Telefonu Sürekli Elinde Olanların Ortak Özelliği Belli Oldu
Telefonu masaya bırakıyorsunuz ve birkaç dakika sonra yine elinizde buluyorsunuz. Üstelik ortada ne bir mesaj ne de bir bildirim var.
Klinik Psikolog Ayşe Sena Sarıdoğan Öztürk, bu isteğin arkasındaki nedeni açıkladı. Telefondan uzak kalınca hissedilen huzursuzluk ise önemli bir uyarı işareti olabilir!
Beyin Bir Ödül Döngüsüne Takılıyor
İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa'dan Klinik Psikolog Ayşe Sena Sarıdoğan Öztürk'e göre telefonu tekrar tekrar kontrol etme isteği tek bir nedene bağlı değil. Öğrenilmiş ödül döngüsü, merak, dopamin sistemi ve dikkat mekanizmaları birlikte çalışıyor.
Öztürk, özellikle sosyal medyanın bu döngüyü beslediğini söylüyor: 'Sosyal medya uygulamaları mesaj, haber, video ve beğeni gibi değişken ödüller sunuyor.'
Ne zaman neyle karşılaşacağımızı bilmemek, beynin telefona daha sık dönmesine yol açıyor. Zamanla bu davranış otomatik hâle gelebiliyor.
'Bir Dakika Bakacağım' Derken Saatler Geçiyor
Öztürk'e göre bazı davranışlar problemli kullanıma işaret edebilir: İhtiyaç yokken otomatik olarak telefona bakmak, kısa bir kontrolün uzun süreli kullanıma dönüşmesi ve telefondan uzak kalınca huzursuzluk hissetmek. Telefon yüzünden uyku saatini sürekli ertelemek de bunlardan biri.
Sık kontrol dikkati de bölüyor. Zihinsel emek isteyen işlerde daha fazla hata yapma, işleri yarıda bırakma, unutkanlık ve işe başlamakta zorlanma görülebiliyor.
Telefonu bırakınca 'Bir şey kaçırıyorum' hissinin hafif düzeyde olması normal. Ancak Öztürk'e göre telefonu kontrol etmeden rahatlayamamak dikkat edilmesi gereken bir nokta.
Çocuklara Ani Yasak İşe Yaramıyor
Gece kullanımı ayrı bir sorun. Öztürk, ekranın mavi ağırlıklı ışığının uykuya hazırlık sürecini olumsuz etkileyebildiğini, beynin hâlâ 'gündüz' sinyali alabildiğini söylüyor.
Çocuklar konusunda ise ebeveynlere net bir uyarısı var: 'Ani ve açıklamasız yasaklar işe yaramayabilir. Çocuk nedenini anlamadığında bunu bir güç savaşına dönüştürebilir.' Ödev ya da yemek bittiğinde telefonu ödül olarak vermek de telefonu daha cazip hâle getirebiliyor.
Öztürk'ün önerisi, ebeveynin önce kendi telefonunu bırakması ve sürenin bitmek üzere olduğunu birkaç dakika önceden haber vermesi.
Telefonu bırakmak, önce örnek olmakla başlıyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
İnternet ve Telefon Bağımlılığı Saçlarınıza Bile Yansıyor!
Yorum Yazın