GÜNDEM

İSTANBUL (AA) - ANDAÇ HONGUR - Fenerbahçe Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özlem Özdemir, akıllı telefonların mülteciler için yaşam kiti görevi gördüğünü ve dijitalleşmenin göçü kolaylaştırdığını belirterek, 'Mültecilerin kurdukları sosyal ağlarda sadece mülteciler yok, kaçakçılar ve insan tacirleri de var. Uygulamaları da herkes indirebiliyor. Bu riskli bir durum ve güvenlik problemlerini ortaya çıkarıyor.' dedi.AA muhabirinin sorularını cevaplayan Özdemir, tarih boyunca insanların savaş, çatışma, açlık, kuraklık, iklim değişikliği, işsizlik, şiddet, etnik temizlik ve soykırım gibi nedenlerle kendilerini daha güvende hissedecekleri, hiç bilmedikleri coğrafyalara doğru göç ettiğini söyledi. Göç çalışmalarında, güvenlik, iletişim, antropoloji, sosyoloji, uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi ile ekonomi gibi farklı disiplinlerin bir araya geldiğini dile getiren Özdemir, dijital teknolojik gelişmelerin göç ve dijital teknolojiyle ilgili alanlarda daha farklı araştırmalar yapılmasına yol açtığını belirtti.Özdemir, gelişen iletişim teknolojileri sayesinde sosyal medya üzerinden veya uygulamalar aracılığıyla mültecilerin gitmek istedikleri ülkeye ilişkin bilgi sahibi olabildiğini söyledi.'Mülteciler, özellikle Facebook kullanıyor'Mültecilerin kurdukları iletişim ağları sayesinde göç rotalarını dahi değiştirebildiğine dikkati çeken Özdemir, şöyle devam etti:'Mülteciler, özellikle Facebook kullanıyor. Burada oluşturdukları sosyal ağlarda bir araya geliyor ve orada bir kamusal alan yaratıyorlar. Daha önce giden, deneyimli mülteciler, diğer mültecilerle yol güzergahındaki riskleri, maliyeti, yaşadıkları ülkedeki yaşam tarzını, zorluklarını kurdukları ağlarda paylaşıyor ve orada bir heterotopya yaratıyorlar. Bu da mültecilerin göç rotalarını değiştirmelerine neden olabiliyor.''Uygulamalarda edindikleri bilgileri normal hayatta edinmeleri çok zor ve zaman alıyor'Doç. Dr. Özdemir, akıllı telefonların mülteciler için bir zenginlik sembolü olmadığının altını çizerek, 'Akıllı telefon bir mülteci için yaşam kiti, bir pusula, Avrupa'ya giriş kapısı, can simidi görevi görüyor. Cep telefonuna sahip olmak bir mülteci için güvende olmak anlamına geliyor. Ailesiyle veya daha önce göç eden mültecilerle iletişim kurma aracı olarak görülüyor.' dedi.Mültecilere yönelik mobil uygulamalara değinen Özdemir, şu bilgileri verdi:'Bir mültecinin, herhangi bir ülkeye gitmeden önce edinmesi gereken bütün bilgiler, onlara yönelik geliştirilen mobil uygulamalarda bulunuyor. Uygulamalar, çevrim içi veya çevrim dışı kullanılabiliyor. Mültecilerin uygulamalarda edindikleri bilgileri normal hayatta edinmeleri çok zor ve zaman alıyor. Uygulamaları daha önce Avrupa'ya göç etmiş mülteciler, gönüllüler, kendilerinden sonra gelecek mültecilere yardım etmek amacıyla yapıyor. Sivil toplum kuruluşları, Birleşmiş Milletler veya hükümetlerin yanı sıra bazen birkaç ülke bir araya gelerek proje kapsamında uygulamalar yapabiliyor. Örneğin Kızılhaç'ın Norveç ve Kanada'ya gitmek isteyen mülteciler için yaptığı bir uygulama var. Birkaç Avrupa ülkesinin bir araya gelerek, proje kapsamında oluşturduğu 'Love Europe' uygulaması var. Arakanlı Müslümanlar'a yönelik uygulamada, onların gittiği Avustralya, Çin, Japonya, Malezya, Singapur ve Tayland'a ilişkin bilgiler yer alıyor.'