article/comments
article/share
Haberler
Öğrendiğiniz Anda 'Keşke Önceden Bilseydim' Dedirten, Bilimin Desteklediği 10 Psikolojik Gerçek

Öğrendiğiniz Anda 'Keşke Önceden Bilseydim' Dedirten, Bilimin Desteklediği 10 Psikolojik Gerçek

google-g-white cross-white onedio-o-white
Onedio’yu Google’da tercih edilen kaynak olarak ekleyin plus-blue

İnternette dolaşan 'psikolojik gerçek' listelerinin çoğu kulağa hoş gelir ama kaynağı yoktur! 🧠 Biz de eski listemizi elden geçirdik, yalnız bilimsel çalışmalarla desteklenenleri bıraktık. Bazıları içinizi rahatlatacak, bazıları da günlük alışkanlıklarınızı sorgulatacak. Buyurun, beraber bakalım! 👇

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

1. Kimse sizi sandığınız kadar izlemiyor!

1. Kimse sizi sandığınız kadar izlemiyor!

Psikologlar buna 'spot ışığı etkisi' diyor. Cornell'den Thomas Gilovich ve ekibi 2000'de öğrencilere utanç verici bir tişört giydirip kalabalık bir odaya soktu. Tişörtü giyenler odadakilerin yaklaşık yarısının fark edeceğini tahmin etti, gerçekte fark eden yaklaşık dörtte biri çıktı. Yani 'rezil oldum' dediğiniz anı çoğu kişi çoktan unuttu bile. 😅

2. Birinden küçük bir iyilik istemek sizi ona sevdirebilir.

2. Birinden küçük bir iyilik istemek sizi ona sevdirebilir.

Bu duruma 'Ben Franklin etkisi' deniyor. Jon Jecker ile David Landy'nin 1969'da yayımladığı deneyde araştırmacıya iyilik yapan katılımcılar, sonradan onu daha sempatik buldu. Araştırmacılar bunu bilişsel çelişkiyle açıklıyor: 'Ona yardım ettiysem demek ki onu seviyorum' diye düşünüyoruz. Elbette küçük bir iyilikten söz ediyoruz, kimseyi taşınmaya çağırmayın. 🙃

3. 5 dakika hareket bile hiç hareket etmemekten iyidir.

3. 5 dakika hareket bile hiç hareket etmemekten iyidir.

Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020'de yayımladığı fiziksel aktivite rehberi bunu açıkça yazıyor: biraz hareket, hiç hareketten iyidir. Yetişkinler için hedef haftada 150-300 dakika orta yoğunlukta egzersiz. Bu hedefe ulaşamayanlara da küçük miktarlarla başlayıp yavaş yavaş artırmaları öneriliyor. Yani 'Yarım saatim yok' bahanesi geçersiz!

4. Heyecanınızı bastırmaya uğraşmayın, ona başka bir ad verin!

4. Heyecanınızı bastırmaya uğraşmayın, ona başka bir ad verin!

Harvard'dan Alison Wood Brooks'un 2014'te yayımlanan deneylerinde katılımcılar karaoke, topluluk önünde konuşma ve matematik sınavı öncesinde ya 'Sakinim' ya da 'Heyecanlıyım' dedi. Kaygısını heyecan diye yeniden adlandıranlar kendini daha heyecanlı hissetti, performansı da daha iyi çıktı. Çoğumuz sakinleşmenin en iyi yol olduğunu sanıyoruz ama bedendeki çarpıntıyı yok etmek zor. Ona yön vermek daha kolay. 💪

5. Duygusal anlar hafızamıza daha güçlü kazınır.

5. Duygusal anlar hafızamıza daha güçlü kazınır.

'İnsanlar söylediklerinizi unutur ama onlara nasıl hissettirdiğinizi unutmaz' sözü genelde Maya Angelou'ya mal edilir. Quote Investigator'ın araştırmasına göre sözün bilinen en eski kaydı 1971'de, Carl W. Buehner adına yayımlanmış. Sözün psikolojide de bir karşılığı var: ders kitapları, duygu yüklü olayların sıradan olaylardan daha iyi hatırlandığını anlatır. Bu yüzden kırıcı bir cümle kurmadan önce iki kez düşünmek iyi fikir!

