700 Bin Yıldır Uyuyan Dev Uyandı: Uzaydan Bile Görülebilen Yanardağı Bilim İnsanlarını Endişelendiriyor
İran’ın güneydoğu bölgesinde yer alan ve yüz binlerce yıldır uykuda olduğu değerlendirilen Taftan Yanardağı, modern uydu teknolojileri aracılığıyla kaydedilen yer değiştirme sinyalleriyle bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. Yapılan son araştırmalar, yaklaşık 12.927 fit yüksekliğe sahip bu dev stratovolkanın son on aylık periyotta dokuz santimetre oranında yükseldiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bu dikey hareketliliğin yer kabuğunun altındaki basınç birikimine işaret eden kritik bir veri niteliği taşıdığını vurguladı.
Detaylar 👇
Gelişmiş Uydu Teknolojileriyle Yer Kabuğundaki Milimetrik Değişimler Mercek Altına Alındı
Bölgede yer seviyesinde sürekli izleme yapacak GPS istasyonlarının bulunmaması nedeniyle, araştırmada Sentinel-1 uydularından elde edilen InSAR (Radar İnterferometrisi) verileri temel alındı. Bulut örtüsünü aşabilen ve gece-gündüz kesintisiz gözlem yapabilen bu radar sistemi, zemin hareketlerini uzaydan milimetrik hassasiyetle ölçerek yanardağın zirvesindeki şişmeyi belgeledi. Elde edilen veriler, on aylık yükselişin ardından zeminde herhangi bir çökme yaşanmadığını, dolayısıyla içerideki basıncın henüz tahliye edilmediğini kanıtladı.
Basınç Kaynağının Sığ Derinlikteki Hidrotermal Sistemlerden Kaynaklandığı Tespit Edildi
Jeofiziksel modellemeler, sarsıntı ve yükselmeye neden olan kaynağın yüzeyin yaklaşık 490 ila 630 metre altında konumlandığını gösterdi. Bu sığ derinlik, ana magma rezervuarından ziyade, sıcak su ve gazların sirkülasyon yaptığı hidrotermal sistemdeki bir aşırı basınç durumuna işaret etti. Bilim insanları, yaklaşık 3,2 kilometre derinlikte bulunan magmadan sızan uçucu gazların yüzeye yakın gözenekli kayaçları şişirdiğini ve sistemin bir nevi 'yavaş sıkışma' evresinde olduğunu değerlendirdi.
Uzmanlar Sönmüş Yanardağ Etiketinin Güvenlik Açısından Yanıltıcı Olabileceğini Belirtti
Taftan Yanardağı, modern insanlık tarihi boyunca herhangi bir yıkıcı püskürme kaydı bulundurmaması sebebiyle uzun süre durağan kabul edildi. Ancak zirvedeki fümerollerden yayılan aktif gaz çıkışları, sistemin jeolojik açıdan canlılığını koruduğunu teyit etti. Araştırmanın yürütücüsü Pablo J. González, binlerce yıllık sessizliğin ardından sistemlerin aylar içinde hareketlenebileceğine dikkat çekerek, yanardağların sadece kül bulutlarıyla değil, ısı ve zemin deformasyonuyla da takip edilmesi gerektiğini hatırlattı.
Bölgesel Yetkililer Olası Gaz Patlamalarına Karşı İzleme Faaliyetlerini Artırmaya Çağrıldı
Şu anki veriler mutlak bir lav akışına işaret etmese de yeraltı sularının aniden buharlaşmasıyla meydana gelebilecek freatik (buhar kaynaklı) patlamaların ciddi bir risk oluşturduğu bildirildi. Özellikle 50 kilometre mesafedeki Khash şehri gibi yerleşim birimlerinin, yoğun kükürt gazı ve ani hava değişimlerine karşı hazırlıklı olması gerektiği ifade edildi. Bilim heyeti, bölgede acilen sismometre ağlarının kurulması ve gaz ölçümlerinin düzenli hale getirilmesi yönünde yerel makamlara çağrıda bulundu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Almanya'da Tartışma Yaratan Arama Moturu: "Ailem Eskiden Nazi miydi?"
Yorum Yazın