Özdemir, mültecilerin gittikleri ülkelerde karşılaştıkları ilk sorunun dil olduğunu, uygulamalarda günlük konuşma kalıpları ve kelimelerin yer aldığını söyledi.Ulaşım, sağlık, hastaneler, eğitimle ilgili her türlü bilginin buralardan edinilebildiğini kaydeden Özdemir, 'Dijitalleşme ve sosyal ağlar göçü kolaylaştırıyor. Diyelim ki bir grup mülteci Avusturya sınırına gitti ve orada güvenlik güçlerini gördü. GPS koordinatlarını göndererek, arkadan gelen mültecileri uyarıyor. Onlar da göç rotasını değiştiriyor. Bu bağlamda mülteciler açısından dijitalleşmenin göçü kolaylaştırdığını söyleyebiliriz.' ifadelerini kullandı. 'Uygulamaları kimlerin, hangi amaçla yaptığını bilmek gerekiyor'Doç. Dr. Özdemir, uygulama ve sosyal ağların risklerine de işaret ederken, 'Mültecilerin kurdukları sosyal ağlarda sadece mülteciler yok, kaçakçılar ve insan tacirleri de var. Uygulamaları da herkes indirebiliyor. Bu riskli bir durum ve güvenlik problemlerini ortaya çıkarıyor. WhatsApp'ta, Telegram'da, Signal'de tartıştığımız güvenlik problemleri aslında bu ağlar için de geçerli. Bana göre bunların devlet eliyle yapılmış uygulamalar olması gerekiyor çünkü cep telefonuna indirilen her şeye uygulamayı yapan kişi erişebiliyor.' diye konuştu.Mültecilere yönelik uygulamaların olumlu ve olumsuz yanları olduğunu dile getiren Özdemir, 'Mülteciler bu uygulamalar sayesinde gittikleri ülkede çok kolay dil öğrenebiliyor ve ülkeye uyumu kolaylaşıyor. Ancak uygulamaları kimlerin, hangi amaçla yaptığını bilmek gerekiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

ANKARA (AA) - AHMET DURSUN - İran ile ABD arasındaki tansiyonun zirveye çıktığı Donald Trump döneminin aksine Joe Biden başkanlığındaki ABD'nin nükleer anlaşmaya dönmesi ve Tahran-Washington arasındaki gergin ilişkilerin yerini sakinliğe bırakması bekleniyor. Reformist ve ılımlıların desteklediği Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin tersine Batı ile mesafeli politikaları destekleyen ve ABD ile müzakerelere Ruhani kanadının 'siyasi kazanç' elde etmemesi için en azından şimdilik sıcak bakmayan muhafazakarların ülkedeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, İran-ABD arasında yeni yumuşama dönemi beklentileri hemen gerçekleşmeyebilir.Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın dört yıllık başkanlığı süresince Tahran'a karşı izlediği politikalar, İran'da büyük ekonomik ve toplumsal sorunlara yol açarken 2020'nin başında Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'nin Trump'ın talimatıyla düzenlenen suikast sonucu öldürülmesi iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmişti. Biden'ın Başkan Yardımcısı olduğu dönemde imzalanan ve iki ülke arasındaki düşmanlıkları sona erdirme vaadini de taşıyan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) şeklinde adlandırılan nükleer anlaşma, uluslararası yaptırımların kaldırılması karşılığında Tahran'ın nükleer programını önemli ölçüde kısıtlarken diyaloğun da kısmen genişlemesine katkı sağladı.Önceki Başkan Barack Obama ile bir nebze düzelen kırılgan ABD-İran ilişkileri, Trump'ın göreve gelmesiyle farklı bir yola girdi.Trump döneminde, nükleer meselenin yanında yeni gerginlikler ortaya çıktıTrump, Obama yönetiminin İran ile anlaşmasını yeterli bulmadı. Anlaşmadan 2018'de ayrılarak, füze programı ve bölgesel nüfuzunun da sınırlandırıldığı yeni bir anlaşmaya İran'ı zorlayabilmek için her alanda baskı uygulamaya başladı. Bu durum anlaşmanın hedeflerini baltaladı ve 5 yıl önce rafa kaldırılan İran'ın nükleer programı başta olmak üzere yeni gerginlikler ortaya çıktı. Trump'ın politikaları, İran'ın nükleer programını hızlandırmasına, ülkede kritik kurumları elinde tutmalarına rağmen nükleer anlaşmanın imzalanmasından sonra popülaritesini kaybeden muhafazakar siyasetçilerin yeniden güç kazanmasına, ülkedeki iç siyasi muhalefetin marjinalleşmesine ve bölgesel gerginliğin artmasına yol açtı. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin deyimiyle Trump döneminde 'tarihinde hiç görmediği kadar zor günler geçiren' İran hükümeti, 2018'den beri Trump'ın başkanlık seçimlerinde kaybedeceğini umarak baskılara direnmeye çalıştı. Muhafazakarlar ise ülkedeki ekonomik sorunları yaptırımlara değil, hükümetin ülkeyi iyi yönetememesine bağlıyor.ABD'de göreve başlayan Biden'ın nükleer anlaşmaya dönmesini ve Trump döneminde başlatılan ağır ekonomik yaptırımlardan kurtulmayı ümit eden İran, Beyaz Saray’da yaşanan iktidar değişikliğinden en fazla fayda sağlayacağı düşünülen ülkelerin başında geliyor.Biden, 13 Eylül 2020'de CNN'e verdiği mülakatta, 'Tahran'a diplomasi için güvenilir bir yol sunacağım. İran nükleer anlaşmaya sıkı bir şekilde uyarsa ABD devam müzakereleri için başlangıç noktası olarak anlaşmaya yeniden katılacaktır.' ifadelerini kullandı.Trump'ın İran'la ilgili miras bıraktığı birbirine bağlı sorunlar çözülmeliBiden'ın, ABD'nin İran'a yönelik uyguladığı yıkıcı politikalar dahil Trump yönetiminin dış politikadaki tercihlerinin birçoğuna karşı çıkması ve İran'daki ekonomik beklentiler düşünüldüğünde iki ülke arasındaki gerginliğin yerini sakinliğin alması ve Trump döneminde doğrudan çatışmanın eşiğine gelen Tahran ile Washington arasında eski Başkan Barack Obama döneminde kurulan diyalog kanallarının yeniden açılabileceği düşünülüyor.İran'ı, nükleer anlaşmaya tekrar uyumlu hale getirmek için Biden yönetiminin öncelikle Trump yönetiminin İran'la ilgili miras bıraktığı birbirine bağlı sorunları çözmesi gerekiyor. İran, bunun ilk adımı olarak Washington'dan nükleer anlaşmaya yeniden dahil olarak tüm yaptırımları kaldırmasını bekliyor. Biden yönetimi ise nükleer anlaşmanın İran'ın füze programı ve bölgesel faaliyetlerini de kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor.İran lideri Ayetullah Ali Hamaney başta olmak üzere Tahran'daki karar vericiler, İran'ın en başta gelen 'savunma doktrini' olarak kabul edilen füze programı ile bölgedeki etkinliğinin azaltılmasına yol açacak konuların müzakere edilmesine şiddetle karşı çıkıyor. Ekibini Obama döneminde görev yapan ve İran ile nükleer anlaşmanın da mimarlarından olan Wendy Sherman, Jake Sullivan gibi isimlerden oluşturan Biden'ın İsrail'in politikalarına karşı duruş sergileyen avukat Robert Malley'i ABD'nin İran Özel Temsilcisi olarak atamayı düşünmesi İran'a jest olarak değerlendiriliyor. Ruhani'nin Danışmanı Hüsameddin Aşina, Malley'in söz konusu makam için düşünülmesini 'İhtilafların çözülmesi adına etkili bir yaklaşım için net bir mesaj taşıyor.' ifadeleriyle değerlendirdi. Bununla birlikte reformistlerin ve ılımlıların desteklediği Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin aksine Batı ile mesafeli politikaları destekleyen, ABD ile müzakerelere Ruhani kanadının siyasi kazanç elde etmemesi için en azından şimdilik sıcak bakmayan ve Ruhani hükümetinin 'siyasi sermayesi' kabul edilen nükleer anlaşmayı 'değersiz' kabul eden muhafazakarların ülkedeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, İran-ABD arasında yeni yumuşama dönemi beklentileri