Temel Ekonomi Bilgisi: Bu Testte Sınıfı Geçebilir misin?
Ekonomi denince çoğumuzun aklına bir anda borsa ekranları, faiz oranları, enflasyon grafikleri ve televizyonda ciddi ciddi konuşan insanlar geliyor. Oysa ekonomi aslında bundan çok daha fazlası. Markette neden bazı ürünlerin fiyatı sürekli değişiyor? Bir ürün çok talep gördüğünde neden pahalanabiliyor? Bankaya yatırdığın para nasıl faiz getiriyor? Enflasyon düştü denildiğinde gerçekten fiyatlar ucuzlamış mı oluyor? Ya da maaşına zam geldiğinde neden bazen cebinde eskisinden daha fazla para varmış gibi hissetmiyorsun?
İşte bütün bunlar ekonominin günlük hayatımızdaki karşılıkları. Üstelik ekonomi bilmek için ekonomi bölümünde okumaya veya Warren Buffett gibi yatırım yapmaya başlamaya gerek yok. Bazen sadece market alışverişinde yaptığın bir tercih bile ekonomi hakkında düşündüğünden daha fazla şey söylüyor.
Hazırsan hesap makinesini, ekonomi kitabını ve son üç ayın banka ekstresini bir kenara bırak. Bakalım temel ekonomi dersinden sınıfı geçebilecek misin?
1. Diyelim ki bir ülkede insanların satın almak istediği ürün miktarı artıyor ama o ürünün üretimi aynı kalıyor. İlk etapta ne olması daha olasıdır?
2. Peki “enflasyon düştü” cümlesini duydun. Aşağıdakilerden hangisi bunu en doğru şekilde açıklar?
3. Bir ürünün fiyatı düşüyor ve insanlar o üründen daha fazla satın almaya başlıyor. Bu durum ekonomi açısından şaşırtıcı mıdır?
4. Maaşın %30 arttı, ancak aynı dönemde genel fiyatlar yaklaşık %40 yükseldi. Bu durumda hangisi söylenebilir?
5. Bir kafede kahvenin fiyatı 50 TL'den 100 TL'ye çıkıyor. Sen de “Kahve artık %100 daha pahalı!” diyorsun. Matematik öğretmenin burada ne der?
6. Bir arkadaşın “Faiz yükselirse herkes daha fazla kredi çekmek ister çünkü bankalar daha çok para veriyor.” dedi. Bu yoruma ne dersin?
7. Hangisi “gayrisafi yurt içi hasıla” yani GSYH kavramını en iyi anlatır?
8. Bir yatırımcı bütün parasını tek bir şirkete yatırıyor. Şirket kötü bir dönem geçirirse yatırımcının büyük zarar yaşama ihtimali neden artar?
9. Son olarak markette bir ürünün fiyatını görüp geçen ay 100 TL'ydi, şimdi 120 TL. Demek ki bu ürün %20 zamlanmış diyorsun. Hesabın doğru mu?
Ekonomi kitabını açmışsın ama ilk sayfada uyuyakalmışsın!
Dürüst olalım: Ekonomiyle aranda şu anda biraz mesafe var. Muhtemelen enflasyon, faiz, arz-talep gibi kelimeleri biliyorsun ama biri sana peki bunun nedeni ne diye sorduğunda konu bir anda karışıyor.
Fakat bu sonuç kesinlikle kötü bir haber değil. Çünkü ekonomi aslında hayatımızın her yerinde. Maaş pazarlığı yaparken, markette indirim kovalarken, kredi kullanırken, telefon alırken veya birikim yapmaya çalışırken zaten ekonomik kararlar veriyorsun.
Yani ihtiyacın olan şey biraz pratik. Birkaç temel kavramı öğrendikten sonra bugünkü yanlışlarının önemli bir kısmını ben bunu nasıl bilmiyormuşum diye hatırlayabilirsin.
Ekonomiden geçer not aldın!
Senin ekonomi bilgin gayet sağlam. En azından markette enflasyon düştü, demek ki her şey ucuzladı diyen biri değilsin. Temel kavramların çoğunu biliyor ve ekonomik olayların nasıl birbirine bağlandığını büyük ölçüde anlayabiliyorsun.
Birkaç soruda tökezlemiş olabilirsin ama bu oldukça normal. Çünkü ekonomi günlük hayatta sürekli karşımıza çıksa da kullandığımız kavramların tamamını doğru anlamak her zaman kolay değil.
Özellikle enflasyon, reel gelir, faiz ve fırsat maliyeti gibi kavramları biraz daha kurcalarsan ekonomi konusunda oldukça sağlam bir seviyeye çıkabilirsin.
Ekonomi profesörü seni görse "Gel asistanım ol!" derdi.
Tebrikler! Ekonomiyle ilgili temel kavramların büyük bölümünü gerçekten iyi biliyorsun. Üstelik sadece enflasyon = fiyat artışı seviyesinde değilsin; arz-talep ilişkisini, fırsat maliyetini, satın alma gücünü, faiz mekanizmasını ve yatırımda çeşitlendirme gibi kavramları da birbirinden ayırabiliyorsun.
Senin güçlü tarafın, ekonomiyi yalnızca televizyondaki grafiklerden ibaret görmemen. Market alışverişinden kredi kullanımına, maaştan yatırımlara kadar günlük hayattaki olayların arkasında ekonomik mekanizmalar olduğunu fark ediyorsun.
Ama küçük bir uyarı: Bu skor seni ekonomi profesörü yapmaz. Ekonomi öyle bir alan ki bir kavramı öğrendiğini düşündüğün anda karşına peki ya diğer koşullar değişirse sorusu çıkabiliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!


Yorum Yazın