EKONOMİ

Dolar/TL yılbaşından bu yana yüzde 36, son 1 yılda da yüzde 108 oranında yükseliş kaydetti. 26 Temmuz 2021'de güne başlarken 8,5474 olan kur, 13,3721'den yeni yıla başlayarak bugün de 17,86 sınırında işlem görüyor. 2001 Mart ayında 1 liranın üzerine (o dönemin parasıyla 1 milyon) çıkan dolar/TL 4 TL sınırını 2018 Mart ayında tam 17 sonra aşmıştı. 5 TL'yi aşması ise sadece 5 ay sürmüş, yine aynı günlerin içinde kur krizi ya da Rahip Brunson krizi diye anılan dönemde 6 ve 7 lira da aşılmış sonrasında yaklaşık 1,5 yıl boyunca 5 seviyelerinde seyretmişti. 2020'den 2021' sonuna ise 5,95'ten 13,25 seviyesine taşınmıştı. Bu koşullar altında doların TL karşısında seyrinin aslen son 5 yılda hızlandığını söylemek yanlış olmaz.

Otomobil sektöründe yaşanan çip krizi, pandemi sürecinde azalan üretim ve tedarikte yaşanan aksamalar sonrasında otomobil satışları son yıllarda giderek azaldı. Otomobil sektöründe yaşanan değişimlerle beraber son yıllarda isminden sıkça söz ettiren Koreli otomobil üreticisi Hyundai, Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği'nin son verilerine göre Avrupa'da en çok satan otomobil markası oldu.

Dünyanın en büyük ikinci uçak motoru üreticisi, İngiltere merkezli havacılık ve mühendislik şirketi olan  Rolls-Royce'un CEO koltuğuna bir Türk oturacak. Rolls-Royce tarafından yapılan açıklamada 1 Ocak 2023 tarihi itibariyle Tufan Erginbilgiç'in görevine başlayacağı duyuruldu.

Dolar/TL, ekonomide hem indikatör hem de parametre olurken, Türkiye'de gözler her daim üzerinde. Son bir yılda dünyadaki ve Türkiye'deki ekonomik gelişmeler raydan çıktı çıkıyor. Dünyada ekonomik sorunlar literatür çerçevesinde önlenmeye çalışılırken, Türkiye bilindik yollar izlemeyeceğini zaten açıkça söylemişti. Bu koşullar altında kurları ve enflasyonu tutmak her geçen gün zorlaşırken, alınan tedbirler tartışılmaya devam ediyor.

Merkez Bankası verilerine göre, konut fiyat endeksinde artış yıllık %145,5 oldu.

Türkiye'de TÜİK TÜFE'yi son olarak yüzde 78,62 olarak açıklandı. ABD'de TÜFE yüzde 9,1 olarak açıklandı. Avrupa'da ise Euro Bölgesi'nde yüzde 8,6 olarak gerçekleşti. Türkiye'de daha yüksek oran en son 1998 yılında yüzde 83,6 olarak görülmüştü. Kriz yılları olan 2000 yılında yüzde 63,5, 2001 yılında da yüzde 53,9 olarak gerçekleşen enflasyon oranı 23 yılın zirvesinde yer alıyor. ABD'de ise 41 yılın zirvesinde yer alırken, Avrupa'da da 25 yılın zirvesinde yer alıyor. Bu ülkelere bakıldığında uzun zamandır enflasyonla mücadele etmedikleri görülüyor ancak bizde de durum aynı gibi görünmekle birlikte kendi içinde farklılıklar var.

Dünyada artan resesyon riski, piyasa fiyatlamalarını etkilemeye devam ederken, Fed'in yarın açıklanacak olan faiz kararı öncesi piyasalarda temkinli bir seyir izleniyor.

Dünyada bir enflasyon sorunu yanında yakın süreçte yaşanılan pandeminin etkilerinden ya da sonuçlarından biri olarak 'çip krizi' adı altında yaşanan sorunla öncelikle otomotiv sektörü etkilendi. Enflasyonun yanında Türkiye'de bir de kurlarla ilgili bir süreçten geçiyoruz. Bir de Türkiye'de vergilendirme sorunlarını ekleyelim yanına ne çıktı sonunda? Araba almak isteyenler için kurlarla fırlayan fiyatlar, çip krizinden üretim ve tedarikte aksamalar bir de araç fiyatına eklenen araç fiyatından yüksek vergiler.

