Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Bağlaç Olan De ve Da'ları Ayırmayanları Durmak Sıkılmak Bilmeden Eleştirmek Neden Çok Saçma?

0PAYLAŞIM

Bağlaç olan de ve da'yı ayırmayı bilip ayırmayanlara zulmettiğiniz yeter. Artık söz sırası onların.

De ve da ayrı yazımı konusunda büyük bir tartışma var, genellikle bu konuda aşırı hassas olanların katıldığı bir tartışma bu.

Haksız da değiller esasen, konuştuğumuz dili en iyi şekliyle kullanmak ve ona kıymet vermek için kuralları özellikle dikkate almak gerekiyor. Bu, dilin geleceğini de korumak için mühim, yani imla kuralları konusunda takıntılı olanlar tamamen haklı. Bir sözümüz yok.

Sadece bizim aramızda tartışılan bir konu değil, koca koca akademisyenler de bu hataya düşebiliyor.

Bağlaçların ve genel olarak imla kurallarının yazımına dikkat edenlere bir takdir verelim önce.

Çünkü aldıkları eğitimin hakkını veriyorlar, özellikle de üniversitedeki eğitimden ziyade kendilerini eğiterek edindikleri bu donanımı iyi kullanıyorlar. Bunun yanında öğrenirken öğretmeye de hevesliler, karşılaştıkları hataları düzeltmek için konuşmayı seçiyorlar.

Buradaki tek eleştiri düzeltirken fazla eleştirel olmaları. Belki de böylesi gerekiyordur, kim bilir?

Peki... Dili korumak için çabalayanları övdük, biraz da öz eleştiri yapalım.

İmla kuralları ve dilin incelikleri önemli olsa da burada atlanan bir detay var ve bu detayı gözden kaçırdıkça kendi hakikatimize sıkışıp kalma ihtimalimiz çok yüksek. Şöyle anlatalım, karşınızdaki kişi siz "sabahtan beri aynı, hala dışarıda kar yağıyor" yazdığınızda bunu halanıza yazdığınızı ve yatırımlarınız sonucu gökten yağan kazancı belirttiğinizi mi düşünüyor?

O halde onu şu şekilde ortamdan uğurlayın.

Çünkü tüm dil kılavuzlarını da getirseniz onun yaşadığı soruna fayda etmeyecek. Bir kişi, okuduğu cümledeki bağlamı yakalayamıyor ve bunu ancak kullanılan şapkayla kavrayabiliyorsa orada ciddi bir problem var demektir.

Tabii bu de ve da için de geçerli ancak oradaki durum biraz kafa karıştırıcı.

Çünkü bugün kural olarak kullandığımız de ve da ayırma, geçmişte pek uygulanmıyordu.

Bu gördüğünüz Sabahattin Ali'nin Kuyucaklı Yusuf'undan alıntı mesela. Merak edenler için, sayfa 194.

De, ki, mi ve nicesi dili hayli iyi kullanan yazarlar tarafından bitişik yazılıyordu. Şu an bunlar ayrı yazılıyor ve zaten buna bir itirazımız da yok ancak akıllarda tutulması gereken şey, bu uygulamaların sanki hiç değişmeyecek kırmızı çizgiler olarak görülmesi.

İşin aslı bağlaçlar konusunda böyle takıntılı olmak hatta bu konuda tahammülsüz olmak dili korumaktan da ibaret değil.

Bir nevi ad hominem konuşuyor burada. Kişiler tartışırken biri diğerinin imla hatasını gördüğünde "Önce de da ayırmayı öğren" diyerek farklı bir kanala geçiyor. Yani konuşulan konunun özü hemen ikinci plana atılıyor ve artık dil bilgisi üzerinden bir eleştiri, küçümseme devreye giriyor.

Herkes bunu yapıyor demiyoruz ancak tartışmalarda bu yola girenler imla kurallarını tartışmada üstün çıkabilmek için bir argüman olarak, üstünlük göstergesi olarak kullanıyor.

Oysa bahsi geçen şey resmi bir belge ya da mühim bir yazı değilse önemli olan de ve da'yı ayırmamak değil.

Bir kişi de ve da ayırmıyor olabilir, ayırsa çok daha iyi olabilir ancak kritik olan "de ve da'yı ayıramıyor" olmasıdır. Biri bunu ayırmayı biliyor ve kolayına geldiği için ayırmıyorsa onu eleştirmek yersiz olabilir ancak kişi nasıl ayıracağını tam olarak bilmiyorsa, dile hakim değilse işte o zaman tatlı dille ufak bir uyarı buradaki sorunu çözer.

Ha, gerçekten bağlaç olan de ve da'yı ayırmayı bilmiyorsa da söylediklerini ciddiye almayacağınız anlamına gelmez. Önce bağlaçları ayırıp sonra gelmesini söylemeyin, belki kıymetli bir şeyler diyecektir.

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
aaabbbcccddd

hiç lami cimi yok, hala bu basit kuralı öğrenemeyen insan düşük zekalıdır.

gencfbli_07

Türkçe öyle bir dil ki bir tane kelime bir sürü anlama gelecek şekilde kullanılabiliyor. Ayrıca anlatım bozukluğu konusunu kavrayabilen akıllı arkadaşlar bilir ki cümlenin anlamını çok farklı yerlere çekebilecek şekiller mevcut. Yazım kurallarına uymak gerekiyor ! İleride bir zamanda resmi bir evrak yazarken saçma sapan hatalarla doldurursan mazallah aptal derler sana. Berat Albayrak gibi alay konusu olursun. 🤣

metin-akalp

Vaktiyle oyun forumlarında ikamet ederken bazı arkadaşlar görürdük. Normalde 1 cümlelik mesajlar yazan bu arkadaşlar bir sorunu detaylı tarif etmeleri gerektiğinde hem kendine hem okuyana büyük sıkıntı verirdi. Büyük harf nedir bilmeyen, noktalama işareti tanımayan, yazım yanlışlarını kontrol etmeyen bu arkadaşlar çoğunlukla sorunlarına yanıt bulamazdı. Bu arkadaşlar yazı için bir beceri edinmeye çalışmazlar çünkü o kadarına ihtiyaçları olmadığını düşünürlerdi. Ancak er geç ihtiyaçları olurdu ve büyük sıkıntı çekerlerdi. Atatürk gibi yazmanıza gerek yok ama doğrusunu öğrenmeye ve kullanmaya çalışın. Bir süre sonra bu zahmetli olmayacak ve kendinizi ifade etmeniz zor olmayacaktır.

panda-slothful

bak amq gavatı; cümlenin anlamı tamamen değişiyor. ayrıca ayrı olması gerekenlerin ayrı durması çok şık bir görüntü...

lysandrablack

bana mesajda "bende seni seviyorum" yazdıkları zaman de ayrı yazılacak diyemeyeceğime göre aldırış etmeyi bıraktım.

Görüş Bildir