zora girebilir. Trump'ın nükleer anlaşmaya vurduğu darbe, muhafazakarları hükümete karşı cesaretlendirdiMuhafazakarlar, hükümetin temsil ettiği reformistlerin ve ılımlıların hanesine 'diplomasi başarısı' olarak yazılan ancak Trump yönetiminin anlaşmadan çekilmesiyle hükümet aleyhinde kullanılan bir araç haline gelen nükleer anlaşmayı kurtarma umutlarını her fırsatta baltalamaya çalıştı.Trump'ın politikaları sayesinde İran'da yeniden güç kazanan muhafazakarlar, 21 Şubat 2020'de yapılan genel seçimlerde, Meclis'te çoğunluğu elde etti. Muhafazakarlar, çoğunluğu kazandıktan sonra ABD yaptırımlarına rağmen nükleer anlaşmaya bağlı kalmaya çalışan Ruhani hükümetini anlaşmayı ihlal anlamına gelebilecek keskin nükleer adımlar atmaya zorlayacak bir yasa tasarısı hazırladı.Ruhani hükümeti, Fahrizade suikastının ardından Meclisten geçen nükleer yasayı uygulamak zorunda kaldı Meclise getirilen tasarı başlangıçta kabul edilmedi ancak nükleer bilimci Muhsin Fahrizade'nin 27 Kasım 2020'de öldürülmesinin hemen ardından tekrar gündeme geldi ve hükümetin itirazlarına rağmen Meclisten geçti. Hükümet, ABD yönetimiyle diplomasi fırsatını zora sokacağını düşünerek yasaya itiraz etse de Anayasayı Koruyucular Konseyinde (AKK) yasanın jet hızıyla nihai onayı almasının ardından yasayı uygulamak zorunda kaldı.İran, nükleer anlaşmada 3,67 saflıkta uranyum zenginleştirme izni verilmesine rağmen yasa kapsamında yüzde 20 saflıkta uranyum zenginleştirmeye başladı. Bununla birlikte nükleer silah üretiminde de kullanılan uranyum metali üretme çalışmalarına başladığını da duyuran İran hükümeti, yaptırımların kaldırılmaması halinde nükleer tesislerinde izin verdiği uluslararası denetimleri sınırlandırmaya zorlandı.Yasayı uygulamayan yetkililer hakkında hapis cezalarına varan cezai müeyyideler öngören maddelere de yasada yer verilmesi, hükümetin, ABD'deki yeni yönetimle diplomasi penceresi açılana kadar söz konusu yasayı uygulamayı geciktirme ihtimalini de ortadan kaldırdı.ABD, İran'daki seçimlerden önce yaptırımları kaldırmazsa hükümet muhafazakarlara geçebilirUranyumun yüzde 20 seviyesinde zenginleştirilmesi ciddi bir artış olarak görülüyor ancak Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'e göre, bu durum tersine çevrilebilir ve İran nükleer programında, anlaşmada izin verilen sınırları çoktan aşmasına rağmen hala anlaşmadaki taahhütlerine geri dönebilir çünkü İran 2015'te nükleer anlaşmanın imzalanmasından sonra da elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu Rusya'ya göndermişti.İran, yaptırımların kaldırılması halinde de aynı yöntemi uygulayabilir. Buna karşın nükleer faaliyetlerin artırılmasını ve tesislerdeki ek denetimlerin sona erdirilmesini zorunlu kılan yasada yaptırımların kaldırılması için verilen süre 21 Şubat'ta sona erecek. Biden yönetiminin nükleer anlaşmaya geri dönerek anlaşmayı yeniden canlandırma ve İran ekonomisinde büyük krizlere yol açan yaptırımları kaldırma vaatleri kısa süre içerisinde gerçekleşmezse İran-ABD arasındaki diplomasi fırsatı kaçırılabilir ya da 18 Haziran'da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin galibi şimdilik favori görünen muhafazakarlar olabilir. Bu durumda Biden yönetiminin de ılımlı Ruhani yerine Batı'yla ilişkilerde nispeten sertlik yanlısı muhafazakar bir hükümet ile diplomasi sürecini yürütmek zorunda kalması kaçınılmaz.Muhafazakarlar, ABD'nin Ruhani hükümeti görevdeyken nükleer anlaşmaya dönerek, tüm yaptırımları