Yurt içinde TCMB konut fiyatları ve Borsa İstanbul'da bugün açıklanmaya başlayan bilançolar öne çıkarken, yurt dışında ABD'nin 5 yıllık tahvil ihracı izlenecek.

Petrol varil fiyatlarındaki düşüş ile birlikte iç piyasada da akaryakıt fiyatlarına indirim gelmeye devam ediyor. Son olarak motorin (dizel) fiyatlarında 92 kuruş indirim yapılmıştı. Sektör kaynaklarının aktardığına göre benzin fiyatlarına da 48 kuruş indirim bekleniyor.

Dünyada bir enflasyon sorunu yaşanırken, gelişmiş ülkeler ilk etapta bu talep enflasyonunu çok ciddiye alır görünmedi. Ancak gün geçtikçe durumun ciddiyetinin farkına varanlar ve uzman önerilerini dikkate alanlar buna karşı en temel silahı kullanmaya başladılar. Bizdeyse durumun özünde yine enflasyon var. Ancak bizdeki geç ciddiye almaktan ziyade farklı bir şekle bürünürken, kendi bildiğimizden şaşmamak demeyelim de yeni bir model deniyoruz diyelim. Türkiye'ye özel yeni ekonomi modelinde her geçen gün faiz tartışmaları yenilenirken, ekonomi yönetiminin tavrı bu konuda net. Dünyada ve Türkiye'de son düzlükte enflasyon, faiz ve kur tartışmalarına bakalım istedik.

Türkiye, dünyada otomobil vergisinin en yüksek olduğu ülke konumunda. Yüksek ÖTV oranları nedeniyle birçok modelde fiyatın yarıdan fazlasını vergi oluşturuyor. Bazı modellerde ise bu oran aracın çıplak fiyatının üç katına ulaşıyor. Şimdi gelin yıllara göre araç fiyatlarındaki artış oranını inceleyelim...

Türkiye'de son açıklanan TÜFE'de gıda enflasyonu yüzde 93,93, tarım ÜFE yüzde 148,90 ve tarım girdi fiyat endeksi yüzde 123,72 oranında gerçekleşti. Tarım ve hayvancılık politikaları uzun zamandır tartışılırken, üzerine bir de maliyetler eklenince işler içinden çıkılmaz bir hal almaya doğru gidiyor. Ancak bu durumun en çok acısını dar gelirliler yaşıyor. Et, süt, yumurta özellikle gelişim çağındaki çocuklara yedirilemezken, ülkede gizli açlık sorunu gelişime engel oluyor. Dışarıda yemek, yerli için zorlaşırken, turistler sayesinde işletmeler ayakta kalmaya çalışıyor. Çalışanlar porsiyon azaltırken, simit de alım gücünü aşıyor. Meyve fiyatları üç haneli fiyatlarla telaffuz ediliyor. Enflasyon, sadece ekonominin konusu olmaktan çıkıyor.

Ekonomi ve finans son ayların hatta son bir yılın en çok konuşulan ve üzerine yazılıp çizilen alanları arasında yer alıyor. Kendini güncel tutmak isteyen, nelerin olup bittiğini öğrenmek isteyenler için Twitter'da takip edebileceğiniz en iyi isimleri sizler için derledik.

Enflasyonla birlikte yükselişe konut fiyatları, bir yandan parası olan ya da kısıtlı birikimleri ile kendini korumaya almak isteyenlerin güvenli limanı olurken, diğer yandan da yabancı talebindeki artışı kârlı olduğu için kaçırmak istemeyenlerin rotası oldu. Konut arzının da düşüş olması hem kur hem emtia tarafında yaşanan hareketlenmelerle maliyetleri iyice doruğa çıkardı. İstanbul'da kira ortalaması 8 bin 500 TL'nin üzerine çıkarken, Ankara'da 4 bin 500, İzmir'de 6 bin liranın üzerinde görülüyor. (Kaynak: Sahibinden) Böylelikle sabit ücretli kesimde daha düşük ortalamalarda yaşama imkanı bulunan şehirlere tersine bir göç başladı.