Trump Yeni İran Stratejisini Açıkladı: 'Artık Bu Nükleer Anlaşmayı Devam Ettirmeyeceğiz'

 > -
4 dakikada okuyabilirsiniz

Seçim döneminden itibaren İran'ı hedef tahtasına oturtan ABD Başkanı Trump, bu ülkeye yönelik yeni stratejisini açıkladı. İran için "dünyada teröre destek veren ülkelerin başında geliyor" diyen Trump, Devrim Muhafızları'nın yaptırım listesine alındığını duyurdu. Başkan Trump, İran ile varılan nükleer anlaşma için de "Bugün ilan ediyorum. Biz artık bu anlaşmayı devam ettirmeyeceğiz ve ettiremeyiz. Bu anlaşmanın sonucu daha fazla şiddet, terör ve İran nükleer terörü anlamına geliyor" dedi. Trump'ın açıklaması dünyada geniş yankı uyandırdı. ABD Başkanı'na yanıt veren İran Cumhurbaşkanı Ruhani, "Trump, nükleer anlaşmayı tek taraflı iptal edemeyeceğini bilmiyor" dedi. Ayrıca anlaşmanın taraflarından olan Almanya, Fransa ve İngiltere de, anlaşmanın devamından yana olduklarını vurguladı.

ABD Başkanı Trump, Tahran'la ilgili yeni stratejik planını kamuoyuna açıkladı. İran'ın dünyada teröre destek veren ülkelerin başında olduğunu söyleyen Trump,  "İran, Amerikan birliklerini ve müttefiklerimizi tehdit eden füzeleri geliştirmeye devam ediyor. Arap yarım adasında bu tacizlere devam ediyor ve yalan yanlış suçlamalarla Amerikalıları rehin tutuyor." dedi.

Trump, İran ile varılan nükleer anlaşma için daha önce de söylediği "Gelmiş geçmiş en kötü anlaşmalardan biri" açıklamasını bir kez daha yineledi. Trump ayrıca İran'ı anlaşmaya uymamakla suçladı.

"Kongre ve müttefiklerimizle bir çözüm bulamazsak anlaşmayı bitireceğiz"

"Bugün ilan ediyorum. Biz artık bu anlaşmayı devam ettirmeyeceğiz ve ettiremeyiz" diyen ABD Başkanı sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu anlaşmanın sonucu daha fazla şiddet, terör ve İran nükleer terörü anlamına geliyor. Emir veriyorum, bu anlaşmadaki açıkların kapatalım ki bir daha asla İran rejimi dünyayı nükleer silahlarla tehdit edemesin. Eski anlaşmada yaptırımları kaldıran maddeler vardı. Bu anlaşmadaki kötü maddelerden bir tanesi de anlaşmanın icra edilmesindeki eksikliklerdi. Kongre zaten çalışmaya başladı. Söylediğim şey çok önemli. Kıtalararası balistik füze üretmemeleri için, İran’ın bir daha nükleer silah da üretememesi için Amerikalılar olarak bir kanunun, anlaşmanın ortaya çıkarılması çok önemli. Eğer bir çözüm bulamazsak kongre ve müttefiklerimizle, bu durumda anlaşmayı bitireceğiz."

Kararı Kongre'ye bıraktı

Trump her ne kadar İran'ın anlaşmaya uymadığını söylese de, anlaşmanın sonlandırılması veya yeniden müzakere edilmesi çağrısı yapmadı. 

ABD'de anlaşmanın onaylanmasıyla ilgili kabul edilen yasa, Başkan'ın her 90 günde bir Kongre'ye İran'ın anlaşmaya uyum gösterdiğini teyit etmesini öngörüyor. Ancak Trump, son değerlendirmesinde İran'ın anlaşmaya uyduğunu teyit etmeme kararı aldı. Böylece ABD'nin anlaşmaya taraf olmaya devam edip etmeyeceği ile ilgili karar da Kongre'ye bırakılmış oldu.

3 senaryo konuşuluyor

Trump'ın İran'ın uyumunu teyit etmediğini söylemesiyle birlikte bundan sonrası için kulislerde üç senaryo konuşuluyor.

