Çocukken Yapılan Aşı Sol Kolumuzda Neden Yuvarlak Bir İz Bıraktı?
Pek çok kişinin sol kolunun üst kısmında, çocukluktan kalma küçük ve yuvarlak bir iz bulunuyor. Diğer çocukluk aşılarından geriye hiçbir işaret kalmamışken bu iz, yıllar geçse de yerinde durmaya devam ediyor.
Peki, bu iz hangi aşıdan kalıyor ve neden hiç kaybolmuyor?
Koldaki bu yuvarlak iz, büyük ölçüde verem hastalığına karşı uygulanan BCG aşısından kalıyor.
Açılımı Bacille Calmette-Guérin olan BCG aşısı, 1921'den bu yana tüberküloza (verem) karşı kullanılıyor ve bugüne kadar 3 milyardan fazla kişiye uygulandı. Aşının içinde, Mycobacterium bovis adlı bakterinin zayıflatılmış hali bulunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü, verem riskinin yüksek olduğu bölgelerde bebeklere doğumdan sonra mümkün olan en kısa sürede tek doz BCG aşısı yapılmasını öneriyor. Aşı genellikle sol kolun üst kısmına uygulanıyor.
İzin kalıcı olmasının nedeni, aşının diğer birçok aşıdan farklı olarak doğrudan derinin içine yapılması.
Birçok aşı kas içine ya da deri altına yapılırken BCG, intradermal yani doğrudan deri içine uygulanıyor. Bağışıklık sistemi aşıdaki bakteriye tam bu noktada tepki veriyor ve süreç şu şekilde ilerliyor:
Kabarık Baloncuk: Aşının hemen ardından enjeksiyon bölgesinde kabarık bir baloncuk oluşabiliyor.
Yara: 2 hafta sonra bu baloncuk, kabarcığa ya da küçük bir yaraya dönüşebiliyor.
İyileşme: Yara zamanla kabuk bağlıyor. Bu süreç birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebiliyor.
Kalıcı İz: İyileşme sırasında normal deriden farklı bir doku oluşuyor ve geriye ömür boyu kalan yuvarlak bir iz kalıyor.
İzin büyüklüğü ya da hiç oluşmaması, aşının işe yarayıp yaramadığını tek başına göstermiyor.
İzin boyutu ve şekli kişiden kişiye farklılık gösteriyor. Çoğu kişide çukur ve yuvarlak bir iz kalırken, aşı olan bazı kişilerde gözle görülür bir iz hiç oluşmuyor. Bazı kişilerde ise enjeksiyon bölgesinde keloid adı verilen kırmızı ve kabarık izler görülebiliyor.
Uzmanlar, koldaki izin kişinin verem hastalığına karşı ne kadar korunduğunu göstermediğini belirtiyor. Aşının en büyük faydası ise küçük çocuklarda verem hastalığının ağır seyretme riskini azaltması.
Yaşça büyüklerin kolundaki benzer izin bir diğer olası kaynağı ise çiçek aşısı.
Eski kuşaklarda görülen bazı izler, çiçek hastalığına karşı yapılan aşıdan kalıyor. Bu aşı, iki uçlu özel bir iğnenin aşı sıvısına batırılıp üst koldaki küçük bir alana defalarca batırılmasıyla uygulanıyordu. Aşı bölgesinde 3-4 gün içinde kırmızı ve kaşıntılı bir kabarıklık oluşuyor, ardından irinli bir kabarcığa dönüşüp kabuk bağlıyordu.
Rutin çiçek aşısı ABD'de 1972'de sona erdi. Dünya Sağlık Örgütü'nün 1980'de çiçek hastalığının dünya genelinde ortadan kalktığını ilan etmesinin ardından aşının uygulanması da durduruldu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Bir Zamanlar Veremli Görünmek Modaydı: Kadınlar Bu Görünümü Taklit Etti
Vücudumuzun Kendini 7 Yılda Bir Yenilediği Sözü Doğru mu?
Yorum Yazın