kaldırması halinde seçimlerde başarı şanslarının azalacağını düşünüyor. Bu nedenle seçimlerden önce ABD'nin nükleer anlaşmaya dönmesini istemiyor ve hükümete bu konuda engeller çıkarmaya çalışıyorlar. Bir sonraki hükümetin kendilerinde olacağını düşünen muhafazakarlar, ABD ile müzakere ya da nükleer anlaşma konusunda siyasi bir kazanç elde edilecekse bu kazancı kendileri elde etmek istiyor. Hükümetin karşı çıktığı nükleer yasanın Mecliste kabul edilmesinin ardından 3 Aralık'ta yaptığı konuşmada bu duruma işaret eden Ruhani, 'Heyecana kapılmayın bırakın da diplomaside yirmi yıllık deneyime sahip olan ve Birleşmiş Milletlerde diplomasi alanında ABD'yi defalarca mağlup eden bu hükümet işini yapsın. Hükümet bir başarı elde ederse bunu tamamıyla size takdim edecektir. Sakince ve dikkatlice işimizi yapmamıza izin verin. Sizden yardımınızı rica ediyoruz, hepimiz kardeşiz ve hedefimiz birdir.' ifadelerini kullandı.Biden'ın seçilmesi reformist ve ılımlıların umudunu artırdı Bütün bunlara rağmen İran'daki reformist ve ılımlılar, Biden’ın seçilmesiyle oluşan beklentiler sayesinde muhafazakarlara karşı özgüvenlerini yeniden kazanıyor gibi görünüyor.ABD'nin 3 yıl boyunca ağır baskılarına muhafazakarların çağrılarına rağmen 'stratejik sabırla' cevap veren ılımlılar, gösterdikleri sabrın karşılığını Biden'ın seçimlerden önce yaptırımları kaldırmasıyla almaları halinde ülkede yeniden iktidarı elde edebilirler.

BİNGÖL/ELAZIĞ (AA) - AYDIN ARIK/İSMAİL ŞEN - Doğu Anadolu Bölgesi'nin gözde kış sporu ve kayak merkezleri arasında yer alan Bingöl'deki Hesarek ve Elazığ'daki Hazarbaba kayak merkezleri kayak tutkunlarını bekliyor.Bingöl'de yılın 6 ayında karı eksilmeyen 2 bin 500 rakımlı Hesarek Dağı eteklerinde, devlet yatırımı olarak inşa edilen Hesarek Kayak Merkezi profesyonel ve amatör kayakçılar için pistleri, teleski, telesiyej ve baby lift mekanik sistemleriyle kayakseverlere keyifli zaman geçirme fırsatı sunuyor.Kayak sporu tutkunlarına kışın tatil keyfi yaşatan tesis, il merkezine 34, Bingöl Havalimanı'na 45 kilometre mesafede yer alıyor.Bingöl'de 6 yıl önce hizmete giren tesis, kentin turizmine önemli katkı sağlarken, her yıl kayak festivali, paraşüt gösterileri ve çeşitli etkinliklere de ev sahipliği yapıyor.Sezon açılışı yapılan merkeze Diyarbakır, Mardin, Batman, Malatya ve Elazığ başta olmak üzere çevre illerden gelen ziyaretçiler, kayak yapmanın sevincini yaşıyor. Kristal özellikli kaymaya müsait kara sahipGençlik ve Spor İl Müdürü Mahmut Danayiyen, AA muhabirine, merkezin Doğu Anadolu Bölgesi'nin güzel ve nadir kayak merkezlerinden biri olduğunu söyledi.Tesisin telesiyej hattının eğik uzunluğunun 1200 metre, teleski hattının da 1600 metre olduğunu belirten Danayiyen, kayak merkezinin bölgede nadir bulunan, kristal özellikli, kaymaya çok müsait olan bir karla kaplı bulunduğunu, 70 yatak kapasiteli otelin Gençlik Spor İl Müdürlüğü tarafından işletildiğini ve vatandaşların hizmetine açık olduğunu kaydetti.Kayak merkezindeki pistlerde ve turnikelerde düzenlemeler yaptıklarını aktaran Danayiyen, şöyle devam etti:'Son eğik kısmında kayakçılarımız için tehlike arz eden bir tepe vardı, orada düzetme yaptık. Daha önce kartlı ve turnike geçiş sistemimiz mevcut değildi, bu yıl daha modern, düzenli olabilmesi için hem telesiyej hem teleski hatlarımıza turnikeli kartlı geçiş sistemi kurduk. Bu şekilde vatandaşlarımızın işlerini daha da kolaylaştırdık.'HES kodu uygulamasıDanayiyen, yeni