En Zeki İnsanların Bile Arada Bir Yaptığı 21 Türkçe Hatası

-
5 dakikada okuyabilirsiniz

Hepimiz günlük hayattaki konuşma dilinde ya da yazışırken bazı hatalar yapıyoruz. Aslında karşıdakine derdimizi anlattıktan sonra bunun bir öneminin olmadığını düşünebilirsiniz. Ancak dillerin bir tane doğrusu vardır. İsterseniz iletişim kurarken yaptığımız bu anlatım bozukluklarına bir göz atalım:

1. Geri iade etmek

İade kelimesi "Alınmış bir şeyi geri vermek" anlamına geliyor. Bu durumda geri iade etmek cümlesi "Geri geri vermek" anlamını kazanıyor ki oldukça anlamsız bir durum.

2. Nüans farkı

Nüans, Fransızcada "İnce ayrıntı, fark" anlamına geliyor. Dolayısıyla aynı anlama gelen iki farklı kökenli kelimeyi birleştirince böyle manasızlıklar çıkabiliyor: Fark farkı

3. Arka fon

Yine Fransızcadan aldığımız bir kelime olan fon, arka plan-zemin anlamına geliyor. Bunu şöyle doğrulayabilirsiniz: Ön fon diye bir şey var mı? Yok.

4. Yanlış hata

İki olumsuz kelimenin yan yana gelip gereksiz kalabalık yaptığı bir kalıp. Hata kelimesi kendi içerisinde yanlışlık içeren bir kelime. Doğru hata diye bir şey biliyor muyuz?

5. ATM makinesi

İngilizce açılımı Automatic Teller Machine olan kısaltma Türkçede "Otomatik Vezne Makinesi" anlamını taşıyor. ATM makinesi dediğimiz zaman "Otomatik Vezne Makinesi Makinesi" demiş oluyoruz.

6. Kendini intihar etmek

İntihar, "kişinin kendi isteğiyle hayatına sonra vermesidir" diye açıklarken bile "Kendi" kelimesini kullanmak zorundayız. Başkasını intihar edemezsiniz, onun adı cinayet olur.

7. Görmemezlikten gelmek

Çok sık yaptığımız bir hata. Bir şey için "Görmedim" diyebiliriz ama "Görmemedim" diyemeyiz. Doğrusu "Görmezden gelmek" olmalıdır.

8. Full dolu

Birçoğumuzun bildiği gibi full, İngilizce dolu anlamına geliyor. Tahmin edersiniz ki full dolu, aynı anlama gelen iki kelimenin anlamsız bir tekrarı oluyor.

9. Tabi - Tabii

TDK'ya göre tabii sf. (tabii:) 1. Doğada olan, doğada bulunan. 2. Olağan, alışılmış, her zamanki gibi olan, beklenildiği gibi:"Sıcaklar arttıkça serin yerler aramak, âdeta tabii bir ihtiyaç hâline geliyor." -A. Rasim. 3. Sağduyuya, mantığa, olağan düzene uygun olan: "Beklenen cevap gelince derhâl yazılacağı tabiidir." -Atatürk. 4. Yapmacık olmayan, doğal: "Eğer sürmenin üstüne bunu sürmezsen renk tabii olmaz." -P. Safa. 5. Katıksız, saf, doğal: Tabii meyve suları. 6. zf. (ta'bi:) Elbette, doğallıkla, doğal olarak, işin gereği olarak: "Yurttaşlarım arasında bana bu yabancılığı çektirmemek isteyenler de oldu tabii." -A. Ağaoğlu

tabi: (I) sf. (ta:bi) Bağımlı: "Sanki bütün kamara, bütün halk, onlara tabi, onlara mahkûmdu." -P. Safa.  (II) a. (ta:bi) esk. 1. Basıcı. 2. Yayımcı.

10. Atlı süvari

Süvari, "Atlı asker" anlamını taşıyan bir isim. Başına atlı koyduğumuz zaman oldukça gereksiz bir tekrar oluyor.

11. KPSS sınavı

s826.photobucket.com

Açılımı "Kamu Personeli Seçme Sınavı" olan kısaltmanın içinde gördüğünüz gibi sınav ibaresi zaten geçiyor. Kısaltmayı açmaya üşenip yanlış yapanlar, sadece KPSS deyip geçseler hiçbir sıkıntı olmayacak. Aynı şekilde "ODTÜ Üniversitesi" de yanlış kullanıma bir örnek. Kısaltmaların sonunda yer alan kelimelere dikkat edersek, cümle içinde yinelenen sözcük kullanmamıza gerek kalmaz.

12. Konsantresi bozulmak

Doğrusu "Konsantrasyonu bozulmak" olan cümle. Konsantrasyon, bir işe odaklanma, dikkatini yoğunlaştırma anlamına geliyor. "Konsantrem bozuldu" dediğiniz zaman sizi bir meyve suyu gibi düşünmemiz gerekir :)

13. Yüksek sesle bağırmak

Bağırmak için yüksek ses lazım; henüz kısık sesle bağırabilen birileri çıkmadı. Belki şarkı sözlerinde "Sessizce bağırıyorum" gibi duygu yoğunluğunu ifade eden benzetmeler kullanılmıştır.

