ölçmek için 1822’de kalenin yaklaşık 850 metrekarelik salonunda deney yapıldı. Ocak üç buçuk saat yakıldıktan sonra açılan kanallardan gelen sıcak hava, salonun sıcaklığını yalnızca 20 dakika içinde 6 dereceden 22,5 dereceye yükseltti. Ateş söndürüldükten altı gün sonra bile kanallardan sıcak hava çıkmaya devam ettiği kaydedildi.
Malbork’ta atıkların yaşam alanlarından uzaklaştırılması için “Dansker” adı verilen ayrı bir tuvalet kulesi de geliştirildi. Kapalı bir geçitle kaleye bağlanan kule, daha sonra diğer Töton kalelerinde de kullanıldı. İkinci Dünya Savaşı sırasında ağır hasar gören Malbork, eski koruma kayıtlarından yararlanılarak yeniden inşa edildi ve 1997’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!





Yorum Yazın