Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

9 Maddede Osmanlı'da Camilerin Kapatılıp Ezanların Susturulduğu Gün

 > Dosyalar-
3 dakikada okuyabilirsiniz

Şehrin fethinden, bugüne kadar, cuma namazının kılınmadığı, ezan sesinin duyulmadığı bir tek gün olmamıştı. Hatta işgal günlerinde bile böyle bir olay yaşanmamıştı. O gün hariç...

Tarih 29 Eylül 1730, günlerden cumaydı. O gün Osmanlı İmparatorluğu tarihinde bir ilk yaşandı. Çünkü camiler kapatıldı ve ezan okunması yasaklandı.. 

İşte, bu yasağın ilginç öyküsü:

1. Kısaca Lale Devri

Pasarofça antlaşmasından sonra, Patrona Halil İsyanına kadar ki 12 yıllık dönem, Osmanlı Devletinde Lale Devri olarak anılır. Dönemin en önemli olayları şüphesiz Sadrazam Damat İbrahim Paşa'nın öldürülmesi ve 3. Ahmed'in tahttan indirilmesidir.

2. Döneme Damga Vuran Yenilikler

Bu döneme kültür, edebiyat ve sanat alanındaki gelişmeler ve teknik alanda Avrupa'dan alınan yenilikler damga vurmuştur. Avrupa'ya geçici elçilerin gönderildiği bu dönemde Paris elçisi Sait Efendi ve İbrahim Müteferrika 16 Aralık 1727 tarihinde ilk matbaayı kurmuştur. Yalova'da ilk kağıt fabrikası, İstanbul'da itfaiye örgütü, kumaş fabrikası ve çini imalathanesi açılmıştır. İstanbul'da köşkler, saraylar ve lale bahçeleri kuruldu. Doğu kültürüne ait eserler Türkçe'ye çevrildi. İstanbul'da yıllar süren savaşlardan sonra yaşanan bu dönemde, halk da hoşnuttu.

3. Halktan Homurdanmalar Yükseliyor

'Lale Devri' döneminde imparatorluğa barış hakim olmuş ama bir kesim sınırsız bir eğlenceye dalmış, devlet kendi başına bırakılmış, neticede ekonomi yoldan çıkmış, pahalılık dayanılmaz bir hal almıştı. Halktan homurdanmalar yükseliyordu.

4. Tarihe Geçen Ayaklanma

Tarihe geçen ve bir devri kapatan ayaklanma işte böyle bir ortamda başladı. Bayezid Hamamı'nın telláklarından Patrona Halil'in önderliğinde sokağa dökülenler birkaç dakika içinde kendilerine binlerce destekçi buldular. Derken, asker yani yeniçeriler de isyancıların tarafına geçti ve Bayezid Hamamı'nın tellákı Halil bir anda İstanbul'a hakim oldu.

5. Saray, Olup Bitenin Farkına Varmadı

Saray, olup bitenin henüz farkında değildi ama isyancılar da ne yapacaklarına henüz karar vermemişlerdi. Halil ile yeniçeriler arasındaki ilk ciddi görüşme, sokağa dökülmelerinin ikinci gününde yapıldı. Halil, Sadrazam Damad İbrahim Paşa ile bazı devlet adamlarının 'halkı sıkıntıya soktukları için' kellelerinin alınmasını istedi. Bu arada bütün yeniçeri kışlalarının ve tersanenin de ayaklanmayı desteklediği haberi geldi. İyice güçlenen Halil, şehirdeki bütün zindanları boşalttırıp mahkumları serbest bıraktırdı.

6. Softanın Fetvası

İşte tam bu sırada, ortaya 'Deli İbrahim' adında bir softa çıktı. Patrona Halil ile yeniçeri ağalarının önüne geldi ve 'Mübarek bir davaya kalktınız. Zalimlerden hesap soruyorsunuz. Böyle büyük bir günde ezan okunmaz, namaz kılınmaz' dedi, derken bir de fetva verdi.

