İnsanlık Bir Sonraki Buzul Çağını Farkında Olmadan İptal Etti: Aslında 2 Bin Yıl Önce Başlamış
Kanada'nın Baffin Adası'ndaki dev bir buz örtüsü, Dünya'nın yaklaşık 2 bin yıl önce yeni bir buzul çağına girmeye başladığını gösteriyor. Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre bu süreç, fosil yakıtların yol açtığı ısınmayla 1960'larda tersine döndü. Bilim insanları, insanlığın farkında olmadan sıradaki buzul çağını rafa kaldırmış olabileceğini düşünüyor. Ancak bunun sevinilecek bir haber olmadığını da ekliyorlar.
Kaynak: CNN
Kuzey Amerika'yı kaplayan dev buz kütlesinden geriye tek bir parça kaldı
Yaklaşık 20 bin yıl önce Kuzey Amerika'nın büyük bölümü, Laurentide adı verilen devasa bir buz tabakasının altındaydı. Bugün o dev kütleden geriye kalan tek parça, Kanada'nın Nunavut bölgesindeki Baffin Adası'nda bulunan Barnes buz örtüsü. Yaklaşık 6 bin kilometrekarelik bu buz alanı, araştırmacılara Dünya'nın iklim geçmişini okuyabilecekleri ender bir arşiv sunuyor.
Columbia Üniversitesi'nden jeokimyacı Nicolás Young liderliğindeki ekip, buzun kenarlarında uzun süre örtü altında kalmış bitki kalıntılarını inceledi. İlerleyen buzun altında kalarak ölen bu bitkilerden 88 yeni radyokarbon yaşı elde edildi. Kayalarda biriken berilyum-10 izleri ve çevredeki buz örtülerinden daha önce toplanmış 186 tarihle birleştirilen veriler, buzun ne zaman çekilip ne zaman yeniden ilerlediğini adım adım ortaya koydu.
Buz örtüsü 2 bin yıl önce yeniden büyümeye başlamış
Analizlere göre Barnes buz örtüsü, yaklaşık 3 bin 600 yıl önce bilinen en küçük boyutuna indi. Havaların soğumasıyla birlikte de yaklaşık 2 bin yıl önce yavaş ama istikrarlı biçimde yeniden genişlemeye başladı. Bitki kalıntıları, bu ilerleyişin en az bin yıl önceye kadar sürdüğünü gösteriyor.
Araştırmacılara göre bu yeniden büyüme, yeni bir buzul döneminin başlangıcı sayılmalı. Buzul çağları, Dünya'nın yörüngesindeki ve eksen eğikliğindeki değişimler yaz aylarında kuzeye ulaşan güneş ışığını azalttığında başlıyor. Yazlar serinleyince kışın yağan kar erimeden kalıyor, beyaz yüzey güneş ışığını geri yansıtıyor ve soğuma kendi kendini beslemeye başlıyor. Barnes'taki tablo da bu sürecin ilk adımlarına benziyor.
1960'larda yükselen sıcaklıklar süreci tersine çevirdi
Buz örtüsü 20. yüzyılın ortasında, yaklaşık 1960 civarında en büyük boyutuna ulaştı. Ancak insan kaynaklı sera gazı salımlarıyla yaz sıcaklıkları yükselince buz aniden geri çekilmeye başladı. 2010'lardan bu yana örtünün üzerinde kar biriktirebildiği bölge tamamen ortadan kalktı. Tahminler, buzun önümüzdeki birkaç yüzyıl içinde bütünüyle eriyebileceğini gösteriyor.
Young'a göre insanlık yalnızca bu buzul çağını engellemekle kalmadı, gelecekteki olası buzullaşmaları da çok uzun bir süre ertelemiş olabilir. Araştırmacı, insan etkisinin iklim sistemini adeta sarstığını vurguluyor. Bilim insanları bunun bir kazanç gibi görülmemesi gerektiğini, aynı ısınmanın yükselen deniz seviyesinden aşırı hava olaylarına kadar bugünü doğrudan etkilediğini hatırlatıyor.
Bazı bilim insanları bulguya temkinli yaklaşıyor
Her uzman aynı görüşte değil. Daha önce yapılan modelleme çalışmaları, küresel ısınma hiç yaşanmasa bile bir sonraki buzul çağının yaklaşık 50 bin yıl daha gelmeyeceğini öngörüyordu. 2016'da Nature dergisinde yayımlanan bir çalışma ise sanayi devriminden önce yeni bir buzullaşmanın kıl payı kaçırıldığını öne sürmüştü.
Eleştirmenler, verilerin tek bir bölgeden geldiğini ve tek bir buz örtüsünün büyümesinin kıtaları kaplayacak buz tabakalarına dönüşeceğini kanıtlamadığını hatırlatıyor. Böyle bir dönüşüm yaşansa bile binlerce yıl sürecekti. Yine de Science dergisinde yayımlanan çalışma, iklim modellerinin yanıtlaması gereken yeni bir soru bırakıyor: Dünya, sanayi çağı başlamadan önce buzlara doğru ilk adımı çoktan atmış olabilir mi?
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bu içerikler de ilginizi çekebilir:
Buzulun Sağlam Olduğunu Sanıyorlardı: Tek Kablo Gerçeği Ortaya Çıkardı
Yorum Yazın