tip koronavirüs (Kovit-19) nedeniyle kayak merkezindeki otelde misafirlerin HES kodu uygulamasıyla kalabileceklerine işaret ederek, otelde kalacak misafirler için park alanında da bir çalışma yaptıklarını bildirdi.Kayak merkezinde kar kalınlığının 1 metreyi aştığını ifade eden Danayiyen, şunları söyledi:'Araç parklarının açılması için de çalışmalar hızlı bir şekilde devam ediyor. Tesiste park sorunu yok. Misafirler rahatlıkla gelebilirler. Salgın kuralları çerçevesinde otelimizde kalan müşterilerimize otelimiz hizmet veriyor. HES kodu uygulamasıyla birlikte gelen vatandaşlarımıza kart satışı yaparak, tesisten ve pistlerden yararlanmaları sağlanıyor. Tesisimiz şu an her haliyle hazır, pistlerimiz gayet güzel ve vatandaşlarımızın hizmetine hazır. Salgın kuralları çerçevesinde HES kodu uygulamasıyla otelimizde kalacak ziyaretçilerimiz için bütün tedbirler alındı.''Gerçekten güzel bir yer'Diyarbakır ve Batman'da tur işletmeciliği yapan Enes Şanlı da merkezin çok güzel olduğunu belirterek, 'Uludağ ve Palandöken ile kıyaslanacak bir yer. Batman ve Diyarbakır'dan tur düzenliyoruz. Buraya gelenler, bir daha gelmek istiyor. Gerçekten güzel bir yer ve herkesin gelmesini istiyoruz.' dedi.Kayak merkezine Mardin'den gelen Meryem Eruken ise merkezi internetten keşfettiğini ve çok beğendiğini dile getirerek, 'Herkese buraya gelmelerini tavsiye ediyorum.' ifadesini kullandı.Göl manzaralı Hazarbaba Kayak Merkezi Elazığ'ın Sivrice ilçesinde göl manzarasıyla dikkati çeken Hazarbaba Kayak Merkezi'nde de sezon hazırlıkları tamamlandı.Kent merkezine 50 kilometre mesafede bulunan, 1300 metrelik dikey ve 6 kilometrelik yatay pist alanına sahip kayak merkezi sezon için hazır hale getirildi.Doğu'nun saklı denizi olarak adlandırılan Hazar Gölü'nün manzarasıyla da ilgi gören kayak merkezi, 25 Ocak'tan itibaren kayakseverlere hizmet verecek.İlçede son bir haftadır etkili olan kar yağışı ve tipinin ardından kar kalınlığının 50 ile 100 santimetre arasında değiştiği kayak merkezinde, kar basma makinesi ile kayak pisti kaymaya elverişli hale getirildi, telesiyej ve kayak malzemelerinin bakımları tamamlandı.Valilik koordinesinde Elazığ İl Özel İdaresince işletilen kayak merkezinde halka en iyi hizmeti verebilmek için mevcut imkanların bu yıl daha da geliştirildiği kayak merkezinde ziyaretçiler telesiyej, kar motoru, snowboard, kafeterya ve yemek imkanlarından faydalanabiliyor.Profesyonel kayakçıların da tercih ettiği merkezde, eğitmenler kayak öğrenmek isteyenlere ders veriyor.

ANKARA (AA) - ÖZCAN YILDIRIM - Maden Sanayii İşverenleri Sendikası (MASİS) Yönetim Kurulu Başkanı Naci İlci, madencilik faaliyetleri için alınması zorunlu olan orman izinlerinde bazı başvuruların üzerinden 18 ay geçmesine rağmen sonuçlanmadığını belirterek, bu sürecin öngörülebilir olmasını ve makul sürelerde sonuçlanmasını istedi.İlci, AA muhabirine yaptığı açıklamada, madenciliğin Türkiye için önemli sektörlerden biri olduğunu söyledi.Madencilik sektörünün Türkiye'nin ihracatındaki payının 4,3 milyar doların, gayri safi yurt içi hasıla içindeki payının ise yüzde 1'in üzerinde olduğunu belirten İlci, sektörün 6 bin 200'e yakın iş yerinde 120 bin civarında çalışanı istihdam ettiğini vurguladı.