İçeriğin Devamı Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

6. Sizi yoran sır saklamak değil, sırrı kafanızda evirip çevirmek.

6. Sizi yoran sır saklamak değil, sırrı kafanızda evirip çevirmek.

Sosyal medyada dolaşan 'İnsan bir sırrı ortalama 47 saat 15 dakika saklar' bilgisinin bilimsel kaynağı yok. Asıl araştırma Columbia Üniversitesi'nden Michael Slepian ve ekibinden geliyor. 2017'de yayımlanan çalışmaya göre ortalama bir insan 13 kadar sır taşıyor. Ekibin bulgusu ilginç: sırrı konuşurken gizlemek iyi oluşu pek etkilemiyor, sık sık o sırrı düşünmek ise kişiyi daha mutsuz hissettiriyor. 🤫

7. Bir şeyi unutmak istemiyorsanız sesli okuyun ve kendinizi sınayın.

7. Bir şeyi unutmak istemiyorsanız sesli okuyun ve kendinizi sınayın.

Eski listedeki '3 kere yaz' kuralının sihirli bir yanı yok ama altında gerçek bir bulgu var. Waterloo Üniversitesi'nden Colin MacLeod ve ekibi 2010'da, sesli okunan kelimelerin sessiz okunanlardan daha iyi hatırlandığını gösterdi. Buna 'üretim etkisi' deniyor. Henry Roediger ile Jeffrey Karpicke'nin 2006 tarihli çalışması da öğrendiğimizi tekrar okumak yerine kendimize sorarak hatırlamaya çalışmanın bilgiyi daha kalıcı yaptığını ortaya koydu. 📚

8. Dertleşirken hemen akıl vermek yerine önce dinleyin.

8. Dertleşirken hemen akıl vermek yerine önce dinleyin.

Harry Weger ve ekibinin 2014'te yayımladığı çalışmada, 'etkin dinleme' ile karşılık verilen katılımcılar kendini daha iyi anlaşılmış hissetti. Etkin dinlemede karşıdakini cesaretlendirmek, duyduğunu kendi cümlelerinle aktarmak ve soru sormak bir arada yer alıyor. Aynı ekibin 2010'daki çalışmasında ise yalnız söyleneni tekrarlamak tek başına yetmemişti. Yani sihir papağan gibi tekrarlamakta değil, gerçekten ilgilenmekte! 🤝

9. Heves anında verilen kararlar sonradan farklı görünebilir.

9. Heves anında verilen kararlar sonradan farklı görünebilir.

Carnegie Mellon'dan George Loewenstein bu duruma 'sıcak-soğuk empati boşluğu' diyor. Bir şeyi çok istediğimiz anda, o heves geçince ne hissedeceğimizi tahmin etmekte zorlanıyoruz. Alışveriş öncesinde bir gün beklemek kararı daha sakin bir ana bırakmanın pratik bir yolu. Ancak 24 saatin bilimsel olarak kanıtlanmış bir süre olmadığını da not edelim. 🛒

10. Yoğun bir kaygı anında soğuk su işe yarayabilir.

10. Yoğun bir kaygı anında soğuk su işe yarayabilir.

Diyalektik davranış terapisinde öğretilen bir beceride yüzü soğuk suya daldırmak ya da göz çevresine buz koymak kullanılıyor. Bu, kalp atışını yavaşlatan dalma refleksini tetikliyor ve duyguların şiddetini bir miktar düşürüyor. Atağı 'buz eriyince bitirir' demek ise abartı. İngiltere sağlık sistemi NHS'e göre panik atakların çoğu zaten 5-20 dakika sürüyor. Kalp rahatsızlığı olanlar ya da beta bloker kullananlar bu yöntemi denememeli. Şikâyetiniz varsa bir uzmana danışın. -

Yorumlar ve Emojiler Aşağıda chevron-right-grey
Reklam

Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!

category/test-white Test
category/gundem-white Gündem
category/magazin-white Magazin
category/video-white Video
category/eglence BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
0
0
0
0
0
0
0
Yorumlar Aşağıda chevron-right-grey
Reklam
ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?
Yorum Yazın