14. Direkt - Direk

En çok yapılan yanlışlardan birisi de bu iki kelimenin karıştırılması. "Dolaysız, doğruca, aracısız" anlamına gelen direkt yerine çoğu kişi direk kelimesini kullanıyor. Direk, bildiğiniz gibi "ağaçtan ya da demirden üretilmiş uzun ve kalın nesne" anlamını taşıyor.

15. Mesela örneğin

Türk Dil Kurumu mesela kelimesi için şöyle bir açıklama yapmış: "Bir düşünceyi açıklamak için örnek gösterileceğinde o örneğe giriş olarak söylenen bir söz, söz gelimi, söz misali, temsil, söz temsili, örneğin, mesela, bilfarz"

Gördüğünüz gibi mesela kelimesi örneğin anlamını da taşıyor.

16. Kendine olan öz güven

Öz güven, insanın kendine olan güvenme duygusudur. Yani bir başkasına öz güven duyamazsınız. O yüzden bu cümledeki "Kendine" fazlalık yapıyor.

17. Abaza - Abazan

Abaza, Kuzeybatı Kafkasya'da yaşayan Abhaz halkına mensup kimseleri ifade etmek için kullanılır. Abazan ise uzun süredir ilişkide bulunmayan erkekler için kullanılan bir sıfat.

18. GAP projesi

Kısaltmalar üzerinden yapılan bir hata daha. Açılımı Güneydoğu Anadolu Projesi olan bu kısaltmanın içinde "Projesi" zaten var. O yüzden ya GAP demek lazım ya da üşenmeyip Güneydoğu Anadolu Projesi demek gerekiyor. Buna benzer bir örnek de "ODTÜ Üniversitesi". Kısaltmaların sonundaki kelimelere dikkat edersek yineleyici kelimeler eklemeye gerek kalmaz.

19. Kadın aktris / Erkek aktör

Fransızca kökenli olan aktris ve aktör kelimeleri, kendi içinde cinsiyet işaret eder. Erkek aktris olamayacağı gibi kadın aktör de olmaz.

20. Gurup - Grup

Gurup, güneşin batışını ifade eden bir kelime. Grup ise hepimizin bildiği gibi "topluluk, bir araya gelmiş insanları" anlatıyor.

21. Giriş introsu

İngilizce bir kelime olan intro, introduction kelimesinin kısaltılmasıdır. Bu haliyle "içinde, içerik" anlamlarında kullanılırken, kısaltılmış haliyle intro, "giriş" olarak kabul edilmektedir. Daha çok teknik konularda ve müzik konusunda kullanılan "intro"yu  cümle içerisinde "giriş introsu" olarak kullandığımızda cümlede tekrar eden bir anlama sebep vermiş oluyoruz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
sebahattin-arslan

#9 numaradaki açıklamada "TDK'ya göre tabii" yazılmış ki burada da yanlış mevcut. Öncelikle KA diye bir okunuş maalesef ki yok bu yüzden TDK 'ya şeklinde yazılamaz. Ünsüz harfler okunurken -e ünlüsü ile açılması zorunludur. Bakmayın siz CB'nin cehape diye söylediğine.

tc-ege-sanlav

Mp 3 çalar

mnyksvsc

#14 Eskiden otobüslerde, önünde branda ile de yazılı DİREK SERVİS olayı vardı :)

wardion

İade ve intihar fiil değil diye biliyorum. Arkasından etmek fiilini kullanmadan nasıl cümle içerisinde kullanacağız?

Gizli Kullanıcı

Etmek fiilini demiyor , intihar da 'kendini 'sözcüğü fazla iade de ise 'geri' sözcüğü fazla yazılmış , olmaması gerekir, etmek kullanılır zaten :)

suddendiet

#7 "Görmemezlik" kelimesi mevcuttur. Bkz. TDK: "isim - Görmemiş gibi davranma, görmezlik"

Gizli Kullanıcı

Görmemezliğe verdiğiniz örnek uymamış gibi ,işte görmezlikten gelmek oluyor , görmemezlikten gelmek değil :)

koray-polat

gormemezlik yanlis degil gormemezlikten gelmek yanlis.

burak-bozoglu

yani banada saçma gekdi. Belki adam "görmezden gelme" fiilinin olumsuzunu kullanarak lafı uzatıyor nereden bileceksin:D görmemezlikten gelmek :D gördüm ama görmemezlikten de geldim :D

Gizli Kullanıcı

Görmezden gelmek zaten olumsuz :)

burak-bozoglu

Olumsuzun olumusuzu :)

FACEBOOK YORUMLARI

Başlıklar

İntiharKamu Personel Seçme SınavıOrta Doğu Teknik Üniversitesiali ağaoğluarka planmeyvemüzik
Görüş Bildir