245 Milyon Yıllık Fosilde Midesi, Karaciğeri ve Bağırsakları Bile Korunmuş
Çin'de bulunan yaklaşık 245 milyon yıllık Austronaga minuta fosili, bilinen en eksiksiz sürüngen sindirim sisteminin izlerini taşıyor. Yaklaşık 60 santimetre boyundaki uzun boyunlu bu deniz sürüngeninin mide, karaciğer ve bağırsakları fosilde hâlâ seçilebiliyor. Kürek benzeri ön bacakları ve uzun kuyruğuyla suya çok iyi uyum sağlamış olan hayvanın midesi ise beklenenin aksine tek odacıklı ve oldukça basit çıktı. Bulgular, arkozor soyunda dış görünüşün hızla değişirken iç organların uzun süre ilkel kaldığını düşündürüyor.
Detaylar 👇
Orta Triyas'ın küçük ama suya mükemmel uyum sağlamış uzun boyunlu avcısı: Austronaga minuta.
Austronaga minuta, Orta Triyas döneminde yaşamış, yaklaşık 60 santimetre uzunluğunda uzun boyunlu bir deniz sürüngeni. Fosil Çin'de bulundu ve bugün Pekin'de saklanıyor.
Hayvanın uzun bir boynu ve kuyruğu vardı. Kuyruğu suda ilerlemek için kullanılıyordu; kanat biçimli ön bacakları yönlendirmeye yarıyor, arka bacakları ise belirgin biçimde küçülmüş durumdaydı. Yani vücudu, karadaki atalarından çok farklı, tamamen suda yaşamaya göre şekillenmişti. Görseldeki rekonstrüksiyon Gabriel Ugueto'ya ait.
Austronaga, trachelosaurid ailesinin küçük üyelerinden biri; akrabası Dinocephalosaurus ise çok daha iri.
Kaynaklarda Austronaga, dinozorların ve timsahların da içinde yer aldığı arkozor soyunun erken bir üyesi, yani gövde arkozor olarak tanımlanıyor. Sci.News gibi kaynaklar onu daha ayrıntılı biçimde arkozoromorf sınıfında, tanisaurlar arasında sayıyor. İktiyozor ve mosasor gibi bilinen deniz sürüngenleriyle yakın akrabalığı yok.
Wikipedia'ya göre tür, Orta Triyas'ta yaşamış trachelosaurid ailesinden ve en yakın akrabası, çok daha büyük boyutlara ulaşan Dinocephalosaurus. Görseldeki boyut karşılaştırması bu ailenin üyelerini gösteriyor.
Mide, karaciğer ve bağırsaklar fosilde hâlâ görülebiliyor
Araştırmacılar, kaburgaların arasındaki koyu renkli bölgede iç organların kalıntılarını belirledi. Ön tarafta geniş, kese biçimli bir mide yer alıyor. Midenin ardından, fosilde kırmızı rengini koruyan bir karaciğer geliyor. Bu dokuda hemoglobin izleri bile tespit edilebildi. Karaciğerin arkasında ise uzun ve görece basit bir bağırsak yolu uzanıyor; ince ve kalın bağırsak, düz bir tüp biçiminde korunmuş.
Organlar, morötesi ışıkla fotoğraflama ve kütle spektrometrisi yöntemleriyle incelendi. Çalışmanın baş yazarı Pekin'deki Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropoloji Enstitüsü'nden (IVPP) Wei Wang, bunun bir sürüngende bilinen, büyük oranda eksiksiz en eski sindirim sistemi örneği olduğunu söylüyor.
Fotoğraf: S. N. F. Spiekman ve ark. / Wikimedia Commons, CC BY 4.0. Austronaga'nın yakın akrabası Dinocephalosaurus orientalis'in fosili (IVPP V20295), temsilî görsel; Austronaga fosili değildir.
Dışı gelişmiş, içi ilkel: tek odacıklı mide
Austronaga'nın midesi tek odacıktan oluşuyordu. Günümüzde kuşların ve timsahların midesi ise iki bölümlü. Ulusal İskoçya Müzeleri'nden Nick Fraser'a göre bu, arkozorların midesinin başlangıçta oldukça basit olduğunu ve karmaşık yapısının evrim sürecinde sonradan geliştiğini gösteriyor.
Stuttgart Devlet Doğa Tarihi Müzesi ve Hohenheim Üniversitesi'nden Stephan Spiekman da arkozorların ve atalarının dinozorlar çağında karadaki en çeşitli sürüngen grubu olduğunu, ancak denize uyumlarının sınırlı sanıldığını söylüyor. Austronaga ise bu soyun ilk temsilcilerinin okyanus yaşamına karmaşık uyumlar geliştirdiğini gösteriyor. Araştırmacılara göre dış yapı hızla değişirken, iç organlar ilkel kaldı.
Fotoğraf: Internet Archive Book Images / Wikimedia Commons, kamu malı. Orton ve Birge'nin 1883 tarihli kitabından, günümüz timsahının midesini gösteren çizim (temsilî görsel).
Çalışma Science Advances'ta yayımlandı
Araştırma, Science Advances dergisinde Highly aquatic marine stem archosaur with soft tissue preservation (Yumuşak doku korunmuş, yüksek derecede suya uyumlu deniz gövde arkozoru) başlığıyla yayımlandı. Çalışmada Wei Wang, Nicholas C. Fraser, Stephan N. F. Spiekman, Zhiheng Li, Olivier Rieppel, Hong Lei, Torsten M. Scheyer ve Chun Li imzası bulunuyor.
Çalışmaya Pekin'deki Omurgalı Paleontolojisi ve Paleoantropoloji Enstitüsü, Stuttgart Devlet Doğa Tarihi Müzesi, Hohenheim Üniversitesi, Ulusal İskoçya Müzeleri, Chicago'daki Field Müzesi, Luoping Biota Ulusal Jeoparkı ve Zürih Üniversitesi'nden araştırmacılar katkıda bulundu.
Fotoğraf: Kaufmann & Fabry Co. / Wikimedia Commons, kamu malı. Çalışmaya katılan kurumlardan Chicago'daki Field Müzesi'nin 1921 sonrasına ait arşiv fotoğrafı (temsilî görsel).
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Kaleci Prens Tahtı Reddetti, Gazeteci Kral Oldu: Taht Kavgası Sona Erdi
Yorum Yazın