Tuz Çıkarmak İçin Yerin Bir Kilometre Altına Kuyu Açtılar
Çin’in Sichuan eyaletindeki Zigong kentinde yaşayan ustalar, yer altındaki tuzlu suya ulaşmak için modern sondaj makinelerinden yüzyıllar önce derin kuyular açıyordu. Ağır demir uçların tekrar tekrar zemine vurulmasına dayanan yöntemle tamamlanan Shenhai Kuyusu, 1835’te 1.001 metre derinliğe ulaştı. Kuyudan tuzlu suyun yanında doğal gaz da çıkarılıyor, gaz bambu borularla taşınarak tuz üretiminde yakıt olarak kullanılıyordu.
Ağır demir uçları aylarca zemine vurarak ilerlediler
Sichuan’ın denizden uzak olması, bölgede yaşayanların tuzu yer altındaki tuzlu su yataklarından çıkarmasına yol açtı. Kuyuların geçmişi milattan önceki ilk binyıla kadar uzanırken özellikle Tang ve Song dönemlerinde kullanılan sondaj yöntemleri giderek geliştirildi. Zigong zamanla bölgedeki tuz üretiminin merkezi hâline geldi.
Ustalar geniş bir maden çukuru kazmak yerine dar bir kuyu açıyordu. Ahşap bir düzeneğe bağlanan ağır demir uç, insan veya hayvan gücüyle yukarı kaldırıldıktan sonra serbest bırakılıyor ve kayayı parçalıyordu. Aynı hareketin sürekli tekrarlanmasıyla kuyu santimetre santimetre derinleşiyordu.
Çalışmanın hızı karşılaşılan kaya katmanına göre değişiyordu. Bazı günlerde yalnızca birkaç santimetre ilerlenebiliyor, kimi bölümlerin aşılması yıllar sürebiliyordu. Çöken duvarlar, kuyunun içinde kalan aletler ve yön değiştiren delikler için farklı biçimlerde sondaj uçları ile özel çıkarma teknikleri geliştirildi.
Doğal gazı bambu borularla tuz kazanlarına taşıdılar
Yeterli derinliğe ulaşıldığında kuyunun içine bambudan hazırlanan borular indiriliyor ve tuz oranı yüksek su yüzeye çekiliyordu. Çıkarılan su, büyük kazanlarda kaynatılıyor; su buharlaştıktan sonra geride kalan tuz toplanıyordu. Böylece kıyıdan uzak bölgelerde büyük ölçekli tuz üretimi yapılabiliyordu.
Derin kuyulardan tuzlu suyla birlikte doğal gaz da çıkıyordu. Ustalar gazı serbest bırakmak yerine birbirine eklenip sızdırmaz hale getirilen bambu borularla üretim alanlarına taşıdı. Gaz, tuzlu su kazanlarının altında yakılarak üretimde gereken ısıyı sağladı.
Yapımına 1823 civarında başlanan Shenhai Kuyusu, 1835’te 1.001,42 metreye ulaştı ve bir kilometre sınırını aşan ilk insan yapımı kuyu olarak kayıtlara geçti. Geleneksel sistemlerin büyük bölümü daha sonra kaldırılmış olsa da Shenhai Kuyusu, Zigong’un yüzyıllar süren tuz ve doğal gaz üretiminin en önemli örneklerinden biri olarak korundu.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir:
Depremde Yıkılan Kenti Altıgen Planla Yeniden Kurdular
500 Yıllık Mahallede Yıllık Kira Sadece 42 TL!
Asfaltın Altına 100 Metrelik Kuyu Açacaklar: Kışın Devreye Girecek
Yorum Yazın