Çin'den İş Dünyasına Örnek Olacak Karar: "İşçi, Yapay Zeka Nedeniyle İşten Atılamaz"
Çin’in teknoloji merkezlerinden biri olarak kabul edilen Hangzhou’da, yargı dünyasında ve teknoloji sektöründe geniş yankı uyandıran bir hukuk mücadelesi sonuçlandı. Mahkeme, şirketlerin operasyonel süreçlerini otomatize etme gerekçesiyle çalışanlarının görevine son vermesini hukuka aykırı bularak, yapay zekanın tek başına geçerli bir fesih nedeni oluşturamayacağına hükmetti.
Detaylar 👇
Teknolojik modernizasyonun iş sözleşmelerini tek taraflı feshetme yetkisi vermediği tescillendi
Dava süreci, 2022 yılında bir teknoloji firmasında yapay zeka çıktılarının doğruluğunu denetlemek üzere 'kalite güvence yöneticisi' sıfatıyla işe alınan Zhou isimli çalışanın başvurusuyla başladı. Şirket yönetimi, 2025 yılına gelindiğinde söz konusu pozisyonun görev tanımını bir büyük dil modeli (LLM) ile ikame etme kararı aldı. Bu doğrultuda çalışana maaşında yüzde 40 oranında kesinti içeren daha düşük statülü bir pozisyon teklif edildi. Zhou’nun bu teklifi reddetmesi üzerine iş akdi feshedilerek kendisine kıdem tazminatı paketi sunuldu. Ancak teklif edilen meblağı ve fesih gerekçesini kabul etmeyen çalışan, konuyu yargıya taşıma kararı aldı.
Mahkeme heyeti yapay zeka kullanımını operasyonel zorluk veya iş küçülmesi kapsamında değerlendirmedi
Hangzhou Orta Halk Mahkemesi tarafından incelenen dosyada, işverenin fesih gerekçeleri yasal mevzuat açısından yetersiz görüldü. Yüksek mahkeme, teknolojik dönüşümün veya yapay zeka entegrasyonunun mevcut iş kanununda yer alan 'işin sürdürülmesini imkansız kılan koşul' veya 'olağanüstü operasyonel zorluk' tanımlarına girmediğini saptadı. Karar metninde, işverenlerin yalnızca verimlilik artışı hedefiyle mevcut iş sözleşmelerini tek taraflı olarak ortadan kaldıramayacağı ve dijital dönüşüm süreçlerinin hukuk çerçevesinin dışında hareket edemeyeceği vurgulandı.
Hukukçular bu kararın otomasyon süreçlerinde çalışan haklarını koruyan bir referans noktası haline geleceğini öngörüyor
Çin hukuk sisteminde içtihat bağlayıcılığı ilkesi bulunmamasına rağmen, bu kararın benzer uyuşmazlıklarda alt mahkemeler üzerinde yönlendirici bir etki yaratması bekleniyor. Uzmanlar, söz konusu hükmün şirketleri doğrudan işten çıkarma yerine, mevcut personelin yeni teknolojilere uyum sağlaması için yeniden eğitim ve görev dönüşümü gibi alternatif modellere yönelteceğini ifade ediyor. Bu tarihi nitelikteki karar, yapay zekanın sağladığı üretim artışı ile sosyal koruma mekanizmaları arasındaki dengenin korunması adına küresel ölçekte emsal teşkil edebilecek bir adım olarak nitelendiriliyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Harvard Açıkladı: Uzun ve Sağlıklı Bir Ömrün Sırrı Aşık Olmakta Saklı
Saç Beyazlamasında Ezber Bozan Gerçek: Sebebi Sandığınız Gibi Değil
Yorum Yazın