CERN Benzeri ‘SESAME’ Laboratuvarını Kurmuştu: 'Bilimde Diplomasi Ödülü'nü Alacak İlk Türk Prof. Dr. Zehra Sayers

 > -

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Zehra Sayers, Ortadoğu’da eşi benzeri görülmemiş bir çalışmaya imza atarak, birbirleriyle siyasi uyuşmazlık içinde olan ülkeleri, Ürdün’de kurulan ileri teknoloji laboratuvarı SESAME’de aynı çatı altında topladı. Sayers bu sayede ABD Bilimde İlerleme Derneği tarafından ‘Bilimde Diplomasi Ödülü’ne layık görüldü. Sayers, ödülünü yarın Washington’da alacak

Hürriyet'ten İpek Yezdani'nin haberine göre, 20 yıllık çalışma sonucunda ‘SESAME’ (Ortadoğu’daki Sinkrotron Işığı Deneysel Bilim ve Uygulamaları) adındaki İsviçre’deki CERN benzeri ileri araştırma laboratuvarını kuran biyofizik ve moleküler biyoloji uzmanı Prof. Dr. Zehra Sayers, İsrail- İran, Türkiye- Güney Kıbrıs Rum Yönetimi gibi siyasi bir platformda aynı çatı altında bir araya gelmesi çok zor olan ülkeleri bilim için buluşturdu.

"Yan yana gelmeyeceğini düşündüğümüz ülkelerden bilim insanları bu laboratuvar için bir araya geldi"

Sayers ödül töreni öncesi çalışmaları hakkında şunları dedi: “İsviçre’deki CERN laboratuvarında çalışan ve aralarında Alman ve Amerikalı araştırmacıların da bulunduğu bir grup bilim insanı, bundan yaklaşık 20 yıl önce Ortadoğu’da da CERN benzeri bir ileri araştırma laboratuvarı kurmaya karar verdiler. O sırada ben Almanya’da bir sinkrotron laboratuvarında çalışıyordum. ABD’de çalışan Prof. Ercan Alp bu proje için bana ulaştı ve ben de laboratuvarın kurucuları arasında yer aldım. 2002’den 2018’e kadar Bilimsel Danışma Komitesi Başkanı oldum. Normalde yan yana gelmeyeceğini düşündüğümüz ülkelerden bilim insanları ve yetkililer de bu laboratuvar için bir araya geldiler. Amaç, farklı ülkelerden ve farklı alanlardan bilim insanlarının bir araya gelip birlikte çalışmasıydı. Zaten İsviçre’deki CERN de 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Fransız ve Alman araştırmacılarını bir araya getirmek amacıyla kurulmuştu."

Açılışı Kral Abdullah yaptı

SESAME laboratuvarı Ürdün Kralı Abdullah tarafından açılırken törene aralarında Türkiye’den Türk Atom Enerjisi Kurumu temsilcisinin de bulunduğu üye ülkelerin delegeleri, CERN Genel Direktörü Fabiola Gianotti, UNESCO Genel Direktörü Irena Bokova ve Avrupa Komisyonu üyesi Carlos Moedas da katılmıştı.

"Aralarında Türk ve kadın olan sadece benim"

2018’de de laboratuvarın üye ülkelerin araştırmacılarına kapılarını açtığını belirten Sayers, "Türkiye’nin de içinde bulunduğu sekiz ülke, 20 yıl boyunca buranın kuruluşu için çalıştılar. Üye ülkelerin hepsi bütçeye katkıda bulunuyor. Türkiye’yi Türk Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) temsil ediyor. Ben bilim insanı olarak 2018’de laboratuvarı tamamen kurulmuş bir vaziyette teslim ettim. Benimle birlikte, SESAME’nin kuruluşunda önemli rol oynamış dört bilim insanı daha ödül alacak, ancak aralarında Türk ve kadın olan sadece benim. diğerleri İngiliz, Alman, İsrailli ve Ürdünlü dört erkek araştırmacı. Ben de bu ödülü SESAME çalışanları adına alacağım.” ifadelerini kullandı.

"Biz burada kurucu ülke olarak söz sahibiyiz"

Prof. Dr. Zehra Sayers laboratuvardaki çalışmaların önemini şöyle anlattı: “Sinkrotron ışığı arkeolojiden tıbba, çevre bilimlerinden farmakolojiye kadar birçok alanda ileri düzeyde araştırma yapma imkânı sağlıyor. Örneğin bununla vücudumuzdaki moleküllerin üç boyutlu yapısına bakmak mümkün. Bu laboratuvar, Ortadoğu’da bilimin ilerlemesi için çok önemli bir aşama. Ortadoğu adeta kaynayan bir kazan, bu bakımdan farklı ülkelerden insanların bilim yoluyla yakınlaşması için çaba göstermek de çok önemli. Ayrıca Türkiye bu projede başı çeken ülkelerden biri. Biz burada kurucu ülke olarak söz sahibiyiz.”

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!
YORUMLAR İÇİN TIKLAYINIZ
Görüş Bildir