7. Camiler ve Mescitler Kapatıldı

Deli İbrahim'in fetvasıyla, o gün camiler ve mescitler kapatıldı, ezan okunması ve camilere namaz için gelinmesi yasaklandı ve 1730'un 29 Eylül günü, tarihlere 'İstanbul'da fetihten buyana ezan okunmayan tek gün' olarak geçti.

8. İsyan Sonrasında Yaşananlar

Yeniçeriler saraya yürüyüp Üçüncü Ahmed'i tahtından indirdiler. Tahta Birinci Mahmud geçti. Damad İbrahim Paşa önce idam edildi, sonra cesedi parçalandı. Ayaklanma 29 gün boyunca devam etti. Yeni hükümdar 26 Ekim 1730'da Halil ile arkadaşlarını bir baskınla ortadan kaldırdı ve her şeye hakim oldu.

9. Dönemin Bir Hatırası

Arnavut Halil'in sebep olduğu isyan bitip, her şey sakinleştikten sonra, Birinci Mahmud İstanbul kadısına bir ferman gönderdi: 

'Sebep olduğu kötü hatıradan dolayı bundan böyle hamamlarda Arnavut tellák çalıştırılmayacaktır' buyurdu..

Yeniçeriler tarihleri boyunca defalarca ayaklandılar. Bazen padişahları tahtlarından, bazen da sadrazamları, şeyhülislamları ve vezirleri kellelerinden ettiler. İsyanların en büyük ve kanlılarından olan, 'Patrona Halil Ayaklanması' da tarihe böyle geçti.

Kaynaklar:

http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=42640

http://www.osmanlipadisahlari.gen.tr/3.-ahmet.html

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

FACEBOOK YORUMLARI

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
mustafa-gul

Lisede bana şu konuyu Onedio.com kadar güzel anlatamayan hocalarım olduğu için şu an küfredişlerdeyim. Patrona Halil İsyanının sebepleri yaz... Sonuçları yaz... Tahttan inen yaz.. Tahta geçen yaz... Eee hocam.. yazılıda sorucam bunları birde orda yaz.. Ben adamı lise hayatım boyunca patron sandım lan.. Tellak çıktı..

m.-dursun

Osmanlı kudretiyle övünen aktroller padişahların aciziyetlerini görmezler.

Gizli Kullanıcı

Türkiye Cumhuriyeti'nde 18 sene boyunca okunmayan ezan için de bir galeri isteriz. onedio yayınlar mı onu bilemem tabi.

dr.kingschultz

la bi git işine hangi yıllar arasındaymış bu bakiim ?

Gizli Kullanıcı

http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e_ezan

ozgur-baris-kol

Kamilmisin fatih dicemde evet kamilsin

mustafa-gul

Fatih tarihten haberin yok bari sivrilme kardeşim be :D

serkan-yildirim1

18 yıl boyunca ezanın OKUTULMAMASI diye bir şey yok TÜRKÇE OKUTULMASI var , götünüzden element uydurmayın...

Gizli Kullanıcı

Ezanın Türkçesi, Arapçası, Çincesi olmaz. Belli kelimelerle bir araya gelmiş bir ibadet ritüelidir.

rayshi

ezan illaha arapça olmalıdır diyen gerizekalıları anlayamıyorum. yani önemli olan "anlam" değil, "sesler" mi kel mahmutcum? eğer anlama değilde seslere iman ediyorsanız bilemem tabii.

rayshi

ezan illaha arapça olmalıdır diyen gerizekalıları anlayamıyorum. yani önemli olan "anlam" değil, "sesler" mi kel mahmutcum? eğer anlama değilde seslere iman ediyorsanız bilemem tabii.

Gizli Kullanıcı

anlatılmaz, yaşanır cnm ;)

Gizli Kullanıcı

Cahillikden başka bir şey değil !!

bilinmeyene-kosan-adam

bence su anda da lale devrini yasiyoruz, halk yoksulluktan kiriliyor ama saraydakiler habersiz... bakalim tarih tekerrur edecek mi?

Başlıklar

İdamİstanbulolay
Görüş Bildir