Bunlardan ilki, Trump yönetiminin, İran'ın anlaşmaya uymadığını vurgulasa da, anlaşmanın yürürlükte kalması için Kongre'den Tahran yönetimine yaptırım uygulamamasını isteyebilir. Hem Trump'ın hem de Dışişleri Bakanı Rex Tillerson'ın açıklamaları bu senaryonun ağırlık kazandığını gösteriyor.

İkincisi, ABD yönetiminin Kongre'den yaptırım uygulamamasını istemesi ancak anlaşmanın yeniden müzakere edilmesi için harekete geçmesi.

Üçüncü ihtimal de Kongre'nin İran'a uyum göstermediği için yeni yaptırımlar yürürlüğe sokarak, anlaşmanın sona ermesiyle sonuçlanacak bir süreci başlatması.

Devrim Muhafızları'na yaptırım kararı

Trump, ayrıca İran Devrim Muhafızları'na yaptırım uygulaması için Hazine'ye yetki verdi.

Trump, Devrim Muhafızları için, "İran'ın bütün kirli işlerini yapan örgüt. Suriye’de teröristleri desteklemek, sivillere saldırılması için hatta hatta Washington’daki meşhur bir restoranın bombalanmasını bile bunlar tezgahlamıştı" dedi.

Ruhani: "Trump, nükleer anlaşmayı tek taraflı iptal edemeyeceğini bilmiyor"

Trump'ın açıklamalarına İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'den kısa sürede yanıt geldi. 

ABD'nin İran'da defalarca darbe girişiminde bulunduğunu öne süren Ruhani, "Trump, nükleer anlaşmayı tek taraflı iptal edemeyeceğini bilmiyor. Kaç ülke birlikte bu anlaşmayı imzaladı. Bu anlaşmaya şerh koyamaz, bir maddeyi izafe edemez ve kaldıramaz." değerlendirmesinde bulundu. 

ABD yöneticilerinin defalarca benzer açıklamalarda bulunduğunu belirten Ruhani, menfaatlerinin sağlanmaması ve anlaşmaya imza atan ülkelerin çekilmesi durumunda İran'ın da nükleer anlaşmadan çekilebileceğini kaydetti.

AB: "Anlaşmayı sona erdirmek tek bir ülkenin elinde değil"

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer anlaşmayı iptal etme tehdidi içeren açıklamasının hemen ardından bir basın toplantısı düzenledi.

İran ile varılan anlaşmanın ikili bir anlaşma olmadığını ve ABD Başkanı'nın iptal edemeyeceğini söyleyen Mogherini şöyle konuştu:

"Bu ikili bir anlaşma değil, herhangi bir ülkeye ait değil ve onu sona erdirmek de tek bir ülkenin elinde değil. BM Güvenlik Konseyi tarafından oybirliğiyle onaylanan çok taraflı bir anlaşma. Garantiler ve güçlü bir izleme mekanizması sağlayan güçlü bir anlaşma. Dolayısıyla İran'ın nükleer programı sivil amaçlı ve öyle kalmayı da sürdürecek."

Üç ülkeden anlaşmaya bağlılık açıklaması

Birleşik Krallık Başbakanı Theresa May, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran’la nükleer anlaşmasının devam etmesi konusunda kararlı olduklarını açıkladı.

Üç liderin çalışma ofisinden yapılan açıklamada üç ülkenin liderleri olarak, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la yapılan nükleer anlaşmayı onaylamamak yönündeki tutumunun dikkat alındığı, bu kararın olası sonuçları konusunda endişeli olunduğu vurgulandı.

Açıklamada ortak eylem planın (JCPOA) tüm taraflarca uygulanması konusunda kararlı olunduğu, bunun ortak ulusal güvenlik çıkarlarına hizmet ettiği belirtildi.

AA, BBC Türkçe

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ

Başlıklar

AlmanyaAmerika Birleşik DevletleriAngela MerkelAvrupa BirliğiBirleşmiş MilletlerDarbeDonald TrumpFransaİngiltereİranSuriyeTerör
Görüş Bildir