Bağlaç Olan "de"yi Ayrı Yazmak Kolay, Peki Bu Kuralları ve Bilgileri Biliyor muydunuz?

Ankaralı, İstanbullu, Bolulu...✔️
Parisli, Amsterdamlı...✖️

Paris'li, Amsterdam'lı...✔️
(Yabancı il adlarında "-lı, -li" kesmeyle ayrılır.

— Alp Bey #YürüyenTDK (@PaksoyAlp) 30 Ekim 2017

Türkçenin diğer dillerden aldığı ve diğer dillere verdiği kelime sayısı: pic.twitter.com/Bpxjm1EtDV

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) October 13, 2017

Birbiriyle karıştırılan bazı kelimeler:
Âdem (İnsan)
Adem (Yokluk)

Adet (Sayı)
Âdet (Gelenek)

Alem (Bayrak)
Âlem (Kâinat)

Bilakis (Aksine)
Bilhassa (Özellikle)

Çağdaş (Aynı çağda yaşayan)
Modern (Çağa uygun)

Yar (Uçurum)
Yâr (Sevgili)

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) January 4, 2018

İstiklâl Marşı'nda geçen 256 kelimenin 169'u Türkçe, 74'ü Arapça, 13'ü Farsça kökenlidir. Oranlarsak eğer: %66 Türkçe, %29 Arapça, %5 Farsça.
Âkif'in Türkçe hassasiyeti ve hakimiyeti, çağdaşlarında hiçbir şekilde görülmemektedir.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 28, 2017

Özbekistan, Kırgızistan gibi ülke adlarındaki "-istan" eki "sit (oturmak)" ile kökteş. Hint-Avrupa dillerinden ithal etmişiz. Aynı kökten "istasyon, statü, statik..." gibi sözler de türemiştir.

Buna göre "Türkistan" sözü "Türklerin durduğu, oturduğu yer" anlamına gelmektedir.

— Alp Bey #YürüyenTDK (@PaksoyAlp) 3 Aralık 2017

Rusçada "kurşun kalem"in karşılığı "karandaş (карандаш)"tır. Ünlü kalem markası "Caran d'Ache" da adını bu kelimeden almıştır.
Peki Rusçaya nereden geçmiş bu kelime?
Tatarcadan.
Tatarca "Kara daş" sözünden geçmiş.

Tevekkeli dememişler "Rus'u kazsan altından Tatar çıkar." diye.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 27, 2017

Türkçe'yi✖️
Türkçeyi✔️

Türkçe'ye✖️
Türkçeye✔️

Türkçe'de✖️
Türkçede✔️

Türkçe'den✖️
Türkçeden✔️

Türkçe'nin✖️
Türkçenin✔️

Yapım eklerinden sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Aklınızda bulunsun.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) November 17, 2017

"Baz" kelimesi "oynayan" anlamındadır. "Cambaz" sözü de birleşik kelimedir. Eski hâli "canbaz"dır. "Canıyla oynayan" manâsında. "Hokkabaz, sihirbaz, hilebaz..." gibi sözcükler de aynı birleşmeden oluşmuştur.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) November 30, 2017

İstiklâl Marşı'nda yer alan "Yırtarım dağları enginlere sığmam taşarım!" dizesinde "telmih/hatırlatma" sanatı vardır. Mehmet Akif, "Yırtarım dağları!" derken Ergenekon'u hatırlatmaktadır.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 15, 2017

Sağol✖️
Sağ ol✔️

Yada✖️
Ya da✔️
("Yada" yazarsanız Türklerin kutsal taşından bahsetmiş olursunuz.)

Özgeçmiş✖️
Öz geçmiş✔️

Ünvan✖️
Unvan✔️

Muhattap✖️
Muhatap✔️

Nisbet✖️
Nispet✔️

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 20, 2017

Karayolu✖️
Kara yolu✔️

Havayolu✖️
Hava yolu✔️

Demiryolu✖️
Demir yolu✔️

Çevreyolu✖️
Çevre yolu✔️

Hava alanı✖️
Havaalanı✔️

Hava limanı✖️
Havalimanı✔️

— Alp Bey #YürüyenTDK (@PaksoyAlp) 27 Aralık 2017

̵A̵̵n̵̵t̵̵r̵̵e̵̵m̵̵a̵n̵✖️
Antrenman✔️

̵E̵̵ş̵̵o̵̵r̵̵t̵̵m̵̵a̵n̵✖️
Eşofman✔️

̵İ̵̵ç̵̵i̵̵ç̵e̵✖️
İç içe✔️

̵G̵̵i̵̵t̵̵ ̵̵g̵̵i̵̵d̵e̵✖️
Gitgide✔️

̵Ş̵̵e̵̵v̵̵k̵̵a̵t̵✖️
Şefkat✔️

̵R̵̵e̵̵s̵̵t̵̵o̵̵r̵̵a̵̵n̵t̵✖️
Restoran✔️

̵P̵̵a̵̵r̵̵d̵̵e̵̵s̵ü̵✖️
Pardösü✔️

— Alp Bey #YürüyenTDK (@PaksoyAlp) 6 Aralık 2017

"Lahmacun" iki sözcükten oluşmuştur.
Lahm: Et
Acin: Hamur/Yoğrulmuş

"Lahmacun" da bir nevi "etli ekmek/hamur gibi yoğrulmuş et" manâsına gelir. Divan şiirinde de kullanılan "mülahhem"in kökü "lahm"dır ve "etli-butlu" anlamındadır.
"Lahmacun edebiyatı" yapanlar bilmez bunları.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 18, 2017

Tarçın çoğu kişinin sevdiği bir baharat. Ben daha çok kelimenin kökenini seviyorum.
Farslar, Asya'nın uzaklarından gelen bu kokulu ağaç kabuğuna "dâr-ı Çin" adını vermişler. "Çin ağacı" manâsında. Zamanla da "tarçın" olmuş, şahane olmuş.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) December 30, 2017

“Ki” bulunan sözcüğe “-ler” eki getirildiğinde sözcük anlamsız oluyorsa ayrı, anlamlıysa bitişik yazılır.

“Seninki ne âlemde?”
“Seninkiler”
(Anlamlı, bitişik.)

“Seni öyle özledim ki...”
“Özledimkiler”
(Anlamsız, ayrı.)

Unutmayın, cümleye değil sadece kelimeye “-ler” gelecek.

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) January 1, 2018

Cümleden “de” çıkarıldığında anlam bozuluyorsa bitişik, bozulmuyorsa ayrı yazılır.

“Ali de gelecek.”
“Ali gelecek.”
(Anlam bozulmadı, ayrı.)

“Kitabım Ali’de kaldı.”
“Kitabım Ali kaldı.”
(Anlam bozuldu, bitişik.)

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) January 1, 2018

Notalar ve anlamları:

DO: Dominus. "Mutlak güç"
RE: Rerum. "Olaylar"
Mİ: Miraculum. "Mucize"
FA: Familias Planetarium "Gezegenler"
SOL: Solis. "Güneş"
LA: Lactea Via. "Samanyolu"
Sİ: Siderae. "Yıldızlar" ("Star" sözcüğü de aynı köktendir.)

— Alp Paksoy (@PaksoyAlp) January 5, 2018