3.712 Yaşında ve Hâlâ Zeytin Veriyor: Tunç Çağı'ndan Bugüne Ulaşan Ağacın Sırrı!
MÖ 1700'lerde filizlendi ve hala hayatta.
3 bin 712 yaş, gözümüze biraz soyut görünebilir. Bu ağacın kaç yaşında olduğunu şöyle düşünelim:
Ağaç Tunç Çağı'nda, MÖ 1700'lerde filizlendi
O tarihte Mısır'da piramitler çoktan dikilmişti
Anadolu'da ise Hitit Devleti henüz kuruluyordu
Ağaç o günden bu yana ayakta, dünya üzerindeki hayatımıza tanıklık ediyor. Dahası, hala da zeytin vermeye devam ediyor.
Peki yaşı nasıl ölçüldü?
Bir ağacın yaşı genellikle gövde kesilerek halkalardan okunur. Ama 3.700 yıllık bir ağacı kesmek söz konusu bile değil. Bu ağacın yaşı, ağaç kesilmeden ölçüldü: Gövde çevresi ve boyu matematiksel bir modele konuldu.
Trás-os-Montes ve Alto Douro Üniversitesi'nden (UTAD) araştırmacılar bunun için ağaca zarar vermeyen bir yöntem geliştirdi: gövdenin yarıçapı, çapı, çevresi ve ağacın boyu ölçülüyor, ardından matematiksel modelle yaş tahmin ediliyor.
Oliveira do Peso'nun 3.700 yılı aşkın olduğu sonucu, 2021'de yapılan bu değerlendirmeyle ortaya çıktı. Ağacın gövde çevresinin 10 metreyi bulduğu aktarılıyor.
Bu kadar uzun yaşamasının sırrı, ölen gövde bölümlerinin yerini yeni sürgünlerin alması.
Zeytin ağaçlarının bin yıllar boyunca yaşayabilmesinin nedeni kendini yenileme kapasitesi.
Gövdenin ölen bölümlerinin yerini, canlı kısımdan çıkan yeni sürgünler alıyor. Ağaç böylece kendini sürekli onarıyor: bugün gördüğümüz gövdenin büyük bölümü aslında orijinal ağacın defalarca yenilenmiş hali.
Üstelik bu ağaç yalnız değil: aynı ovada yaklaşık 80 tane bin yıllık zeytin ağacı bulunuyor
Oliveira do Peso, Portekiz'deki tek antik zeytin ağacı değil. Aynı ovada yaklaşık 80 tane bin yıllık zeytin ağacı bulunuyor.
Bölgede toplam yaşı 7 bin yılı geçen ağaç grupları var. Yani Alentejo ovası tek bir yaşlı ağacın değil, yaşayan bir mirasın evi.
Ülkemizde de Şanlıurfa'da 1332 yıldır ayakta duran tarihi bir zeytin ağacı bulunmuyor. Bu ağaç, sulanmadan yaşamını sürdürüyor ve her yıl yaklaşık 50 kilogram zeytin veriyor.
Keşfet ile ziyaret ettiğin tüm kategorileri tek akışta gör!
Test
Gündem
Magazin
Video
Bahçesini Kazan Bir Kişi, Ülkenin En Büyük Viking Hazinesini Buldu!
Yorum Yazın