Sular Gidince Kardeş Ülkenin Denizi Yeni Ada Doğurdu: Herkesi Endişelendirdi
Dünyanın denizle bağlantısı olmayan en büyük iç su kütlesi Hazar Denizi'nin Kazakistan bölümünde sular çekildikçe yeni adalar oluşmaya başladı. Uzmanlar, seviye düşüşünün kuzey kesimde Aral Denizi'ne benzer bir sonuç doğurabileceği uyarısını yapıyor.
Detaylar 👇
Kazakistan'a bağlı Kulaly Adası yakınındaki hava keşfinde yeni bir kara parçası tespit edildi.
Gönüllü çevre aktivisti Daniyar Akimzhanov ve ekibi, Kulaly Adası yakınında yaptıkları hava keşfi sırasında yeni bir kara parçası tespit etti. Akimzhanov, son dört beş yılda kuzey Hazar'da birkaç yeni ada belgelediğini söyledi. Kaydedilen adaların bazıları yaklaşık bir kilometre uzunluğa ve 200 ile 300 metre genişliğe ulaşıyor. Yeni karalara yaban domuzu gibi canlılar ulaşmaya başladı, kurtlar ise buz üzerinden geçiyor.
Kazak Hazar Araştırma Enstitüsü, yeni açığa çıkan alanların kalıcı ada haline gelip gelmeyeceğinin dip topografyasına, dalga ve rüzgâr dinamiklerine bağlı olduğunu belirtiyor. Enstitü, daha fazla kara parçasının yüzeye çıkmasını bekliyor.
Kazakistan kesiminde deniz seviyesi 1996'dan bu yana yaklaşık 2,5 metre düştü ve rekor seviyeye geriledi.
Ölçümlere göre Kazak kesiminde deniz seviyesi 1996'da eksi 26,82 metredeyken 2025'te eksi 29,27 metreye indi. Bu, yılda ortalama 8 ila 9 santimetrelik bir çekilmeye karşılık geliyor. Temmuz 2026'da Kulaly Adası gözlem istasyonunda eksi 29,42 metre ile çalışma dönemindeki en düşük seviye kaydedildi. Uydu analizleri, 2000 ile 2025 arasında kuzeydoğu Hazar'da suyla kaplı alanın yaklaşık 16 bin 384 kilometrekare küçüldüğünü gösteriyor.
Alabama Üniversitesi'nden hidroiklim bilimci Dr. Sifan Koriche, Hazar'ın su dengesinin nehirlerden ve yağıştan gelen su ile buharlaşma arasındaki ilişkiye dayandığını belirtiyor. Düşüşün başlıca nedeni artan sıcaklıklar nedeniyle hızlanan buharlaşma. Barajlar ve sulama gibi insan kaynaklı su kullanımı da denize ulaşan nehir suyunu azaltabiliyor.
Seviye düşüşü sürerse kuzey Hazar'ın Aral Denizi'ne benzer bir kaderle karşılaşabileceği belirtiliyor.
Koriche'ye göre orta düzey bir iklim senaryosunda deniz seviyesi yüzyılın sonuna kadar 8 metreye varan oranda düşebilir. Modeller arasında büyük farklar bulunuyor. Denizin çeyrek ile üçte biri arasındaki kuzey bölümü Aral Denizi benzeri bir sonuçla karşı karşıya kalabilirken, derin orta ve güney havzaların aynı sonuçla karşılaşması beklenmiyor.
Seviye düşüşü, denizin canlıları için de tehdit oluşturuyor. Yalnızca Hazar'da yaşayan Hazar fokunun sayısı son yüzyılda yaklaşık 1 milyondan 100 bine geriledi. Fokların dinlenme alanı olarak kullandığı adalar ise 1995'ten bu yana 15 kattan fazla küçüldü.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
İlginizi çekebilir;
Dünyada Karaya Değmeyen Tek Deniz: Hiçbir Yere Kıyısı Yok
Doğa Tersine Döndü: Dünyanın En Kurak Çölünde Milyonlarca Çiçek Açtı
Yorum Yazın