İlci, sektörün üretim, ihracat ve istihdam alanlarında daha büyük bir potansiyele sahip olduğunu ama izin prosedürlerinin madencileri yorduğunu ifade ederek, şöyle konuştu:'Maden işletmeleri birden fazla mevzuata tabi olarak faaliyetlerini yürütüyor. Maden ve Orman kanunları ve bu kanunlar çerçevesinde yürürlükte olan yönetmelikler işverenleri ilgilendiren mevzuatın en önemlileri. Maden sektöründe aşılması gereken bir kısım ağır bürokratik prosedürler ve yüksek maliyetler, mevcut yatırımcıların motivasyonunu düşürürken, sektöre yeni yatırımcı gelmesini de engelliyor. Bundan dolayı sektörümüzün temel beklentisi, 'tek durak ofis' şeklinde çatı bir yapılanmaya gidilmesi. Böylece tüm izin ve ruhsatların tek merkezden verilmesi sağlanabilir.''İzin bedeli hesaplanmasında rasyonel parametreler kullanılmalı'Madencilerin, orman mevzuatı ve bununla ilgili uygulamalarından kaynaklı sıkıntılarının artarak sürdüğüne dikkati çeken İlci, bunlar arasında yüksek orman izin bedelleri ve izin süreçlerinin olağan dışı şekilde uzun sürmesinin ilk sıralarda geldiğini vurguladı.İlci, madencilik faaliyetleri için alınması zorunlu olan orman izinlerinde bazı başvuruların üzerinden 18 ay geçtiğini belirterek, 'Bu izinlerin, süreçlerin öngörülebilir olması ve makul sürelerde sonuçlanması sağlanmalı. Yatırıma karar veren işverenlerimizin projelerini ne kadar sürede hayata geçirebileceklerini daha işin başında yaklaşık da olsa bilmesi gerekir. Aksi halde basiretli bir iş insanının ne zaman gerçekleşeceğini ve nasıl sonuçlanacağını bilmediği bir yatırım kararını alması takdir ederseniz ki mümkün değil.' dedi. Orman izin bedellerinin arazi bedelinden bile fazla olduğunu ifade eden İlci, şu bilgileri paylaştı: 'Ülkemizde 2021 yılı için belirlenen ağaçlandırma bedeli 1 hektar için 35 bin 60 lira, arazi izin bedeli 1 hektar için 105 bin 180 lira, teminat bedeli ise (1-10 hektar arası yerlerde) 35 bin 60 lira. Bu fiyatlar arazinin mülkiyet değerinden bile yüksek. Dünya genelinde orman arazileri için bu düzeyde bedel alınan başka bir ülke yok. İzin bedellerinin hesaplanmasında rasyonel ve sürdürülebilir parametreler kullanılmalı, sürelerin başlangıcı için baz alınan tarihler, matrah ve katsayılar günün ekonomik koşullarına göre hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde belirlenmeli.'

YOZGAT (AA) - Yozgat'ın Sorgun ilçesinde yaşayan Burhan Keleş, 69 yıl önce çırak olarak başladığı ayakkabı tamirciliğini ilk günkü heyecanla sürdürüyor. Ayakkabı tamircisi komşuları Sadi Alan'ın 'Gel, bu mesleği öğren.' demesi üzerine 10 yaşında çırak olarak başladığı mesleğini askerlik haricinde kesintisiz sürdüren 79 yaşındaki Keleş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, askerden geldikten sonra kendi iş yerini açtığını ve ilçenin çeşitli mahallelerinde tamircilik yaptığını söyledi.Yaklaşık 25 yıldır Cumhuriyet Caddesi'ndeki dükkanında çalıştığını anlatan Keleş, buradan kazandığı parayla 3 oğlunu okutup evlendirdiğini belirtti. Keleş, ayakkabı tamirinin yanı sıra bıçak da bilediğini dile getirerek 'Eskiden işler iyiydi, şimdi insanlar ayakkabısı yırtılınca atıyor, yenisini alıyor, tamire getirmiyor. Bez ayakkabı çıktı, kösele ayakkabıyı öldürdü. Tamire gelirse kösele ayakkabı geliyor. Onlara pençe vuruyorum, boyuyorum.' dedi. Müşterilerin bazen tamir için getirdikleri ayakkabıları unutup almadığını anlatan Keleş, '6-7 aydır bekleyen ayakkabılar oluyor, onları unutanların hayrına ihtiyaç sahiplerine veriyorum.' diye konuştu. Keleş, çırak bulamadığından yakınarak 'Mesleğimi çok seviyorum, ayakkabı tamiri yapmaya devam edeceğim, ölene kadar mesleğimi sürdüreceğim. Öldükten sonra da çocuklarım yapar.' ifadelerini kullandı.